|
ÖZET: Üniversite bünyesinde istihdam edilen işçilerin kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı ve ilgili hesaplara kaydedilmediği tespit edilmiştir. Sayıştay denetim raporlarına göre, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen ihtiyatlılık ve dönemsellik ilkeleri doğrultusunda, kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılması ve izlenmesi gereken hesapların kullanılmadığı ortaya çıkmıştır. Özellikle 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı ve 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı ile ilgili mevzuat hükümleri ihlal edilmiştir.
Denetim sonucunda, üniversitenin işçi statüsündeki personeli için kıdem tazminatı karşılığı ayırmadığı ve bu karşılıkların 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarılmadığı belirlenmiştir. Bu durum, 2021 yılı mali tablolarında 630-Giderler Hesabı’nda kıdem tazminatı tutarının eksik gösterilmesine yol açmıştır. Ayrıca, bilançoda 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nın yer almaması, mevzuata uygun bir muhasebe işleminin gerçekleştirilmediğini göstermektedir. Sonuç olarak, üniversite, 2022 yılında gerekli muhasebe işlemlerini yapmış olsa da, bu işlemler 2021 yılı mali tablolarını etkilemediğinden, kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmaması ciddi bir sorun teşkil etmektedir. |
BULGU: Üniversitede Çalışan İşçiler İçin Kıdem Tazminatı Karşılığı Ayrılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite bünyesinde istihdam edilen işçiler için ihtiyatlılık kavramı gereği ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı ve ilgili hesaplara kaydedilmediği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde; dönemsellik kavramı; kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır şeklinde tanımlanmıştır. Yine aynı Yönetmelik maddesinde ihtiyatlılık kavramı ise; muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda karşılık ayrılır şeklinde tanımlanmıştır.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 291’inci maddesinde; bu hesabın mevzuat hükümlerine göre ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 342’nci maddesinde; mevzuat hükümlerine göre ayrılacak uzun vadeli kıdem tazminatlarının bu hesaba kaydedileceği ifade edilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlık 343’üncü maddesinde; hesaplanan kıdem tazminatı karşılık tutarlarının 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği ve vadeleri bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıklarının 472-Kıdem Tazminatı Hesabına borç, 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği hükme bağlanmıştır.
Aktarılan mevzuat hükümleri doğrultusunda, Üniversite de işçi statüsünde istihdam edilen personel için ihtiyatlılık ve dönemsellik kavramları gereği 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılması suretiyle karşılık ayrılması, karşılığında 630-Giderler Hesabının kullanılması ve faaliyet dönemi içerisinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatlarının 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Üniversitenin yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri gereği, işçi statüsünde istihdam edilen personel için hiç kıdem tazminatı karşılığı ayırmadığı ve izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatlarını 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarmadığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, Üniversite tarafından söz konusu tespite iştirak edilerek gerekli muhasebe işlemlerinin 2022 yılında yapıldığı belirtilse de yapılan işlemler 2021 yılı mali tablolarını etkilemediğinden, dönem sonunda işçiler için mevzuat hükümlerine göre ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılığının ayrılmaması neticesinde; faaliyet sonuçları tablosunda 630- Giderler Hesabı ayrılması gereken kıdem tazminatı tutarı kadar eksik gösterilmiştir. Ayrıca bilançoda 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı ve izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatlarının 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarılmaması neticesinde 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı bilançoda yer almamaktadır.