ÖZET: Üretimde kullanılmak amacıyla temin edilen ilk madde ve malzemelerin, muhasebe kayıtlarına alınmadan doğrudan gider hesaplarına kaydedilmesi, 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Selçuklu Araştırma Enstitüsü Döner Sermaye İşletme Birimi’nde gerçekleştirilen denetimlerde, hammadde olarak alınan kağıtların 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na kaydedilmeden giderleştirildiği belirlenmiştir. Bu durum, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan düzenlemelere aykırılık teşkil etmektedir.

İdare, kağıtların stok olarak alınmadığını ve sipariş üzerine doğrudan üretime gönderildiğini savunmaktadır. Ancak, bu açıklama stok kaydı yapılmadığı gerçeğini değiştirmemektedir. Tüm ilk madde ve malzemelerin muhasebe kayıtlarına alınmadan doğrudan gider hesaplarına kaydedilmesi, mevzuata uygun değildir.

Sonuç olarak, işletmelerin üretimde kullanmak üzere temin ettikleri malzemelerin, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı altında izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, muhasebe süreçlerinin şeffaflığı ve doğru yönetimi açısından önem arz etmektedir.

BULGU: Üretimde Kullanılmak Üzere Alınan İlk Madde ve Malzemelerin Muhasebe Kayıtlarına Alınmadan Doğrudan Giderleştirilmesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Selçuklu Araştırma Enstitüsü Döner Sermaye İşletme Birimince üretimde kullanılmak üzere alınan ilk madde ve malzemelerin muhasebe kayıtlarına alınmadan doğrudan gider hesaplarına kaydedildiği görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına ilişkin düzenlemeler içeren “Hesabın niteliği” başlıklı 127’nci maddesinde, bu hesabın, işletmelerce üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen tüketim malzemeleri ile hammadde, yardımcı madde, ambalaj malzemesi ve diğer malzemelerin izlenmesi için kullanılacağı hükmü bulunmaktadır.
Ancak; Selçuklu Araştırma Enstitüsü Döner Sermaye İşletme Biriminde yapılan denetim ve incelemelerde; üretimde kullanılmak üzere hammadde olarak alınan kağıtların 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmeden doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında Selçuklu Araştırma Enstitüsü Döner Sermaye İşletme Birimi Atölyesinde kullanılan kağıtların stok olarak alınmayıp, sipariş üzerine direk üretime gönderildiği, dolayısı ile kağıt stokunun bulunmadığı bundan dolayı alınan malzeme direk çıkış yapıldığı ifade edilmektedir.
Her ne kadar İdare tarafından üretimde kullanılmak üzere alınan ilk madde ve malzemelerin stok olarak alınmadığı ifade edilse de, stok olarak alınıp alınmaması farketmeksizin tüm ilk madde ve malzemelerin muhasebe kayıtlarına alınmadan doğrudan gider hesaplarına kaydedilmesinin mevzuata aykırı olduğu düşünülmektedir.
Sonuç olarak; işletmelerce üretimde hammade olarak kullanmak üzere alınan malzemelerin, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında takip edilmesi gerekmektedir.