ÖZET: Üniversiteye ait taşınmazların tapu kayıtlarında cins tashihlerinin yapılmadığı, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 10. maddesine göre, kamu idareleri, mülkiyetlerinde bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının uyumlu olmaması durumunda gerekli cins tashih işlemlerini gerçekleştirmekle yükümlüdür. Bu bağlamda, tahsis edilen taşınmazların cins tashihine ilişkin belgeler ve mali yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanmalıdır.

Yönetmelik, cins tashihini, binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtları arasındaki farklılıkların düzeltilmesi olarak tanımlamaktadır. Ayrıca, taşınmazda meydana gelen değişiklikler için kayıtların kapatılarak yeni kayıt tesis edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu işlemler, en geç yedi gün içinde ilgili muhasebe birimlerine bildirilmelidir.

Sonuç olarak, üniversiteye ait taşınmazların tapu kayıtlarında cins tashihinin yapılması, ilgili mevzuat çerçevesinde zorunlu olup, imar ve cins tashihi işlemlerinin tamamlanması için gerekli adımların atılması önem arz etmektedir.

BULGU: Üniversitenin Mülkiyetinde, Yönetiminde ve Kullanımında Bulunan Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversiteye ait arazi ve arsaların üzerine yapılan binaların tapu kayıtlarında cins tashihlerinin yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesinde:
“(1) (Değişik: 3/6/2014-2014/6455 K.) Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır. Kamu idareleri taşınmazların cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yaparlar.
(2) Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülük kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye aittir. Ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanır.” denilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde cins tashihi;
“Binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemi” şeklinde tanımlanmaktadır.
Yine aynı Yönetmelik’in “Kayıt değişikliği işlemleri” başlıklı 11’inci maddesinde de;
“Kadastro, imar, ifraz, tevhid, cins tashihi, yüzölçüm değişikliği, kat mülkiyeti tesisi, kamuya terk gibi nedenlerle taşınmazda meydana gelebilecek değişikliklerde kayıtlar kapatılıp oluşan taşınmazlar esas alınarak yeni kayıt tesis edilir.
Terkin, satış, devir gibi mülkiyeti sona erdiren durumlarda sona eriş nedeni açıklanarak kayıt kapatılır.
Taşınmaza yapılan değer arttırıcı harcamalar, taşınmazın değerine eklenir.
Bu madde uyarınca kayıtlarda meydana gelen değişiklikler en geç yedi gün içinde muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimine ve mali hizmetler birimine; işlemin yapıldığı ayı takip eden ay sonuna kadar, Aralık ayı içinde işlem yapılanlar ise aynı ayın sonuna kadar maliki kamu idaresine gönderilir.”
hükümlerine yer verilmiştir.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre Üniversiteye ait taşınmazlara ilişkin tapu kayıtlarında cins tashihinin yapılması gerekmekte olup, ilgili mevzuatına uygun olarak imar ve cins tashihi işlemlerinin tamamlanması için gerekli çalışmaların yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.