BULGU: Uygulama Projeleri ve Mahal Listelerinin İşin Gereklerine Uygun Hazırlanmadan İhaleye Çıkılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
İdare tarafından ihale edilerek anahtar teslim götürü bedel sözleşme ile yürütülen bazı yapım işlerine ait uygulama projelerinin, yaptırılmak istenen işin ihtiyaçlarına uygun olarak hazırlanmadığı, bu nedenle işin devamı sırasında birçok imalat kaleminin uygulama projesinde öngörülenden farklı yaptırıldığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun sözleşme türleri başlıklı 6’ncı maddesinde; bu Kanun’a göre yapılan ihaleler sonucunda; yapım işlerinde, uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için isteklinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden “anahtar teslimi götürü bedel sözleşme” yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Kanun metninden anlaşılacağı üzere anahtar teslimi götürü bedel sözleşme düzenleyebilmek için uygulama projesinin ve mahal listesinin mevcut olması gerekmektedir.
4734 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinde uygulama projesi, belli bir yapının onaylanmış kesin projesine göre yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği proje olarak tanımlanmıştır.
Mahal listeleri ise yapım işlerinde hangi imalatın hangi alana uygulanacağını gösteren ihale dokümanı olup, uygulama projesi ve teknik şartnameyle uyumlu olması gerekmektedir.
Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, uygulama projesi yapının tüm özellik ve detaylarını içeren proje olup, idarenin talep ve beklentilerini ayrıntılı şekilde isteklilere aktardığı belge niteliğindedir. İdare, yapının inşa edileceği zemini, iklim koşullarını ve hizmetin gerekliliklerini dikkate alarak, hangi imalatın nerede ve nasıl yapılacağını uygulama projesi ile belirlemektedir. İstekliler ise bu projeyi inceleyerek işin kapsamını ve hangi imalatın nasıl uygulanacağını görmektedir.
Dolayısıyla uygulama projesinin, yapılacak işi eksiksiz tanımlaması ve ileride işle ilgili herhangi bir ihtilafa meydan vermeyecek şekil ve içerikte olması gerekmektedir. Bu özellikleri taşımayan bir proje ile ihaleye çıkılması, sağlıklı teklif hazırlanmasını zorlaştırmanın yanı sıra, sözleşmenin uygulanması sürecinde de ciddi uyuşmazlıklara neden olabilecektir.
Yapılan incelemede: İdare tarafından ihaleye çıkılarak yürütülen bazı yapım işlerine ait uygulama projelerinin tip proje şeklinde hazırlandığı, yapının inşa edileceği yerin coğrafi koşullarını ve ihtiyaçlarını tam olarak yansıtmadığı, bu nedenle işin devamı sırasında birçok imalatın uygulama projesinde öngörülenden farklı olarak yaptırıldığı; sıkça imalat değişikliğine, iş artış ve eksilişlerine gerek duyulduğu görülmüştür.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden; İdare tarafından bulguda yer alan hususa iştirak edilmiş, yapım işlerinde ihaleye çıkılmadan önce ihale dokümanında yer alan evrakların kontrol edilmesi, tespit edilen eksiklerin giderilmesi veya hataların düzeltilmesi hususunda gerekli dikkat ve özenin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; İdare tarafından gerçekleştirilecek yapım işlerine ilişkin uygulama projesi, mahal listesi ve diğer ihale dokümanının ihale öncesinde dikkatle incelenmesi, gerektiği halde değişiklik yapılarak ihtiyacı tam olarak tanımlayacak nitelikte ve birbiri ile uyumlu olacak şekilde hazırlanması, imalat aşamasında ise imalatların uygulama projesi ve mahal listesine uygun olarak yaptırılması gerekmektedir.