|
ÖZET: Üniversite tarafından tahsis edilen taşınmazların kullanımında bazı hatalı uygulamalar tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu’na göre, Gençlik ve Spor Bakanlığı’na öğrenci yurdu yapılması amacıyla tahsis edilen arazide, mevzuatta belirtilen süre geçmesine rağmen herhangi bir işlem gerçekleştirilmemiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik’in ilgili maddeleri doğrultusunda, tahsis amacının ortadan kalkması durumunda işlemlerin yapılması gerekmektedir. Ancak, 20.937,77 m²’lik alan için gerekli işlemlerin tamamlandığı, diğer alanlar için ise tahsis amacına uygun hareket edilmediği gözlemlenmiştir.
Ayrıca, üniversiteye tahsis edilen bazı taşınmazların eğitim ve öğretim faaliyetlerinde kullanılmadığı belirlenmiştir. Özellikle İstanbul Tuzla ve Çanakkale Gökçeada’daki alanlar, tahsis amacına uygun olarak değerlendirilmemekte ve atıl durumda beklemektedir. Sakız Adası’ndaki arazide bulunan ağaçlardan ekonomik fayda sağlanmadığı da tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu taşınmazlar için gerekli izin süreçlerinin devam ettiğini belirtse de henüz somut bir adım atılmamıştır. Bu nedenle, tahsis edilen alanların amacına uygun kullanımı ve mevcut kaynakların değerlendirilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Üniversite Tarafından Tahsis Edilen ve Tahsisli Kullanılan Taşınmazlara İlişkin Hatalı Uygulamalar Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
A- Üniversite Tarafından Gençlik ve Spor Bakanlığı’na Öğrenci Yurdu Yapılması İçin Verilen Arazide Herhangi Bir İşlem Yapılmaması
Üniversite tarafından başka kuruma tahsis edilen alanda mevzuattaki süre geçmiş olmasına rağmen amacına yönelik herhangi bir işlem yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 45, 47 ve geçici 12’nci maddeleri ile 13/12/1983 tarihli ve 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 13’üncü maddesine dayanılarak hazırlanan Kamu İdarelerine Ait Taşinmazlarin Tahsis ve Devri Hakkinda Yönetmelik’in “Tahsisin kaldırılması” başlıklı 9’uncu maddesinde;
“ (1) Tahsis işlemi;
Kamu hizmetinin sona ermesi,
Taşınmazın tahsis amacı dışında kullanılması veya maliki kamu idaresinin izni olmaksızın üçüncü kişilere kullandırılması,
Taşınmazın en az iki yıl boş bırakılması veya hiç kullanılmaması,
ç) Taşınmazın tahsis amacının değişmesi,
İmar plânıyla, taşınmazın başka bir amaca ayrılması,
Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen tedbirleri alma ve bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi,
Tahsis amacının ortadan kalkması halinde,
durumlarında, tahsis yapılan kamu idaresinin görüşü alınmaksızın tahsisi yapan kamu idaresinin merkez veya taşra birimlerince resen kaldırılabilir.” Denilmektedir.
08.11.2021 tarih ve 1338 sayılı Üniversite Yönetim Kurulu (ÜYK) Toplantı Kararında; “ (…) İstanbul İli Sarıyer İlçesi Mirgün Mahallesi, 154 ada 132 parselde kayıtlı 381.794,62 m2 taşınmazın ekli uydu görüntüsünde belirtilen 3.000 m2 yüzölçümlü 1 nolu alan ve 4.500 m2 yüzölçümlü 2 nolu alan ile 154 ada 124 parsel üzerindeki 20.937,77 m2’lik 3 nolu alanın öğrenci yurdu yapılmak üzere Gençlik ve Spor Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğüne tahsis edilmesinin uygun olduğuna oybirliği ile karar verildi.” Denilmiştir.
Yapılan incelemede, mevzuatta belirtilen iki yıllık süre geçmesine rağmen bakanlık tarafından herhangi bir işlem yapılmadığı, ayrıca 20.937,77 m2’lik 3 nolu alan üzerinde teknokent lehine irtifak hakkı bulunduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından Ayazağa Kampüsü’nün güneydoğusunda yer alan 20.937,77 m2 büyüklüğündeki arazi üzerinde 1.310 öğrenci kapasiteli bir yurt yapılmasına yönelik ihalenin gerçekleştirildiği, ilgili yüklenici firmaya yer teslimi yapıldığı, diğer tahsis yapılmış olan alanlar ile ilgili Bakanlıkla görüşmelerin devam ettiği ifade edilmiştir. Buna göre 20.937,77 m2’lik 3 nolu alan için gerekli işlemlerin tamamlanmış olduğu, ancak 3.000 m2 yüzölçümlü 1 nolu alan ve 4.500 m2 yüzölçümlü 2 nolu alanlar için tahsis amacına uygun işlemlerin yapılmadığı görülmüştür.
Bu itibarla, söz konusu irtifak hakkına ilişkin tapu şerhinin ilgili alan üzerinden kaldırılması ve bakanlık tarafından süresi içerisinde tahsis amacına uygun işlem yapılmaması nedeniyle de tahsisin iptali gerektiği değerlendirilmektedir.
B- Üniversitesiye Tahsis Edilmiş Olan Taşınmazların Amacına Uygun Faaliyetlerde Kullanılmaması
Üniversitenin kullanımına tahsis edilen bazı taşınmazların tahsis amacına göre kullanılmadığı görülmüştür.
İstanbul İli Tuzla İlçesi İçmeler Mahallesi 28 pafta 4709 parselde bulunan 195.703,00 m2’lik Sakız Adası ve Çanakkale İli Gökçeada İlçesi Kuzu Limanı Mahallesi 323 ada 1 parsel 1.018,72 m2 ve 2 nolu parsel 1.283,84 m2 ile Dereköy Mahallesi 327 ada 1 nolu parsel 532,92 m2 olmak üzere toplam 2.835,48 m2’lik alan eğitim öğretim amacı ile İTÜ’ye Maliye Bakanlığı tarafından tahsis edilmiştir.
Yapılan incelemede; anılan taşınmazlarda üniversite tarafından eğitim ve öğretim amaçlı herhangi bir faaliyet yapılmadığı atıl bekletildiği, ayrıca Sakız Adası’ndaki arazide bulunan yaklaşık 1.000 kök yetişkin sakız ağacı ile yaklaşık 500 kök zeytin ağacından herhangi bir ekonomik fayda da sağlanmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, İstanbul İli, Tuzla İlçesi, İçmeler Mahallesi, 28 pafta ve 4709 parsel numaralı taşınmazın 1. Derece Doğal ve Arkeolojik Sit Alanı statüsünde yer aldığı, parsel üzerinde yapılabilecek her türlü uygulama için ilgili kurumlarla izin süreçleri gerektiği, söz konusu taşınmaz için Etüt ve Değerlendirme Bilgi Analiz Raporu hazırlanması yönünde çalışmaların devam ettiği, Çanakkale’de bulunan taşınmazların tahsis sürecinin bir süre askıya alındığı, ancak yapılan girişimler neticesinde yeni tahsis yazılarının alındığı, bu taşınmazlara ilişkin olarak, 2026 yılı yatırım bütçesi kapsamında bakım, onarım ve gerekli tesislerin yapılmasına yönelik girişimlerde bulunulması planlandığı ifade edilmişse de henüz herhangi bir işlem yapılmamıştır.
Bu itibarla anılan taşınmazların tahsis amacına uygun kullanımının sağlanması ve arazideki ağaçların envanterinin yapılıp sakız ve zeytinlerin ekonomik değeri olup olmadığı yönünde çalışma yapılması gerekmektedir.