ÖZET: Üniversitenin Tarım ve Hayvancılık Araştırma Merkezi Müdürlüğü (TAHAM) tarafından yürütülen taşınır mal yönetimi, 2021 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre yetersiz kalmıştır. Yapılan incelemeler, Taşınır Mal Yönetmeliği’nde belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmediğini ortaya koymuştur. Yönetmelik gereğince harcama yetkilileri, taşınırların edinimi, kullanımı ve kayıtlarının düzenli bir şekilde tutulmasından sorumludur. Ancak, yapılan denetimlerde çiftlikteki canlı taşınırların sayılarının kayıtlarla tutarsız olduğu, bazı demirbaş malzemelerin eksik veya fazla olduğu ve hayvanların kulak küpelerinin bulunmadığı gibi ciddi eksiklikler tespit edilmiştir.

Ayrıca, canlı taşınırların doğum, ölüm veya alım-satım işlemlerinin kayıt altına alınmadığı, gerekli belgelerin düzenlenmediği ve taşınırların numaralandırılmadığı gibi sorunlar da gözlemlenmiştir. Ekonomik ömrünü tamamlayan taşınırların hurdaya ayrılması ve döner sermaye gelirleriyle alınan malzemelerin taşınır birimine devredilmesi gibi işlemlerin de yapılmadığı belirlenmiştir. Bu durum, Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine aykırılık teşkil etmekte ve taşınırların takibini zorlaştırmaktadır.

İdarenin bazı iyileştirme çalışmaları başlattığı görülse de, taşınır yönetiminde etkinliğin sağlanması için mevzuatın gerektirdiği tüm işlemlerin sürekli olarak uygulanması gerekmektedir. TAHAM’ın, Taşınır Mal Yönetmeliği çerçevesinde gerekli düzenlemeleri yaparak eksikliklerini gidermesi önem arz etmektedir.

BULGU: Üniversitenin Tarım ve Hayvancılık Araştırma Merkezi Müdürlüğünde Taşınır Mal Yönetmeliği Hükümlerinin Yerine Getirilmemesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversitenin Tarım ve Hayvancılık Araştırma Merkezi Müdürlüğünün (TAHAM) taşınır kayıtları ve çiftlikte yapılan yerinde incelemeler sonucunda, Taşınır Mal Yönetmeliği kapsamında yapılması gereken iş ve işlemlerin yerine getirilmediği tespit edilmiştir.
Taşınır Mal Yönetmeliğinin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; harcama yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan ve taşınır yönetim hesabını ilgili mercilere göndermekten sorumlu olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca adı geçen Yönetmelik’in 5’inci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Kamu idarelerine ait taşınırların muhafazası ile görevli olan veya kendilerine kullanılmak üzere taşınır teslim edilen kamu görevlileri bu taşınırları en iyi şekilde muhafaza etmek, gerekli bakım ve onarımlarını yapmak veya yaptırmak, veriliş amacına uygun bir şekilde kullanmak ve görevin sona ermesi veya görevden ayrılma halinde iade etmek zorundadırlar.” hükmü düzenlenmiş; “Taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri” başlıklı 6’ncı maddesinde ise taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin görev ve sorumlulukları ayrıntılı şekilde izah edilmiştir. Yukarıda belirtildiği üzere harcama yetkilileri, taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri taşınır işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve yürütülmesinde ortak sorumludurlar.
İlgili birimde yapılan denetim ve incelemeler sonucunda;
– Fiilen yapılan sayımlarda çiftlikteki at, inek, koyun, keçi, tavşan gibi canlı taşınır sayılarının kayıtlar ile örtüşmediği, fazla ya da eksik olduğu,
– Çiftlikte kullanılan bazı demirbaş malzemelerin kayıtlarla örtüşmediği, fazla ya da eksik olduğu,
– Bazı büyükbaş hayvanların kulak küpelerinin bulunmadığı,
– Canlı taşınırların doğum, ölüm ya da alış ve satışı hallerinde giriş çıkış kayıtlarının yapılmadığı, gerekli belgelerin hazırlanmadığı ve muhasebe birimine bildirilmediği,
– Gerekli hallerde işlem türüne göre Taşınır İşlem Fişi, Taşınır Teslim Belgesi, Taşınır İstek Belgesi, Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı gibi belgelerin her zaman düzenlenmediği,
– Dayanıklı taşınırların numaralandırma işlemlerinin yapılmadığı,
– Ekonomik ömrünü tamamlamış olan taşınırların hurdaya ayırma işlemlerinin yapılmadığı,
– Döner sermaye gelirleri ile alınan araç, gereç ve diğer demirbaş eşyanın (canlı demirbaş hariç) dönem sonlarında Üniversitenin taşınır birimine devredilmediği,
tespit edilmiştir.
Yukarıda belirtilen eksiklikler, Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine aykırılık teşkil etmekte olup ilgili mevzuat hükümlerinin tam olarak uygulanmaması taşınırların takip ve muhafazasını güçleştirmektedir. İdare tarafından bazı çalışmaların başlatıldığı anlaşılmakla birlikte taşınır yönetiminde etkinliğin sağlanması için bir kısmı yukarıda tespit edilenler başta olmak üzere mevzuatın gerektirdiği tüm iş ve işlemlerin uygulanması konusunda sürekliliğin sağlanması esastır.
Üniversitenin Tarım ve Hayvancılık Araştırma Merkezi Müdürlüğünün (TAHAM), Taşınır Mal Yönetmeliği kapsamında yapılması gereken iş ve işlemleri tamamlaması gerektiği değerlendirilmektedir.