ÖZET: Üniversitenin Gelir Getirici Faaliyet ve İhaleleri İçin Ön Mali Kontrol Yönergesi’nde belirlenen limitlerin ihtiyaçlara uygun şekilde düzenlenmediği tespit edilmiştir. 2019 yılı Sayıştay denetiminde, Ankara Üniversitesi’nin gelir getirici faaliyetleri için ön mali kontrol sürecinin eksik olduğu belirtilmiş, 2020 yılında Yönerge revize edilmesine rağmen, belirlenen limitlerin yetersiz kaldığı 2021 denetiminde de ortaya çıkmıştır. Yönerge’nin 11. maddesinde, 1.000.000,00 TL ve üzerindeki ihale bedellerinin ön mali kontrole tabi olduğu ifade edilmiştir. Ancak, üniversitenin yıllık ihale bedeli bu limitin altında kalmış ve kiralama işlemlerinin bu düzeye ulaşması beklenmemektedir.

2021 yılında gerçekleştirilen tek kiralama ihalesinin yıllık bedeli 65.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Ön mali kontrole tabi olmayan önceki yıllara ait ihale süreçlerinde ise rekabeti engelleyici düzenlemeler tespit edilmiştir. Bu durum, yıllar içinde ihale dokümanlarında var olan sorunların düzeltilmediğini göstermektedir. Dolayısıyla, kiralama işlemlerinde ön mali kontrolün gerekliliği bir kez daha vurgulanmaktadır. Üniversitenin gelir getirici faaliyetleri için belirleyeceği limitlerin, geçmiş yıllardaki ihale bedellerinin ortalaması dikkate alınarak yeniden düzenlenmesi önerilmektedir.

BULGU: Üniversitenin Gelir Getirici Faaliyet ve İhaleleri İçin Ön Mali Kontrol Yönergesi’ndeki Limitin İhtiyaca Uygun Olarak Belirlenmemesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

2019 Yılı Sayıştay denetiminde, Ankara Üniversitesi Ön Mali Kontrol Yönergesi’nde Üniversitenin, gelir getirici faaliyet ve ihaleleri için herhangi bir ön mali kontrol süreci belirlenmediği görüldüğünden tespit edilen hususlara 2019 Sayıştay Raporunda yer verilmesi üzerine, Üniversite tarafından 2020 yılında Yönerge değiştirilmiş ancak gelir getirici faaliyet ve ihaleleri için belirlenen limitin ihtiyaca uygun olarak belirlenmemiş olduğu 2020 denetiminde de bulgu konusu yapılmış olmasına rağmen 2021 yılında herhangi bir düzenleme yapılmadığı görülmüştür.
2019 Sayıştay Raporuna istinaden Ankara Üniversitesi Yönetim Kurulunun 02.06.2020 tarih ve 33172 sayılı kararıyla Ankara Üniversitesi Ön Mali Kontrol Yönergesi yeniden düzenlenmiştir. Yönerge’nin 11’inci maddesinin (H) bendinde;
“İhale bedeli 1.000.000,00 TL ve üzeri, her türlü taşınmazların devri, satışı, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi, trampa ve kira işlemlerine ilişkin işlem dosyaları ile taşınırların devri, satışı, trampa ve kira işlemlerine ilişkin işlem dosyaları ön mali kontrole tabidir.
Kontrole tabi taşınır ve taşınmaz satışı, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi, trampa ve satış ve kira işlemlerine ait işlem ve kararlar ile sözleşme tasarıları, bunlara ilişkin tüm bilgi ve belgeleri içerecek şekilde bir işlem dosyası olarak harcama yetkilisi tarafından Başkanlığa gönderilir. İşlem dosyası, en geç on iş günü içinde kontrol edilir. Kontrol sonucunda düzenlenen görüş yazısı, işlem dosyası ile birlikte ilgili harcama yetkilisine gönderilir.” denilmiştir. Ancak Üniversitenin yıllık ihale bedeli 1.000.000,00 TL ve üzerinde olan hiçbir kiralama sözleşmesi bulunmamakta, yıllık kira artış oranları dikkate alındığında uzun bir süre bu limite ulaşması muhtemel bir kiralama işleminin gerçekleşmeyeceği de görülmektedir. 2021 yılında pazarlıkla yapılan tek kiralama ihalesinde de yıllık kira bedeli 65.000,00 olarak gerçekleşmiştir.
2020 ve daha önceki yıllarda ihalesi yapılmış olup ihalesi ön mali kontrole tabi olmayan kira ihalelerinde tespit edilen özellikle rekabeti engelleyici düzenlemeler daha önceki denetimlerde bulgu konusu yapılmıştır. Bulguda yapılan tespitler, yıllar boyunca ihale dokümanlarında yer alan sorunlu düzenlemelerin Üniversite tarafından düzeltilmediğini göstermektedir. Bu durum kiralamalarda ön mali kontrolün önemini de gözler önüne sermektedir.
Üniversitenin gelir getirici faaliyet ve ihaleleri için Ön Mali Kontrol Yönergesi’nde belirlenecek limitin, kira ihaleleri sonucunda ortaya çıkan yıllık ihale bedelleri ortalamasının baz alınmak suretiyle belirlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.