Üniversiteye Tahsisli Hazine Taşınmazlarının Ticari Amaçla Kiraya Verilmesi (Sayıştay)

BULGU: Üniversiteye Tahsisli Hazine Taşınmazlarının Ticari Amaçla Kiraya Verilmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversiteye tahsisli taşınmazlar ile bu taşınmazlar üzerinde bulunan bazı bölümlerin, Üniversitenin bu tür kiralama işlemlerinde yetkisi bulunmadığı halde, erkek kuaför salonu, kafeterya, spor salonu, banka şubesi olarak kullanılmak üzere ticari amaçla kiraya verildiği görülmüştür.
Üniversiteye tahsisli taşınmazların kiralanması ve yönetilmesine ilişkin işlemler, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik ve 300 sıra numaralı Milli Emlak Genel Tebliği hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Tarihi ve bedii değeri olmayan taşınmaz mallarla ilgili işlemler” başlıklı 74’üncü maddesinde ” Tarihi ve bedii değeri olanlar hariç Hazinenin özel mülkiyetindeki yerlerin satışı, kiraya verilmesi, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya verilmesi, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi esasları Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte belirlenir.” denilmektedir. Bu hükme istinaden çıkarılan ve 19.06.2007 tarih ve 26557 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanarak yürürlüğe giren Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik’in “Tahsisli ve kiralanmış yerlerdeki işlemler ” başlıklı 70’inci maddesinin beşinci fıkrasında “Bakanlık, bu taşınmazların üçüncü kişilere kiraya verilmesine ilişkin olarak adına tahsis yapılan İdarelerle protokol yapmaya yetkilidir” denilmektedir.
Bu yetkiye dayanılarak Malatya Valiliği (Defterdarlık) ile İnönü Üniversitesi arasında herhangi bir protokol imzalanmamıştır. Protokol düzenlenmeden Hazine tarafından Üniversiteye tahsis edilen taşınmazların ticari amaçla kiraya verilmesi mümkün değildir.
Aynı zamanda 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 23.07.2004 tarih ve 5217 sayılı Kanun’la eklenen Ek 25’inci maddesine göre; Hazine taşınmazlarının Üniversite tarafından eğitim, sağlık ve sosyal amaçlı olarak kiraya verilmesinden doğan gelirler, üniversite bütçesine gelir olarak kaydedilebilecektir.
Üniversiteye tahsisli taşınmazlar üzerinde herhangi bir inşaat yapılmamak ve irtifak hakkına konu edilmemek koşuluyla Defterdarlıkla protokol düzenlenerek, eğitim, sağlık ve sosyal amaçlı kullanılmak üzere kiralama yapılabileceği; bu koşulların gerçekleşmesi durumunda elde edilecek kira gelirlerinin Üniversite bütçesine gelir kaydedilebileceği belirtilmiştir.
Üniversite tarafından kiraya verilen tahsisli taşınmazlara ilişkin kira dosyalarının incelenmesinde; tahsisli taşınmazların bazı kısımlarının belirtilen koşullar gerçekleşmeden ticari amaçla kiraya verildiği, söz konusu gelirlerin de Üniversite bütçesine kaydedildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından; Üniversite yerleşkesinin şehir merkezinden 18 km dışarıda olması, Üniversite dışında öğrencilerin bu ihtiyaçlarını karşılayacak başka yerleşke ve özel teşebbüs olmaması nedeniyle eğitim binalarında öğrenim görmekte olan öğrencilerin ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla taşınmazların Üniversite tarafından kiraya verildiği ve gelirlerinin bütçeye gelir olarak kaydedildiği ifade edilmiştir. Üniversite ile Defterdarlık arasında kiralamaya ilişkin bir protokol ibraz edilememiştir.
Belirtilen nedenlerle; söz konusu kiralama işlemlerinde Malatya Defterdarlığı yetkilidir. Üniversitenin bu kiralama işlemlerinde yetkisinin bulunmadığı değerlendirilmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ DÖNER
SERMAYE İŞLETMESİ
2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 46
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 48
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 49
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 49
DENETİM GÖRÜŞÜ 50
DENETİM BULGULARI 50
TABLOLAR LİSTESİ
Tablo 1:Maddi Duran Varlıkların Çeşidine Göre Ayrılan Amortisman Tutarları
T.C. Sayıştay Başkanlığı

T.C. Sayıştay Başkanlığı
BULGU LİSTESİ
A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
Döner Sermayeden Yapılan Ek Ödemelerin Hatalı Hesapta Muhasebeleştirilmesi
Haklar Hesabına Kaydedilmesi Gereken Tutarların Doğrudan Giderleştirilmesi
Maddi Duran Varlıklara Amortisman Ayrılmasında Hatalı Uygulamaların Bulunması
B. Diğer Bulgular
Faaliyeti Olmayan Döner Sermaye İşletmelerinin Bulunması
Özel Muayene Sağlık Hizmetlerinin Mesai Saatleri İçerisinde Sunulması
Kit Alımı Karşılığı Geçici Cihaz Temini İhalelerine Ait İhale Dokümanlarında Mevzuata Aykırı Hükümler Bulunması
Doğrudan Temin Kapsamında Yapılan Alımların Elektronik Kamu Alımları Platformu’na Kaydedilmemesi
Fiilen Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde Çalışmayan ve Döner Sermaye Gelirine Katkısı Olmayan Personele Performans Ek Ödemesi Yapılması
Kiraya Verilen Taşınmaz İçerisindeki Taşınırların Vakıf Aracılığıyla Kiralayana Bırakılması
Taşınır Kayıt İşlemlerinin Yönetmelik Hükümlerine Uygun Yürütülmemesi
Yevmiye Defterinde Boş Yevmiye Numaralarının Yer Alması
İlaç Temininde Yaşanan Sorunlar Nedeniyle Hastanenin Gelir Kaybına Uğraması
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
Mevzuat ve Görevler
İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin 2’nci fıkrasının (a) bendi uyarınca, 24.04.2000 tarih ve 24029 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik kapsamında kurulmuştur.
Söz konusu Yönetmelik’in “Faaliyet Alanı” başlıklı 2’nci maddesinde; İşletme faaliyet alanına giren iş ve hizmetler ile İşletme vasıtasıyla İnönü Üniversitesinin, yetkin olduğu konularda, Fakülte/Enstitü/Yüksekokul/Rektörlüğe bağlı Merkezler aracılığıyla yürütebileceği faaliyetler;
“a) Yükseköğretim kurumlan dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetler yapmak, seminer, konferans, sempozyumlar düzenlemek kurslar açmak,
Plan, fizibilite çalışması, analiz, model denemeleri, bilgi işlem hizmetleri, iş değerlendirilmesi ve organizasyonu, danışmanlık, eğitim organizasyonu, bakım ve onarım yapmak, bunlara ilişkin raporları hazırlamak,
Belirli bilimsel sonuçların uygulanmasını sağlamak,
Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler ve laboratuvarlarda yapılacak her türlü muayene, tetkik, tahlil, ameliyat, bakım ve hizmet üretimi ile ilgili iş ve benzeri hizmetleri yapmak, açılmış ve açılacak olan her türlü sağlık hizmetleriyle ilgili yataklı, yataksız ve geçici kuruluşları işletmek,
Teknik, kültürel, sanatsal, tarım ile ilgili araştırma ve uygulamaları yapmak,
Her türlü basım ve yayım işlerini yapmak,
Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek faaliyet alanı ile sınırlı olarak iş ve hizmet üretmek, elde edilen ürünleri önceden Rektörün izni alınmak şartıyla pazarlamak ve satmak.”
Olarak belirlenmiştir.
Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Döner Sermaye İşletmesinin Yönetim Kurulu, Üniversite Yönetim Kuruludur. Üst yöneticisi Rektör’dür. Rektör bu yetkisini uygun gördüğü ölçüde yardımcılarına, dekanlara veya enstitü, yüksekokul, araştırma ve uygulama merkezi müdürlerine devredebilir. Üniversite Yönetim Kurulu da yetkilerini uygun gördüğü ölçüde, kuracakları yürütme kuruluna devredebilir. Yürütme Kurulu, Üniversite Yönetim Kurulunca seçilecek bir Rektör yardımcısı, üç öğretim elemanı (dekan ve yüksekokul müdürü de olabilir.) ve bir muhasebe yetkilisi olmak üzere beş kişiden oluşur.
Rektörlüğe bağlı bir birim olarak yapılanan Döner Sermaye İşletmesi, İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü olarak teşkilatlandırılmıştır.
İşletme Müdürlüğü bünyesinde 6 birim faaliyet göstermekte olup döner sermaye işletme müdürü, döner sermaye işletme müdür yardımcısı, faturalandırma birim sorumlusu, satın alma tahakkuk birim sorumlusu, satın alma birim sorumlusu ve 49 idari personel olmak üzere toplamda 54 personel ile hizmet vermektedir. Tüm idari personelin kadroları özel bütçede iken diğer personelin kadroları ise İşletmededir. İşletmenin Saymanlık Müdürlüğünde, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı 1 saymanlık müdür yardımcısı ve 10 memur bulunmaktadır.
İşletmenin, T. C. Milli Eğitim Bakanlığı, T. C. Hazine ve Maliye Bakanlığı, T. C. Sosyal Güvenlik Kurumu ve Yükseköğretim Kurulu ile ilişkisi bulunmaktadır.
Mali Yapı
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan İşletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; Kamu İdaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir.
Başlangıç bütçesi 625.600.650,42 TL olarak tahmin edilen İşletmenin 2021 yılı bütçe gideri 648.754.229,38 TL, bütçe geliri ise 806.782.792,14 TL olarak gerçekleşmiştir.
2021 yılı bilançosuna göre İşletmenin sermayesi 282,16 TL olup toplam aktif büyüklüğü ise 278.791,333,40 TL’dir.
2021 yılı gelir tablosuna göre gelir toplamı 936.526.342,43 TL, gider toplamı 640.110.157,50 TL olan Döner Sermaye İşletmesi, yıl sonu itibarıyla dönemi 296.416.184,93 TL net kârla tamamlamıştır.
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup; T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:
• Birleştirilmiş veriler defteri,
• Geçici ve kesin mizan,
• Bilanço,
• Gelir tablosu
• Envanter defteri.
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
DENETİM GÖRÜŞÜ
İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
DENETİM BULGULARI
Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.