|
ÖZET: Üniversitenin Tarım ve Hayvancılık Araştırma Merkezi Müdürlüğü, 2021 yılı Sayıştay denetim raporunda, ürettiği arpa, gübre, süt, peynir ve yumurta gibi ürünlerin stok kayıtlarına alınmadan satıldığını ortaya koymuştur. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu mamullerin üretim sonrası izlenmesi ve maliyetlerinin doğru bir şekilde hesaplanması gerektiğini vurgulamaktadır. Ancak, yapılan denetimlerde, bu ürünlerin muhasebe kayıtlarına alınmadan doğrudan satışının gerçekleştirildiği ve bir personel tarafından sadece basit bir Excel tablosuyla takip edildiği tespit edilmiştir.
Bu durum, hem maliyet hesaplamalarının doğru yapılamamasına hem de ürünlerin izlenmesinde önemli bir kontrol eksikliği yaratmaktadır. Üretim sürecinde gerekli hesapların kullanılmaması, Döner Sermaye İşletmesi’nin 2021 yılı bilançosuna tam ve doğru bir yansıma sağlamamıştır. Dolayısıyla, bu mamullerin maliyet hesapları da dahil olmak üzere, ilgili hesaplarda kayıt altına alınması ve mali tabloların eksiksiz bir şekilde düzenlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir. |
BULGU: Üniversitenin Tarım ve Hayvancılık Araştırma Merkezi Müdürlüğünde Üretilen ve Satışı Yapılan Muhtelif Emtianın İlgili Stok Kayıtlarına Alınmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversitenin Tarım ve Hayvancılık Araştırma Merkezi Müdürlüğünde satılmak üzere üretimi yapılan arpa, gübre, süt, peynir, yumurta gibi mamul ürünlerin stok kayıtlarına alınmadan satıldığı tespit edilmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 152 Mamuller Hesabına ilişkin düzenlemeler getiren “Hesabın niteliği” başlıklı 131’inci maddesinde, bu Hesabın üretim çalışmaları sonunda elde edilen ve satışa hazır hâle gelmiş bulunan mamullerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
“Hesabın işleyişi” başlıklı 132’nci maddesinde ise üretimi tamamlanan yarı mamullerin maliyet bedelleri ile bu hesaba borç, 151 Yarı Mamuller Üretim Hesabına alacak kaydedileceği, maliyet dönemi sonlarında yarı mamul hesabına alınmadan doğrudan mamule dönüştürülen giderlerin bu hesaba borç, 711 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri Yansıtma, 721 Direkt İşçilik Giderleri Yansıtma, 731 Genel Üretim Giderleri Yansıtma hesaplarının mamulün üretimiyle ilgili olanlarına alacak kaydedileceği; satılan mamullerin bir taraftan maliyet bedelleri ile 152 No.lu Hesaba alacak, 620 Satılan Mamuller Maliyeti Hesabına borç; diğer taraftan yapılan tahsilat tahsilatın şekline göre ilgili hesaplara borç, satış bedeli 60 Brüt Satışlar grubunun ilgili hesabına, satış bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisi de 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yapılan denetim ve incelemelerde satılmak üzere üretimi yapılan arpa, gübre, süt, peynir, yumurta gibi mamul ürünlerin muhasebe kayıtlarına alınmadan doğrudan satışının yapıldığı, bir personel tarafından basit bir Excel tablosunda miktar ve gelir bilgilerinin toplandığı ve takip edildiği anlaşılmıştır. Söz konusu mamullerin kayıt altına alınmamasının, ilgili mamuller için hem doğru bir maliyet hesabının yapılamamasına hem de titiz bir takip imkânı verememesi dolayısıyla önemli bir kontrol ve denetim eksikliğine de yol açabileceği değerlendirilmektedir.
Söz konusu mamullerin üretim sürecinde 151 Yarı Mamuller-Üretim Hesabı ve 152 Mamuller Hesabı kullanılmadığı için bu hesaplar Döner Sermaye İşletmesinin 2021 yılı Bilançosuna tam ve doğru olarak yansımamıştır. Satılmak üzere üretimi yapılan mamullerin Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde, maliyet hesapları dâhil ilgili hesaplarda kayıt altına alınması, izlenmesi ve mali tablolarına eksiksiz ve doğru yansımasının sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir.