Üniversite Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezlerinin Denetlenmesine İlişkin Usul ve Esasların Belirlenmemiş Olması (Sayıştay)

BULGU: Üniversite Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezlerinin Denetlenmesine İlişkin Usul ve Esasların Belirlenmemiş Olması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun Ek 11’inci maddesinde; sağlık hizmeti sunumu ile ilgili tüm iş ve işlemlerin Sağlık Bakanlığınca denetleneceği ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların, üniversite sağlık uygulama ve araştırma merkezleri yönünden Yükseköğretim Kurulunun görüşü alınarak Sağlık Bakanlığınca düzenleneceği belirtilmiş olmasına rağmen, Üniversite Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezlerinin denetlenmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmediği görülmüştür.
Yapılan incelemede Üniversite Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezlerine ait sağlık kurum, kuruluş ve müesseselerin yalnızca 20.09.2019 tarihli ve 30894 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ve sağlık tesisleri ile bünyesindeki merkez, ünite ve birimlerin ruhsatlandırılmasına ilişkin usul ve esasları düzenleyen Kamu Sağlık Tesisleri Ruhsatlandırma Yönetmeliği kapsamında, ruhsat denetimine tabi tutulduğu, ancak söz konusu denetimin, “Ruhsat ve Faaliyet İzin Belgesi Başvurusu” sırasında yapılan kontroller ile ruhsatlandırılan ve faaliyet izin belgesi verilen sağlık tesislerinin, ruhsat ve faaliyet izni şartlarına uygunluğunun kontrolü ile sınırlı olduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, 02.04.2024 tarihli ve 32508 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Sağlık Tesisleri Ruhsatlandırma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 13’üncü maddesi ile, anılan Yönetmelik’in 16’ncı maddesinde değişikliğe gidildiği ve bu hüküm uyarınca, ruhsatlandırılan ve faaliyet izin belgesi verilen sağlık tesislerinin, Bakanlıkça yapılacak olağan dışı denetimlerin yanı sıra ruhsat ve faaliyet izni şartlarına uygunluk bakımından, Yönetmelik’e ekli 1 ve 2 sayılı tablolarda yer alan kriterlere göre denetleneceği, sağlık tesisleri bünyesinde bulunan ve ilgili mevzuatı kapsamında Bakanlıkça verilen ruhsat, izin veya faaliyet belgesi ile faaliyet gösteren özellikli hizmet birimlerinin ise tabi oldukları ilgili mevzuat hükümlerine göre, Bakanlıkça oluşturulan ve e- denetim sistemine girilen denetim sorgu formlarına göre müdürlük tarafından oluşturulan en az üç kişilik denetim ekibi tarafından yılda en az bir defa e-denetim sistemi üzerinden denetleneceği belirtilmiştir.
Ayrıca, Üniversite Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezlerinin ruhsata ve faaliyete esas denetimlerinin, il sağlık müdürlüklerince yapılacak denetim planları kapsamında, 2024 yılının 6’ncı ayı itibarıyla başlatılarak yılda birden az olmamak üzere her yıl tekrar edileceği ifade edilerek, üniversite hastaneleri bünyesindeki “Tıbbi Laboratuvarlar”, “Nükleer Tıp Merkezleri”, “Acil Sağlık Hizmetleri”, “Yoğun Bakım Hizmetleri”, “Diyaliz Merkezi/Ünite”, “Evde Sağlık Hizmetleri” ve “Tıbbi Laboratuvarlar” gibi birimler “özellikli hizmet birimleri” olarak örneklendirilmiştir.
Ancak, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun yukarıda değinilen Ek 11’inci maddesinde; sağlık hizmeti sunumu ile ilgili tüm iş ve işlemlerin Sağlık Bakanlığınca denetleneceği ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların, üniversite sağlık uygulama ve araştırma merkezleri yönünden Yükseköğretim Kurulunun görüşü alınarak Sağlık Bakanlığınca düzenleneceği özellikle belirtilmiştir.
Kamu Sağlık Tesisleri Ruhsatlandırma Yönetmeliği, sağlık tesisleri ile bünyesindeki merkez, ünite ve birimlerin “ruhsatlandırılmasına” ilişkin usul ve esasları düzenlemekte ve söz konusu tesislerin, sadece “ruhsat ve faaliyet izni şartlarına uygunlukları bakımından” Yönetmelik’e ekli 1 ve 2 sayılı tablolarda yer alan kriterlere uyum sağlayıp sağlayamadıklarına yönelik yapılacak kısıtlı bir denetimi tarif etmektedir. Bakanlıkça verilen ruhsat, izin veya faaliyet belgesi ile faaliyet gösteren özellikli hizmet birimleri bakımından ilgili mevzuat hükümlerine göre Bakanlıkça oluşturulan ve e-denetim sistemine girilen denetim sorgu formları üzerinden yapılacak olan elektronik denetim ise, yine “ruhsatlandırma” kriterleri çerçevesinde yapılacak olan fiziki bir değerlendirme ile sınırlı olacak ve 3359 sayılı Kanun’un Ek 11’inci maddesinde tanımlanan kontrolleri ve değerlendirmeleri kapsamayacaktır.
Bu itibarla; üniversite sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin iş ve işlemlerinin ilgili mevzuat ve Sağlık Bakanlığınca belirlenen politika ve düzenlemelere uygunluğun denetlenmesine ilişkin usul ve esasların Yükseköğretim Kurulu görüşü alınmak suretiyle belirlenmesi gerekmektedir.