|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, yapım işlerinin ihale süreçlerine dair önemli bulgular sunmaktadır. İlgili raporda, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınması gereken projelerin, birim fiyat teklifleriyle ihale edildiği tespit edilmiştir. Kamu İhale Kanunu’nun 62. maddesi, yapım işlerinin ihale edilebilmesi için gerekli olan koşulları belirlemekte; arsa temini, mülkiyet ve imar işlemlerinin tamamlanması gibi şartların sağlanmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, uygulama projeleri bulunmayan işlerin belirli istisnalar altında ihale edilebileceği belirtilmiştir.
2024 yılında gerçekleştirilen ihaleler arasında, Alanya Belediyesi Çay Bahçesi Yapımı ve diğer projelerin birim fiyat teklifleriyle ihale edildiği gözlemlenmiştir. Ancak, Kamu İdaresi, gelecekteki yapım işlerinin, 4734 sayılı Kanun’da belirtilen istisnalar dışında, uygulama projeleri hazırlanarak anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edileceğini vurgulamıştır. Bu durum, ihale süreçlerinin daha düzenli ve şeffaf bir şekilde yürütülmesini sağlamayı amaçlamaktadır. Sonuç olarak, 4734 sayılı Kanun’a göre, belirtilen istisnalar haricinde tüm yapım işlerinin ihale süreçlerinde uygulama projelerinin hazırlanması ve anahtar teslimi götürü bedel teklif alınması gerekmektedir. |
BULGU: Uygulama Projesi Hazırlanarak Anahtar Teslimi Götürü Bedel Teklif Alınması Gereken Yapım İşlerinin Birim Fiyat Teklifi Alınmak Suretiyle İhale Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Uygulama projesi hazırlanarak anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmesi gereken yapım işlerinde birim fiyat teklif alınarak ihaleye çıkıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (c) bendinde; yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamayacağı, ihale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabileceği, uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılmasının zorunlu olduğu, ancak, doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan yapım işlerinde ön veya kesin proje üzerinden, her türlü onarım işleri ile işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etütleri gerekmesi veya uygulamada imar ve güzergâh değişikliklerinin muhtemel olması nedenleriyle ihaleden önce uygulama projesi yapılamayan, bina işleri hariç, yapım işlerinde ise kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabileceği, bu işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımlar için anahtar teslimi götürü bedel, uygulama projesi yapılamayan kısımlarda ise her bir kalem iş için birim fiyat teklif almak suretiyle ihale yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Kanun hükmünden anlaşılacağı üzere genel kural olarak bütün yapım işlerinde ihaleye çıkılmadan önce uygulama projesi hazırlanması ve uygulama projesi bulunan tüm yapım işlerinde anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmesi zorunlu olup,
Özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özellikleri gerekli olan netlikte belirlenemeyen işlerin ön veya kesin proje üzerinden,
Doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan işlerin ön veya kesin proje üzerinden,
Her türlü onarım işlerinin (bina onarımları dahil) kesin proje üzerinden,
İşin yapım aşamasında belli aşamalarda arazi ve zemin etütleri gerekmesi veya uygulamada imar ve güzergâh değişikliklerinin muhtemel olması nedenleriyle ihaleden önce uygulama projesi yapılamayan işlerin kesin proje üzerinden,
Birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale edilmesi hususları istisnai olarak belirlenmiştir.
Dolayısıyla yukarıda sayılan istisnalar haricinde kalan tüm yapım işlerinin, hazırlanacak olan uygulama projelerine göre anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmesi Kanun’un emredici hükmüdür.
Yapılan incelemede; 2024 yılında ihalesi gerçekleştirilen 2024/799172 İhale kayıt numaralı “Alanya Belediyesi Çay Bahçesi Yapılması” ile önceki yıllarda ihalesi gerçekleştirilip 2024 yılında hakediş ödemeleri bulunan 2022/1025481 İhale kayıt numaralı “Alanya Belediyesi Yeni Hizmet Binası İkmal İnşaatı Yapımı”, 2023/1253585 İhale kayıt numaralı “Çarşı, Tosmur, Avsallar ve İncekum Mahallelerinde Muhtarlık Ofisi Yapımı” ve 2023/400108 İhale kayıt numaralı “Büyükhasbahçe Mahallesi 162 Ada 1 Parselde Şehitlik Yapılması” işlerinin tamamının birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale edildiği görülmüştür.
Kamu İdaresi, sonraki dönemlerde gerçekleştirilecek yapım işi ihalelerinin 4734 sayılı Kanun’da belirtilen istisna durumlar haricinde uygulama projesi hazırlanarak anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edileceğini bildirmiştir.
Sonuç olarak, 4734 sayılı Kanun’da belirtilen istisnai durumlar haricinde yapım ihalelerinin uygulama projesi hazırlanarak anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmesi gerekmektedir.