|
ÖZET: Üniversiteye tahsis edilen taşınmazların uzun süre atıl durumda kalması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Yapılan incelemeler, eğitim ve öğretim amaçlarıyla tahsis edilen bu taşınmazların, belirlenen amaca uygun bir şekilde kullanılmadığını göstermektedir. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre, kamu kaynakları arasında yer alan bu taşınmazların etkin ve verimli bir şekilde yönetilmesi gerekmektedir. Ancak, bazı taşınmazlar yıllardır kullanılmadan beklemekte ve bu durum kamu kaynaklarının israfına yol açmaktadır.
Örneğin, Demirköy ilçesindeki taşınmaz, 2016 yılında yaşlı bakımı ve uygulamalı eğitim için tahsis edilmesine rağmen, 2024 yılı itibarıyla herhangi bir faaliyet gerçekleştirilmemiştir. Benzer şekilde, Lüleburgaz’daki taşınmaz da eğitim amaçlı tahsis edilmesine rağmen, zamanla tarım işgallerine maruz kalmıştır. Bu durum, kamu hizmetinin etkinliğini azaltmakta ve taşınmazların zarar görmesine neden olmaktadır. Kamu idaresi, bu taşınmazların tahsis amacına uygun olarak kullanılabilmesi için gerekli tadilat ve bakım çalışmalarının yatırım programlarına dahil edilmesini planladığını belirtmiştir. Ancak, eğer bu taşınmazlara ihtiyaç duyulmazsa, diğer kamu idarelerinin kullanımına sunulması için tahsisin kaldırılması önerilmektedir. Bu yaklaşım, kamu kaynaklarının daha verimli bir şekilde değerlendirilmesine katkı sağlayacaktır. |
BULGU: Üniversiteye Tahsis Edilen Taşınmazların Atıl Vaziyette Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversiteye eğitim ve öğretim faaliyetlerinde kullanılmak üzere tahsis edilen taşınmazlar için uzun yıllar geçmesine rağmen tahsis amacına yönelik herhangi bir işlemin yapılmadığı, tahsisleri de kaldırılmayan bu taşınmazların atıl vaziyette bulunduğu tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesinin (g) bendinde kamuya ait taşınmazlar, kamu kaynakları tanımının içerisinde yer almaktadır. Aynı Kanun’un 8’inci maddesinde, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından da sorumlu olacağı,
Kanun’un 47’nci maddesinde, Kamu idarelerinin, kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirebilmek için mülkiyetlerindeki taşınmazlarla Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri, birbirlerine ve köy tüzel kişiliklerine bedelsiz olarak tahsis edebileceği, tahsis edilen taşınmazın, amacı dışında kullanılamayacağı,
Kanun’un 48’inci maddesinde ise, kamu idarelerine ait malların yönetimi ve kullanımının mevzuatında öngörülen kurallar dâhilinde hizmetin amacına uygun olması gerektiği ve bu hususta malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenlerin sorumlu olduğu
hüküm altına alınmıştır.
Kamu idarelerinin mülkiyetlerindeki taşınmazların birbirlerine bedelsiz olarak tahsis ve devri ile Hazineye ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kamu idarelerine tahsis ve devir işlemlerinin usul ve esaslarını belirleyen Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik’in;
8’inci maddesinde, adına tahsis yapılan kamu idaresinin, tahsisli taşınmazın işgal ve tecavüzlere karşı korunması ile ilgili her türlü tedbiri almak, işgal ve tecavüz halinde yasal yollara başvurmak ve durumu Hazineye ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler için defterdarlık veya mal müdürlüklerine bildirmek zorunda olduğu,
9’uncu maddesinde, taşınmazın en az iki yıl boş bırakılması veya hiç kullanılmaması, tahsis amacının ortadan kalkması durumlarında tahsis yapılan kamu idaresinin görüşü alınmaksızın tahsisi yapan kamu idaresinin merkez veya taşra birimlerince tahsis işleminin resen kaldırılabileceği, tahsis amacının ortadan kalkması halinde tahsisin kaldırılması işleminin adına tahsis yapılan idarenin isteği üzerine de tahsisi yapan malik kamu idaresi tarafından yapılabileceği
hususları düzenlenmiştir.
Üniversite taşınmazları, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesinde kamu kaynakları arasında sayılmak suretiyle bunların kullanımına ilişkin genel esaslara tabi kılınmıştır. Bu minvalde tahsisli kullanılanlar da dahil olmak üzere söz konusu varlıkların, hukuka uygunluğun yanı sıra etkili, ekonomik ve verimlilik ilkesi çerçevesinde yönetilmesi hesap verebilirliğin bir gereğidir. Bu husus, kamu idaresinin işlem ve eylemlerini bu ilkeler çerçevesinde tesis etmesini teminen, anılan Kanun’un 48’inci maddesinde tekrar vurgulanmış ve bu ilkelere aykırılık nedeniyle oluşacak zarardan yetkililerin sorumlu olduğu açıkça ifade edilmiştir.
Üniversiteye tahsisli taşınmazlara ilişkin yapılan incelemede aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1-Demirköy ilçesi İğneada beldesinde Mülkiyeti Hazineye ait 1283 Parsel nolu 1.850,91 m2 taşınmaz üzerindeki bina ile birlikte “Yaşlı bakımı, araştırma ve uygulama merkezi olarak Sağlık Meslek Yüksekokulu öğrencilerinin uygulamalı eğitiminde kullanılmak üzere” Milli Emlak Genel Müdürlüğünün 17.03.2016 tarih ve 7523 sayılı oluru ile Üniversiteye kesin tahsisi yapılmış, tahsis amacı kalmadığında iade edilmesi şerhiyle teslim edilmiştir. Ancak 2024 yılı itibarıyla taşınmaz üzerinde tahsis amacının yerine getirilmesini sağlayacak herhangi bir işlemin yapılmadığı, tahsis amacı kalmadığında iade edilmesi gereken taşınmazın 8 yılı aşkın süredir atıl bir şekilde bekletildiği anlaşılmıştır.
2-Lüleburgaz ilçesi Eskibedir köyü Kepirler mevkiinde bulunan mülkiyeti Hazineye ait 13 pafta 177 parsel arazinin 50.000 m2lik bölümü, 17 pafta 176 parsel, 18 pafta 175 parsel ve 16 pafta 173 parselde kayıtlı araziler ile üzerindeki binaların tamamı öncelikle “Köy enstitüsü müzesi ve eğitim fakültesi kurulması şartıyla” Trakya Üniversitesine tahsis edilmiş, 29.05.2007 tarih ve 26536 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5662 sayılı Kanun ile kurulan Kırklareli Üniversitesine Trakya Üniversitesinin Kırklareli ilindeki birimleri taşınmazları ile birlikte devredilmiştir. Ancak geçen süre içerisinde taşınmaz üzerinde tahsis amacı ya da başka bir amaca yönelik herhangi bir işlem yapılmadığı, bununla birlikte taşınmaz üzerinde zaman zaman tarım amaçlı işgaller söz konusu olduğu anlaşılmıştır.
Taşınmazların uzun yıllar kamu hizmetinde değerlendirilmeksizin atıl vaziyette bırakılması, önemli bir kamu kaynağının etkili, ekonomik ve verimli kullanılamamasına, taşınmaz üzerinde hasar ve kayıplara ve taşınmazın diğer kişilerce işgal edilip kullanılmasına sebep olmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında bulguya iştirak edilerek bahse konu taşınmazların tahsis amacına uygun kullanılabilmesi için gerekli olan tadilat, bakım ve onarım işlerinin yatırım programlarına dâhil edilmesinin planlandığı ifade edilmiştir.
Kamu kaynağı niteliğindeki taşınmazların tahsis amacı doğrultusunda kamu hizmetinde kullanılması için gerekli işlemlerin yapılması, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik hükümlerinde belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmesi, söz konusu taşınmazlara ihtiyaç duyulmadığı takdirde, bu taşınmazlara ihtiyaç duyabilecek kamu idarelerinin kullanabilmeleri için tahsisin kaldırılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.