ÖZET: Üniversitenin çeşitli birimleri tarafından toplanan gelirlerin muhasebe birimi hesaplarına zamanında aktarılmadığı belirlenmiştir. Öğrenci katkı payı, öğrenim ücretleri, tezsiz yüksek lisans gelirleri ve öğrenci yemek gelirleri, ilgili birimler tarafından tahsil edildikten sonra, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na uygun olarak, en geç tahsil edildiği ayın sonuna kadar muhasebe hesaplarına aktarılmalıdır. Ancak yapılan denetimlerde, bu gelirlerin belirtilen süre içinde muhasebe birimine ulaştırılmadığı tespit edilmiştir.

Özellikle, Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı ile Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı tarafından toplanan gelirlerin, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı bünyesindeki muhasebe hesaplarına zamanında aktarılmadığı görülmüştür. Bu durum, ilgili birimlerin hesaplarında bekletilen öğrenci gelirlerinin nemalandırılmadan durmasına yol açmaktadır. Kamu idaresinin verdiği yanıtta, Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı’nın gelirlerin düzenli aktarımına yönelik talimat verdiği, ancak Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı’nın gelirlerin zamanında aktarımını sağlayamadığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, üniversitenin farklı birimleri tarafından tahsil edilen gelirlerin, mevzuat hükümlerine uygun olarak, en geç tahsil edilen ay sonunda muhasebe birimi hesaplarına aktarılması gerekmektedir. Bu uygulama, mali şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Üniversitenin Farklı Birimleri Tarafından Tahsil Edilen Gelirlerin Muhasebe Birimi Hesaplarına Zamanında Aktarılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Üniversite öğrencilerinden elde edilen öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretleri, tezsiz yüksek lisans gelirleri ile öğrenci yemek gelirlerinin ilgili birimler tarafından tahsil edildikten sonra zamanında muhasebe birimi hesaplarına aktarılmadığı tespit edilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 61’inci maddesinde muhasebe hizmeti; “gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleri” şeklinde tanımlanmış ve bu işlemlerin muhasebe yetkililerince yürütüleceği belirtilmiştir. Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumlu tutulmuştur.

Strateji Geliştirme Birimlerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Muhasebe hizmetlerinin yürütülmesi” başlıklı 20’nci maddesinde genel bütçe kapsamı dışındaki kamu idarelerinin muhasebe hizmetlerinin bu idarelerin strateji geliştirme birimleri tarafından yürütüleceği ve muhasebe yetkilileri tarafından yerine getirileceği belirtilmiştir.

Bunun yanında, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Cari hizmet maliyetinin hesaplanması, öğrenci katkı payları ve öğrenim ücretleri” başlıklı 46’ncı maddesinin (i) bendinde; öğrenci sosyal tesisleri ile faaliyetlerinden elde edilen gelirler, yükseköğretim kurumlarınca önceki yıllarda basılan süreli ya da süresiz yayınlar ile elektronik ortamda veya internet ortamında sunulan ders materyallerinden elde edilen gelirler, öğrenci katkı payı olarak tahsil edilen gelirler ile diğer gelirlerin; en geç tahsil edildiği ayın sonuna kadar ilgili yükseköğretim kurumu hesabına yatırılacağı ifade edilmiştir.

2547 sayılı Kanun’un anılan hükmü gereği üniversitede birimler tarafından tahsil edilen gelirlerin ay sonlarına kadar ilgili birimin hesaplarında tutulması istisnai bir durum niteliğindedir. Üniversitenin Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı ile Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı tarafından tahsil edilen gelirlerin tahsil edildikleri ay sonuna kadar Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı bünyesinde ve muhasebe yetkilisi kontrolünde bulunan banka hesaplarına aktarılarak gerekli muhasebe kayıtlarının yapılmasının sağlanması gerekmektedir.

Yapılan incelemede, Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının banka hesaplarına yatan katkı ve öğrenim ücretleri ile tezsiz yüksek lisans gelirlerinin; Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığının banka hesaplarına yatan öğrenci yemek gelirlerinin ay sonlarında Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı bünyesinde bulunan muhasebe hesaplarına zamanında aktarılmadığı, öğrenci gelirlerinin ise anılan birimlerdeki hesaplarda nemalandırılmadan bekletildiği görülmüştür.

Kamu idaresi cevabında; Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından elde edilen gelirlerin düzenli olarak Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı hesabına aktarılması yönünde talimat verildiği ve düzenli aktarımın sağlanması hususunda azami hassasiyet gösterileceği, Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı tarafından takibi yapılan öğrenci katkı payı/öğrenim ücretleri ile tezsiz yüksek lisans gelirlerinin ise Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı hesaplarına zamanında aktarılmasının sağlanamadığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereği, Üniversitenin farklı birimleri tarafından tahsil edilen gelirlerin muhasebe birimi hesaplarına en geç tahsil edilen ay sonunda aktarılması uygun olacaktır.