ÖZET: Uzaktan Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezinin, 2021 yılı Sayıştay denetim raporlarında, Üniversite Döner Sermaye İşletme Birimleri arasında yer aldığı tespit edilmiştir. Uzaktan eğitimle elde edilen gelirler ve bu süreçteki giderler, Üniversite’nin özel bütçesi kapsamında değerlendirilmesine rağmen, bu merkez döner sermaye işletmesi olarak sınıflandırılmıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddeleri, uzaktan öğretim faaliyetlerinin Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Yükseköğretim Kurulu, uzaktan öğretim birimlerinin teknik ve idari altyapı hizmetlerini sağlamakla yükümlü olduğunu belirtmiştir. Ayrıca, uzaktan eğitimden elde edilen tüm gelirlerin özel bütçeye kaydedilmesi ve giderlerin bu bütçeden karşılanması gerektiği ifade edilmiştir. Ancak, yapılan incelemelerde, Uzaktan Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin döner sermaye işletmesi olarak yer alması, mevzuata aykırı bir durum olarak değerlendirilmiştir.

Sonuç olarak, bu merkezin herhangi bir döner sermaye faaliyeti bulunmadığı ve gereksiz işlem yükü oluşturduğu göz önünde bulundurularak, kapatılması ve tasfiye edilmesi önerilmektedir. Bu adım, özellikle yılsonu itibarıyla işlem hacminin azaltılması açısından önem taşımaktadır.

BULGU: Uzaktan Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezinin Döner Sermaye İşletme Birimleri Arasında Bulunması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Uzaktan öğretim kapsamında elde edilen tüm gelirler ve bu kapsamda yapılacak tüm giderler Üniversite Özel Bütçesine ilişkin olmasına rağmen Üniversite Döner Sermaye İşletmesi birimleri arasında Uzaktan Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezinin bulunduğu görülmüştür.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44’üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; Yükseköğretim Kurulu kararı üzerine yükseköğretim kurumlarında; öğretim elemanı ve öğrencilerin aynı mekânda bulunma zorunluluğu olmaksızın, bilgi ve iletişim teknolojilerine dayalı olarak öğretim faaliyetlerinin planlandığı ve yürütüldüğü önlisans, lisans ve lisansüstü uzaktan öğretim programlarının açılabileceği ve uzaktan öğretim programlarının açılabileceği alanlar, uzaktan öğretim yoluyla verilecek dersler ve kredi miktarları, ders materyallerinin hazırlanması, sınavlarının yapılma şekli, yükseköğretim kurumları arasında bu amaçla yapılacak protokoller ile uzaktan öğretime ilişkin diğer hususların, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirleneceği hüküm altına alınmıştır.
Yükseköğretim Kurulu tarafından Yükseköğretim Kurumlarında Uzaktan Öğretime İlişkin Usul ve Esaslar çıkarılmış ve bu Usul ve Esaslar’ın “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; uzaktan öğretim biriminin, uzaktan öğretimin sunulmasında teknik ve idari altyapı hizmetini yürütmek üzere ilgili yükseköğretim kurumu tarafından görevlendirilen birim veya merkez olduğu açıklanmıştır.
Aynı Usul ve Esaslar’ın “Genel Esaslar, Program ve Ders Açma, Uzaktan Öğretimin Uygulanması Genel Esaslar” başlıklı 5’inci maddesine göre; uzaktan öğretim kapsamında elde edilen tüm gelirlerin özel bütçeye gelir kaydedileceği ve bu kapsamda yapılacak giderlerin de özel bütçede bu amaçla tefrik edilen ödeneklerden karşılanacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre yükseköğretim kurumlarında uzaktan öğretim faaliyetleri “Uzaktan Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezleri” tarafından yürütülmektedir ve bu merkezlerin tüm gelir ve giderlerinin özel bütçeye ait olması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde tüm gelir ve giderleri özel bütçe içerisinde yer almasına rağmen Üniversite Döner Sermaye İşletme Birimleri arasında mevzuata aykırı olarak ve herhangi bir faaliyeti bulunmayan Uzaktan Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi Döner Sermaye İşletme Biriminin bulunduğu tespit edilmiştir.
Sonuç olarak her ne kadar İşletme tarafından merkezin kapatılacağı ifade edilse de açıklanan nedenlerle herhangi bir döner sermaye faaliyeti bulunmayan söz konusu işletmenin, özellikle yılsonu itibariyle DMİS üzerindeki gereksiz işlem yükü ve hacminin azaltılması açısından banka hesapları da dâhil olmak üzere kapatılarak tasfiye edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.