|
ÖZET: Üretilen ürünlerin maliyet hesaplamalarında katma değer vergisinin (KDV) dikkate alındığı ve bu durumun maliyetleri gereğinden fazla artırdığı belirlenmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, Şirket Yayın Yönetmeliği’nin 14. maddesi gereğince yayın maliyetleri, çeviri ve telif masrafları, inceleme, redaksiyon, kâğıt ve baskı maliyetleri gibi unsurların toplamı üzerinden hesaplanmaktadır. Bu hesaplamalar sonucunda elde edilen birim maliyet, toplam maliyetin üretim miktarına bölünmesiyle belirlenmektedir.
Örnek bir maliyet hesaplamasında, 2.000 adet hard cover kitap için toplam maliyet 1.226.000 TL olarak tespit edilmiştir. Bu toplam, sınai maliyet ve prodüksiyon giderleri ile birlikte KDV’yi de içermektedir. Ancak, KDV’nin maliyet hesaplamasına dahil edilmesi, doğru bir uygulama değildir. Zira, KDV, mal veya hizmet alımında ödenip, satışlardan tahsil edilen KDV’den düşüldüğünde geri alınmaktadır. Bu nedenle, ürünlerin maliyet hesaplamalarında KDV’nin dikkate alınmaması gerektiği ve Şirket Yayın Yönetmeliği’ne uygun bir yaklaşım sergilenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Üretilen Ürünlerin Maliyetlerine Katma Değer Vergisinin Dahil Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından üretilen ürünlerin maliyetinin belirlenmesine ilişkin hesaplamalara katma değer vergisinin de dahil edildiği, bu nedenle maliyetin olması gerekenden yüksek olarak hesaplandığı tespit edilmiştir.
Şirket Yayın Yönetmeliği’nin “Yayın maliyetinin belirlenmesi” başlıklı 14’üncü maddesine göre yayın maliyetleri aşağıdaki hususlar göz önüne alınarak belirlenir:
Çeviri ve telif masrafları
İnceleme, redaksiyon ve tahsis maliyetleri
Varsa yayın hakkı bedelleri
Kâğıt ve baskı maliyetleri
CD-DVD dolum ve çoğaltım bedelleri
Eser işletme dosya giderleri
Personel giderleri
Bir yayının maliyetinin belirlenmesinde yukarıda yer alan maliyet unsurlar toplanmakta ve üretim miktarına bölünerek birim maliyet bulunmaktadır. Bunun üzerine de belirli bir kar marjı uygulanarak satış fiyatı tespit edilmektedir.
Yapılan incelemede örnek bir maliyet belirlemesinin aşağıdaki gibi olduğu görülmüştür:
Tablo 4: Kitap Maliyeti Belirlenmesine İlişkin Tablo
| Ürün | Sınai Maliyet KDV Hariç (Baskı) |
Sınai Maliyet KDV (TL) |
Sınai Maliyet KDV %20 (TL) |
Eser Sahibi Telif (TL) |
Eser Telif Stopaj (TL) |
Prodüksiyon (TL) | Prodüksiyon KDV %20 (TL) |
Toplam Maliyet (TL) | Birim Maliyet (TL) |
| Hard Cover | 2.000 adet | 725.000 | 145.000 | 160.000 | 40.000 | 130.000 | 26.000 | 1.226.000 |
Yukarıda yer alan tablodan görüleceği üzere birim maliyet toplam maliyetin baskı adetine bölünmesiyle bulunmuştur: 1.226.000 / 2.000 adet = 613 TL. Toplam maliyet ise 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8’inci sütunların toplamından oluşmaktadır. Bunlardan bir tanesi sınai maliyetin KDV’si bir diğeri de prodüksiyonun KDV’sidir. Dolayısıyla maliyet hesabının içerisine bu ürünün üretilmesi için katlanılan maliyetlerin KDV’si de eklenmiştir.
Ancak bu husus doğru bir uygulama değildir. Çünkü bir mal veya hizmet satın alırken ödenen KDV, Şirketin satışlarından dolayı tahsil etmiş olduğu KDV’den indirilmekte bir nevi geri alınmaktadır. Sonuç itibariyle ürünlerin üretilmesinde bu ürünlerin KDV’sinin maliyet anlamında değerlendirilmesi uygun değildir. Zira bu hesaplama Şirket Yayın Yönetmeliği’ne de aykırılık teşkil etmektedir.
Bu itibarla Şirket tarafından üretilen maliyetlerin belirlenmesinde Yayın Yönetmeliği kapsamında hareket edilmesi ve üretim için ödenen KDV’lerin ürünlerin maliyet hesaplamalarına dahil edilmemesi gerekmektedir.