ÖZET: Üniversitenin sermayesinin tamamına sahip olduğu T… A.Ş.’ye yaptığı sermaye ödemesinin bilançoda yer almadığı belirlenmiştir. 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 241. maddesi, mal ve hizmet üreten kuruluşlara yapılan sermaye yatırımlarının nasıl izleneceğini düzenlemektedir. Bu kapsamda, söz konusu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kâr ve zararlar ile bütçeye iade edilen sermayelerin de kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

İnceleme sonucunda, 05.07.2018 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nde tescil edilen T… A.Ş.’nin 75.000,00 TL sermayesinin 18.750,00 TL’sinin Üniversite Döner Sermaye İşletmesi tarafından ödendiği, ancak bu tutarın Üniversite’nin bilançosunda yer almadığı tespit edilmiştir. 2022 yılında yapılan muhasebe kaydı ile ortaklık payı gösterilmiş olsa da, bu durum 2021 yılı mali tablolarını etkilemektedir. Sonuç olarak, T… A.Ş.’ye yatırılan sermaye payının kaydedilmemesi, 2021 yılı Bilançosunda 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın 18.750,00 TL eksik görünmesine yol açmıştır.

BULGU: Üniversitenin Ortağı Olduğu Şirkete Ödenen Sermaye Payının Bilançoda Yer Almaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversitenin, sermayesinin tamamına sahip olduğu T… A.Ş.’ye ödediği sermaye payının bilançoda yer almadığı tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın niteliği” başlıklı 159’uncu maddesinde; söz konusu hesabın, mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kâr ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayeler ile bu kurumlara ikrazen verilen özel tertip iç borçlanma senetleri bedelinden, bu kurumların ödenmemiş sermayelerine mahsup edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Anılan Yönetmelik’in “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 160’ncı maddesinde ise; mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nakdi sermaye ve gerekse ayni sermaye şeklindeki iştirakler gerçeğe uygun değerleri ile bu hesaba kaydedileceği, sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların, kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; 05.07.2018 tarih ve 9614 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde tescil edilen 75.000,00 TL sermayenin 18.750,00 TL’si Üniversite Döner Sermaye İşletmesi tarafından ödenen T.. Anonim Şirketinde Üniversitenin ortaklık payı olduğu ancak söz konusu tutarın Üniversite bilançosunda yer almadığı tespit edilmiştir. Her ne kadar 2022 yılında ortaklık payını gösteren muhasebe kaydı yapılmış olmakla birlikte; konu, 2021 yılı mali tablolarını etkilemektedir.
Üniversitenin, sermayesinin tamamına sahip olduğu T… A.Ş.’ye yatırılan ortaklık payının muhasebe kayıtlarına alınmaması, Üniversite 2021 yılı Bilançosunda 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının 18.750,00 TL tutarında eksik görünmesine sebebiyet verdiği değerlendirilmektedir.