ÖZET: Üniversitenin mülkiyetindeki bazı taşınmazların 3. kişiler tarafından işgal edildiği ve bu konuda gerekli işlemlerin yapılmadığı tespit edilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri, işgal edilen taşınmazlar için ecrimisil talep edilmesini öngörmektedir. İlgili kanun, işgalin varlığına bağlı olarak idarenin zarara uğramış olmasını şart koşmadan, işgalin tespiti için uzman bir komisyon oluşturulmasını ve ecrimisil talep edilmesini mümkün kılmaktadır. İşgalin devam etmesi durumunda, idarelerin talebi üzerine taşınmazlar en geç 15 gün içinde tahliye edilmelidir.

Yapılan denetimlerde, üniversiteye ait toplam 558.048,51 m² alanın gecekondu sahipleri ve bir otel tarafından işgal edildiği belirlenmiştir. Kamu idaresi, işgal altındaki alanlar için bazı tahliye davalarının açıldığını, ancak yerel yönetimlerden yeterli destek alınamadığını ifade etmiştir. Ayrıca, işgal altındaki alanların “riskli alan” olarak ilan edilmesi sonrasında, ilgili bakanlıkla bir protokol imzalanmış ve işlemlerin bu çerçevede yürütüleceği belirtilmiştir.

Sonuç olarak, üniversiteye ait taşınmazların işgal durumunun mevzuata uygun şekilde çözülmesi ve ecrimisil taleplerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

BULGU: Üniversitenin Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazlardan Bazılarının İşgal Edilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Üniversitenin mülkiyet ve tasarrufundaki taşınmazların 3. kişiler tarafından işgal edildiği ve bu konuda herhangi bir işlem yapılmadığı görülmüştür.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde;

“Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.

Ecrimisile itiraz edilmemesi halinde yüzde yirmi, peşin ödenmesi halinde ise ayrıca yüzde onbeş indirim uygulanır. Ecrimisil fuzuli şagil tarafından rızaen ödenmez ise, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.

Kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edilir. Aksi halde ecrimisil alınır.

İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir.

(…) ” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede; aşağıdaki tabloda gösterildiği üzere üniversiteye ait toplam 558.048,51 m2 arazinin gecekondu sahipleri tarafından, İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, Harbiye Mahallesi 78 Pafta, 755 Ada 6-7 parseller numaralı arazinin de (gökkafes yanı) 5 yıldızlı bir otel tarafından işgal edildiği tespit edilmiştir.

Tablo 7: İTÜ’ye Ait Gecekondu İşgalindeki Parseller

Taşın maz
Kodu
Taşınmaz Envanter
Kayıt
Numarası
İlçe Mahalle Pafta
No
Ada
No
Parsel
No
Yüzölçü mü
(m2)
Hisse Oranı Hisse Miktarı
(m2)
Kullanım
Şeklı
AYP1
8
102010101000083 Sarıyer Rumelihisarı 9.003,00 Tam 9.003,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP1
9
102010101000084 Sarıyer Rumelihisarı 9.202,00 Tam 9.202,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP2
0
102010101000096 Sarıyer Rumelihisarı 9.122,00 Tam 9.122,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP2
1
102010101000097 Sarıyer Rumelihisarı 9.129,00 Tam 9.129,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP2
2
102010101000098 Sarıyer Rumelihisarı 9.049,00 Tam 9.049,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP2
3
102010101000104 Sarıyer Rumelihisarı 9.125,00 Tam 9.125,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP2
4
102010101000241 Sarıyer Mirgün 1815 3.967,99 Tam 3.967,99 Gecekondu
İşgalinde
AYP2
5
102010101000242 Sarıyer Mirgün 1815 1.271,17 17182/127117 171,82 Gecekondu
İşgalinde
AYP2
6
102010101000243 Sarıyer Mirgün 1815 1.266,26 62823/126626 628,23 Gecekondu
İşgalinde
AYP2
7
102010101000244 Sarıyer Mirgün 1816 9.483,35 Tam 9.483,35 Gecekondu
İşgalinde
AYP2
8
102010101000245 Sarıyer Mirgün 1817 2.927,26 Tam 2.927,26 Gecekondu
İşgalinde
AYP2
9
102010101000246 Sarıyer Mirgün 1824 2.989,04 277110/298904 2771,1 Gecekondu
İşgalinde
AYP3
0
103010101000025 Sarıyer Rumelihisarı 9.250,00 Tam 9.250,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP3
1
103010101000026 Sarıyer Rumelihisarı 9.290,00 Tam 9.290,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP3
2
103010101000027 Sarıyer Rumelihisarı 7.649,00 Tam 7.649,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP3
3
103010101000028 Sarıyer Rumelihisarı 4.366,00 Tam 4.366,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP3
4
103010101000029 Sarıyer Rumelihisarı 4.926,00 Tam 4.926,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP3
5
103010101000030 Sarıyer Rumelihisarı 3.444,00 Tam 3.444,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP3
6
103010101000031 Sarıyer Rumelihisarı 2.563,00 Tam 2.563,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP3
7
103010101000033 Sarıyer Rumelihisarı 1.640,00 Tam 1.640,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP3
8
103010101000034 Sarıyer Rumelihisarı 919,00 Tam 919,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP3
9
103010101000035 Sarıyer Rumelihisarı 6.451,00 Tam 6.451,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP4 0 103010101000036 Sarıyer Rumelihisarı 947,00 Tam 947,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP4
1
103010101000037 Sarıyer Rumelihisarı 9.108,00 Tam 9.108,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP4
2
103010101000038 Sarıyer Rumelihisarı 8.668,00 Tam 8.668,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP4
3
103010101000043 Sarıyer Rumelihisarı 21.605,00 8030/21605 8.030,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP4
4
103010101000044 Sarıyer Rumelihisarı 21.760,00 8173/21760 8.173,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP4
5
103010101000047 Sarıyer Rumelihisarı 6.633,00 3682/6633 3.682,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP4
6
103010101000048 Sarıyer Rumelihisarı 6.635,00 4470/6635 4.470,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP4
7
103010101000064 Sarıyer Rumelihisarı 9.202,00 Tam 9.202,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP4
8
103010101000065 Sarıyer Rumelihisarı 8.913,00 Tam 8.913,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP4
9
103010101000073 Sarıyer Rumelihisarı 3.717,00 Tam 3.717,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP5
0
103010101000074 Sarıyer Rumelihisarı 1.614,00 Tam 1.614,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP5
1
103010101000075 Sarıyer Rumelihisarı 3.717,00 Tam 3.717,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP5
2
103010101000076 Sarıyer Rumelihisarı 3.597,00 Tam 3.597,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP5
3
103010101000077 Sarıyer Rumelihisarı 4.001,00 Tam 4.001,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP5
4
103010101000078 Sarıyer Rumelihisarı 3.881,00 Tam 3.881,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP5
5
103010101000079 Sarıyer Rumelihisarı 3.801,00 Tam 3.801,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP5
6
103010101000080 Sarıyer Rumelihisarı 3.881,00 Tam 3.881,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP5
7
103010101000081 Sarıyer Rumelihisarı 3.681,00 Tam 3.681,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP5
8
103010101000085 Sarıyer Rumelihisarı 11.189,00 Tam 11.189,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP5
9
103010101000086 Sarıyer Rumelihisarı 3.437,00 Tam 3.437,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP6
0
103010101000087 Sarıyer Rumelihisarı 8.832,00 Tam 8.832,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP6
1
103010101000088 Sarıyer Rumelihisarı 3.557,00 Tam 3.557,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP6
2
103010101000089 Sarıyer Rumelihisarı 3.223,00 Tam 3.223,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP6
3
103010101000090 Sarıyer Rumelihisarı 3.317,00 Tam 3.317,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP6
4
103010101000094 Sarıyer Rumelihisarı 9.299,00 Tam 9.299,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP6
5
103010101000095 Sarıyer Rumelihisarı 14.804,00 Tam 14.804,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP6
6
103010101000099 Sarıyer Rumelihisarı 9.367,00 Tam 9.367,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP6
7
103010101000100 Sarıyer Rumelihisarı 9.407,00 Tam 9.407,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP6
8
103010101000101 Sarıyer Rumelihisarı 8.621,00 Tam 8.621,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP6
9
103010101000102 Sarıyer Rumelihisarı 1.580,00 Tam 1.580,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP7
0
103010101000103 Sarıyer Rumelihisarı 2.277,00 Tam 2.277,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP7
1
103010101000105 Sarıyer Rumelihisarı 9.717,00 Tam 9.717,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP7
2
103010101000107 Sarıyer Rumelihisarı 3.591,00 Tam 3.591,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP7
3
103010101000108 Sarıyer Rumelihisarı 3.777,00 Tam 3.777,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP7
4
103010101000109 Sarıyer Rumelihisarı 3.605,00 Tam 3.605,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP7
5
103010101000110 Sarıyer Rumelihisarı 3.685,00 Tam 3.685,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP7
6
103010101000111 Sarıyer Rumelihisarı 3.815,00 Tam 3.815,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP7
7
103010101000112 Sarıyer Rumelihisarı 3.830,00 Tam 3.830,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP7
8
103010101000113 Sarıyer Rumelihisarı 3.766,00 Tam 3.766,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP7
9
103010101000114 Sarıyer Rumelihisarı 3.737,00 Tam 3.737,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP8
0
103010101000115 Sarıyer Rumelihisarı 3.511,00 Tam 3.511,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP8
1
103010101000116 Sarıyer Rumelihisarı 9.385,00 Tam 9.385,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP8
2
103010101000117 Sarıyer Rumelihisarı 8.360,00 Tam 8.360,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP8
3
103010101000118 Sarıyer Rumelihisarı 7.562,00 Tam 7.562,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP8
4
103010101000119 Sarıyer Rumelihisarı 15.360,00 Tam 15.360,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP8
5
103010101000120 Sarıyer Rumelihisarı 11.250,00 Tam 11.250,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP8
6
103010101000124 Sarıyer Rumelihisarı 7.448,00 Tam 7.448,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP8
7
103010101000125 Sarıyer Rumelihisarı 6.684,00 Tam 6.684,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP8
8
103010101000126 Sarıyer Rumelihisarı 6.138,00 Tam 6.138,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP8
9
103010101000127 Sarıyer Rumelihisarı 3.677,00 Tam 3.677,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP9
0
103010101000128 Sarıyer Rumelihisarı 4.226,00 Tam 4.226,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP9
1
103010101000129 Sarıyer Rumelihisarı 4.813,00 Tam 4.813,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP9
2
103010101000130 Sarıyer Rumelihisarı 3.681,00 Tam 3.681,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP9
3
103010101000131 Sarıyer Rumelihisarı 3.881,00 Tam 3.881,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP9
4
103010101000132 Sarıyer Rumelihisarı 3.744,00 Tam 3.744,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP9
5
103010101000133 Sarıyer Rumelihisarı 2.521,00 Tam 2.521,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP9
6
103010101000138 Sarıyer Rumelihisarı 2.525,00 84/96 2209,38 Gecekondu
İşgalinde
AYP9
7
103010101000139 Sarıyer Rumelihisarı 13.285,00 84/96 11.624,38 Gecekondu
İşgalinde
AYP9
8
103010101000140 Sarıyer Rumelihisarı 9.648,00 Tam 9.648,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP9
9
103010101000141 Sarıyer Rumelihisarı 14.745,00 Tam 14.745,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP1 00 103010101000142 Sarıyer Rumelihisarı 23.732,00 Tam 23.732,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP1 01 103010101000181 Sarıyer Rumelihisarı 1.697,00 Tam 1.697,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP1 02 103010101000223 Sarıyer Rumelihisarı 6.060,00 Tam 6.060,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP1 03 103010101000224 Sarıyer Rumelihisarı 10.575,00 Tam 10.575,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP1
04
103010101000225 Sarıyer Rumelihisarı 12.616,00 Tam 12.616,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP1 05 103030101000180 Sarıyer Rumelihisarı 8.759,00 Tam 8.759,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP1
06
103040101000179 Sarıyer Rumelihisarı 480,00 Tam 480,00 Gecekondu
İşgalinde
AYP1
07
103040101000123 Sarıyer Rumelihisarı 7.068,00 Tam 7.068,00 Gecekondu
İşgalinde
Toplam: Toplam: Toplam: Toplam: Toplam: Toplam: Toplam: Toplam: Toplam: Toplam: 558.048,51 m2

Kamu idaresi cevabında, işgal altındaki araziler üzerinde yer alan gecekonduların bir kısmı için tahliye davaları açıldığı, bir kısmının sonuçlandığı, bir kısmı için ecrimisil bedellerinin mahkeme kararlarıyla hükme bağlandığı, ancak uygulama aşamasında söz konusu alanların tahliyesine yönelik olarak yerel yönetimlerden herhangi bir destek alınamadığı, Armutlu Bölgesi olarak adlandırılan işgal altındaki alanın 06.12.2016 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararı ile “riskli alan” ilan edildiği, bu kararın ardından 14.07.2017 tarihinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile bir protokol imzalandığı, söz konusu alanla ilgili işlemlerin Bakanlık koordinasyonunda yürütüldüğü ifade edilmiştir.

Bu itibarla, anılan kamu taşınmazlarında bulunan fuzuli şagillerin mevzuat hükümlerine göre tahliye edilmesi ve işgal dönemleri için alınması gereken ecrimisillerin tahsil edilmesi gerekmektedir.