|
ÖZET: Üniversitenin Teknopark şirketlerine yaptığı sermaye ödemelerinin kayıtlarda eksik gösterildiği tespit edilmiştir. 2023 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, Merkez Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ve Teknoloji ve Transfer Merkezi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bütçelerinden Teknopark A.Ş.’ye yapılan sermaye ödemeleri, üniversitenin özel bütçe kayıtlarına alınmamıştır. Bu kapsamda, Esenler Akıllı Şehir Odaklı İhtisas Teknoloji Geliştirme A.Ş.’ye 720.000 TL, İstanbul Finans ve Teknoloji Üssü Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş.’ye 475.000 TL ve TTO İstanbul Proje Geliştirme ve Yatırım A.Ş.’ye 270.000 TL sermaye ödemesi gerçekleştirilmiştir. Ancak, toplamda 1.465.000 TL tutarındaki bu ödemeler, ilgili hesaplara kaydedilmemiştir.
4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği gereğince, üniversitelerin yönetici şirketlere taahhüt ettikleri sermaye paylarının doğru bir şekilde kaydedilmesi zorunludur. Bu yönetmelik, mal ve hizmet üreten kuruluşlara yapılan sermaye katılımlarının, gerçeğe uygun değerleri ile kayıt altına alınmasını öngörmektedir. Ancak, döner sermaye bütçesinden yapılan ödemelerin kayıtlara alınmaması, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile 500 Net Değer Hesabı’nın doğru veriler üretmemesine neden olmaktadır. Kamu idaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli düzeltmeleri yaparak, 22.02.2024 tarihli muhasebe işlem fişleri ile eksiklikleri gidermiştir. Bu durum, kurumun bilançosunun gerçek durumu yansıtmadığına dair önemli bir göstergedir. |
BULGU: Üniversitenin Teknopark Şirketlerindeki Sermaye Payının Eksik Gösterilmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Merkez Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ile Teknoloji ve Transfer Merkezi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bütçelerinden Teknopark A.Ş.’ye ödenen sermaye paylarının Üniversitenin özel bütçe kayıtlarına alınmadığı tespit edilmiştir.
Merkez Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bütçesinden sermaye payı olarak Esenler Akıllı Şehir Odaklı İhtisas Teknoloji Geliştirme A.Ş.’ye 720.000,00 TL, İstanbul Finans ve Teknoloji Üssü Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş.’ye 475.000,00 TL; Teknoloji ve Transfer Merkezi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bütçesinden sermeye payı olarak TTO İstanbul Proje Geliştirme ve Yatırım A.Ş.’ye 270.000,00 TL ödenmiştir. Döner Sermaye İşletmesinin 770 Genel Yönetim Giderleri hesabına kaydederek giderleştirdiği sermaye payları tutarı 1.465.000,00 TL’nin Üniversitenin 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydedilmediği ve izlenmediği görülmüştür.
4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’nun ‘’Yönetici şirket‘’ başlıklı 5 inci maddesinde; yönetici şirket ortaklarından; üniversiteler, yüksek teknoloji enstitüleri ya da kamu AR-GE merkez veya enstitülerinin, yönetici şirkete taahhüt ettikleri sermaye payını döner sermaye gelirlerinden ödeyebilecekleri hükme bağlanmıştır.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 160’ıncı maddesinde, mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nakdi sermaye ve gerekse ayni sermaye şeklindeki iştiraklerin gerçeğe uygun değerleri ile 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydedileceği belirtilmiştir. Bu kayıt için esas alınacak gerçeğe uygun değer ise edinim tarihindeki maliyet bedelidir. Sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların, kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerekir.
Aynı Yönetmelik’in 161, 358 ve 359’uncu maddelerinde; hesaplarda yer almayan mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayelerden envanteri yapılanların, tespit edilen değerleri üzerinden 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedileceği hükme bağlanmıştır.
Yukarıda açıklanan Yönetmelik hükümlerine göre Üniversitenin döner sermaye bütçesinden sermaye payı olarak şirketlere ödenen tutarların 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile 500 Net Değer Hesabına kayıtlarının yapılması ve bu hesapta kayıtlı tutarların kuruluşların özkaynak hesaplarında karşılık olarak ayrılan tutarlarla eşit olması gerekmektedir.
Bu durumda, döner sermaye bütçesinden sermaye payı olarak şirketlere ödenen 1.465.000,00 TL muhasebe kayıtlarına alınmadığından 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile 500 Net Değer Hesabı kayıtları doğru veri üretmemekte ve Kurum bilançosu gerçek durumu yansıtmamaktadır.
Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir.
Söz konusu tespit; Kurum tarafından 22.02.2024 tarih ve 3667, 3668, 3669, 3670, 3676 sayılı muhasebe işlem fişleri ile düzeltilmiştir.