|
ÖZET: Üniversite tarafından faaliyetlerde kullanılmak üzere edinilen bilgisayar yazılımları ve lisans alımlarının, 2021 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, 260 Haklar Hesabı yerine doğrudan gider hesabına kaydedildiği belirlenmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 194. maddesi, bu tür ekonomik değer taşıyan harcamaların Haklar Hesabı’nda izlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, 195. maddede, bütçeye gider kaydıyla edinilen hakların nasıl muhasebeleştirileceği açıklanmaktadır.
2021 yılı içinde kamu idaresi tarafından toplam 359.876,70 TL tutarında bilgisayar yazılımı ve lisans alımı gerçekleştirilmiş, ancak bu alımlar Haklar Hesabı’na kaydedilmeden doğrudan 630 Giderler Hesabı’na aktarılmıştır. İlgili mevzuat gereği, yazılım ve lisans gibi maddi olmayan duran varlıkların 260 Haklar Hesabı’nda takip edilmesi ve yıl sonunda bu hesap üzerinden amortisman ayrılması zorunludur. Kamu İdaresi, bu işlemlerin doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi için gereken özeni göstereceğini belirtmiş olsa da, tespit edilen hatalar 2021 yılı mali tablolarında eksikliklere yol açmıştır. Bu durum, 260 Haklar Hesabı ile 268 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı’nda toplam 359.876,70 TL tutarında bir eksiklik olduğunu ortaya koymaktadır. |
BULGU: Üniversitenin Kullanımı İçin Alınan Bilgisayar Yazılımları ve Lisans Alımlarının Haklar Hesabına Kaydedilmeden Doğrudan Gider Hesabına Kaydedilmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite tarafından faaliyetlerinde kullanılmak üzere alınan bazı bilgisayar yazılımları ve lisans alımlarının 260 Haklar Hesabında takip edilmesi gerekirken doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabının niteliğine dair hükümler ihtiva eden 194’üncü maddesinde; bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için bu Hesabın kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 195’inci maddesinde;
“Bütçeye gider kaydıyla edinilen haklar bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaba, ödenecek tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı, 325-Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.”
hükmü yer almaktadır.
“Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları” konulu 47 sıra no.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 6’ıncı maddesinin 2’nci fıkrasında; tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranının %100 olarak belirlendiği, diğer bir ifadeyle varlıkların hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; Kamu İdaresi tarafından 2021 yılı içerisinde toplam 359.876,70 TL bilgisayar yazılımı ve lisans alımı yapılmasına rağmen Haklar Hesabına kaydedilmeden doğrudan 630 Giderler Hesabı kullanılmak suretiyle giderleştirildiği görülmüştür.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde yazılım, patent, lisans gibi maddi olmayan duran varlıkları ilgilendiren alımların 260 Haklar Hesabında takip edilmesi ve yıl sonunda bu hesaptaki tutarın tamamına amortisman ayrılması gerekmektedir.
Kamu İdaresi her ne kadar Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uyarınca bilgisayar yazılımları ve lisans alımlarının Haklar Hesabı kullanılarak muhasebeleştirilmesinde gereken hassasiyet ve özenin gösterileceğini ifade etmişse de, tespit edilen hatalı işlemler 2021 yılı mali tablolarını etkilediğinden 260 Haklar Hesabıile 268 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabında 359.876,70 TL tutarında eksiklik mevcuttur.