|
ÖZET: Üniversitede iç denetim biriminin bulunmaması ve iç denetçi istihdam edilmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir sorun olarak öne çıkmaktadır. Yapılan incelemeler, iç kontrol sisteminin en kritik unsurlarından biri olan iç denetim faaliyetlerinin yürütülmesi için gerekli birimin kurulmadığını ve iç denetçi kadrolarının boş olduğunu göstermektedir. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre, üst yöneticilerin sorumluluklarını yerine getirmeleri için iç denetim sürecinin etkin bir şekilde işlemesi gerekmektedir.
İç denetim, kamu idarelerinin mali yönetim ve kontrol sistemlerinin önemli bir parçasıdır. Bu süreç, kaynakların etkin, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılıp kullanılmadığını değerlendirmek amacıyla bağımsız ve nesnel bir güvence sağlama işlevi görmektedir. 2021 tarihli yönetmelikte üniversiteye tahsis edilen üç iç denetçi kadrosunun 2024 yılı itibarıyla boş kalması, iç kontrol sisteminin işleyişine olumsuz etki etmektedir. Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından, iç kontrol sisteminin düzenlenmesi ve mevzuata uyum sağlanması amacıyla çalışmalar yürütülmektedir. 2025 yılı içerisinde iç denetçi alımının yapılması planlanmaktadır. İç denetim hizmetlerinden yararlanılmaması, üniversitedeki mali işlemlerin güvenilirliğini olumsuz yönde etkilemektedir; bu nedenle iç denetçi kadrolarına atama yapılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Üniversitede İç Denetim Biriminin Olmaması ve İç Denetçi İstihdam Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversitenin iç kontrol sisteminin incelenmesi sonucunda, iç kontrolün en önemli unsurlarından biri olan iç denetim faaliyetlerini yürütecek iç denetim biriminin kurulmadığı ve iç denetçi kadrolarının boş olduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde üst yöneticilerin sorumluluklarının gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri belirtilmiştir. Aynı Kanun’un “İç kontrolün tanımı” başlıklı 55’inci maddesinde iç kontrol sistemi; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlayan süreçler; “İç denetim” başlıklı 63’üncü maddesinde ise; iç denetimin kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyeti olduğu, iç denetimin iç denetçiler tarafından yapılacağı ifade edilmiştir.
19.04.2013 tarihli ve 28623 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İç Denetim Genel Tebliği’nde de belirtildiği üzere, iç kontrol sisteminin temel bir unsuru olan ve aynı zamanda sistemin yeterli ve etkin bir şekilde işleyip işlemediği hususlarında değerlendirme ve önerilerde bulunan iç denetim, idarelerde üst yöneticilerin yönetim ve hesap verme sorumluluklarının yerine getirilmesinde önemli bir yardımcıdır. Bu nedenle, idarelerde yeterli ve etkili bir iç kontrol sisteminin hayata geçirilmesi, ancak etkin bir iç denetim faaliyetinin varlığı ile mümkün olacaktır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; iç denetim, kamu idarelerinin mali yönetim ve kontrol sistemlerinin çok önemli ve tamamlayıcı bir unsurunu oluşturduğundan kamu idarelerinde iç denetçi çalıştırılması zorunlu tutulmuştur.
28.10.2021 tarihli ve 31642 sayılı İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’te Üniversiteye tahsis edilen 3 adet iç denetçi kadro bulunmasına rağmen 2024 yılsonu itibarıyla Üniversite bünyesinde iç denetçi kadrolarının boş olduğu görülmüştür.
Kamu idaresince iç kontrol sisteminin işleyişine ilişkin gerekli düzenlemelerin ve mevzuata uyum çalışmalarının Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından yürütüldüğü ve 2025 yılı içerisinde iç denetçi alım ilanı açılması ve iç denetçi alımı yapılması öngörüldüğü ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; iç kontrolün temel bir unsuru olan iç denetim hizmetlerinden faydanılmamasının, Üniversitede yürütülen mali iş ve işlemlerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin güvence sağlamasını olumsuz etkileyen bir unsur olduğu göz önüne alınarak iç denetçi kadrolarına atama yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.