Üniversitede Ticari Faaliyet Gösteren İşletmelerden Isınma Bedellerinin Alınmaması (Sayıştay)

BULGU: Üniversitede Ticari Faaliyet Gösteren İşletmelerden Isınma Bedellerinin Alınmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Üniversitenin mülkiyetindeki taşınmazlarda faaliyet gösteren ticari işletmelerden kendi paylarına düşen ısınma bedellerinin alınmadığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde;

“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” Denilmektedir.

Aynı Kanun’un “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.” Denilmektedir.

Yine aynı Kanun’un “Mal yönetiminde etkililik ve sorumluluk” başlıklı 48’inci maddesinde;

“Kamu idarelerine ait malları edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemleri, mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılır. Bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenler sorumludur.” Denilmektedir.

Anılan mevzuat hükümleri bir kamu giderinin nasıl yapılacağı ve kamu mallarının nasıl yönetileceği görülmektedir. Buna göre, üniversite taşınmazlarının ticari işletmelere kiraya verilen bölümlerine ait ısınma giderlerinin ilgili işletmelerden alınmaması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Yapılan incelemede, bugüne kadar hiçbir ticari işletmeden kendi paylarına düşen ısınma bedeli hesaplanarak tahsili yoluna gidilmediği tespit edilmiştir.

Tablo 8: Şehir Kampüsleri Isınma Bedelleri

Tablo 9: Ayazağa Kampüsü Isınma Bedelleri

Kamu idaresi cevabında, ticari işletmelerin ısınma giderlerine ilişkin olarak, yapılan analizler doğrultusunda geçmişe dönük hesaplama yapıldığı, kiracı işletmelere bu tutarların resmî yazı ile tebliğ edildiği, bilgilerin İTÜ Taşınmaz Otomasyon Sistemi üzerinden kayıt altına alındığı ve bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 7 gün içinde ödeme yapılmasının gerektiği kendilerine bildirildiği, ifade edilmişse de herhangi bir işlem yapılmamıştır.

Bu itibarla, üniversite taşınmazlarının ticari işletmelere kiraya verilen bölümlerine ait ısınma giderlerinin ilgili işletmelerden tahsil edilmesi gerekmektedir.