Vadeli Banka Hesabına İlişkin Olarak Elde Edilen Faiz Gelirinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi (Sayıştay)

BULGU: Vadeli Banka Hesabına İlişkin Olarak Elde Edilen Faiz Gelirinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Döner Sermaye İşletmesine ait vadeli banka hesaplarına tahakkuk eden faiz tutarlarından banka tarafından yapılan %15 oranında Gelir Vergisi tevkifatının muhasebeleştirme işleminin hatalı yapıldığı görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre; gelir ve giderler, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça gayrisafi olarak kaydedilir. İlgili Yönetmeliğin 421’inci maddesinde bankada bulunan mevduata dönem sonunda tahakkuk ettirilen faizlerin brüt tutarının 642-Faiz Gelirleri Hesabına alacak; faiz geliri üzerinden yapılan vergi ve fon payı kesintilerinin 193-Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına, kalan tutarın da 102-Bankalar Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir. Ayrıca 800 ve 805 Bütçe Gelir Hesaplarına ise 102 No.lu Hesaba aktarılan net tutar üzerinden kayıt yapılması öngörülmüştür.
Döner Sermaye İşletmesinin 2021 yılı hesap ve işlemleri incelendiğinde, elde edilen faiz gelirinin bankalar tarafından gerçekleştirilen tevkifat tutarlarının düşülerek 642 No.lu Hesaba kaydedildiği tespit edilmiştir. Bir başka deyişle, işletmelerin faiz gelirleri brüt tutar yerine net tutar üzerinden muhasebe kayıtlarına alınmıştır.
Kamu idaresi cevabında; bulgu konusu hususa ilişkin herhangi bir gelir kaybının oluşmadığı ve döner sermaye işletmesi mevduat hesabına tahakkuk ettirilen ve banka tarafından yapılan gelir vergisi kesintisi tutarlarının hesaplarda gösterilmesinin sağlanacağı ifade edilmiştir.
İşletme tarafından elde edilen faiz gelirlerinin ilgili yönetmelik hükümlerine aykırı olarak kaydedilmesi neticesinde, 193-Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı ile 642-Faiz Gelirleri Hesabı tutarlarının 2021 yılı mali tablolarında 1.725.103 TL eksik görünmesine neden olunmuştur.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
ÖĞRETMENEVİ VE AKŞAM SANAT
OKULLARI
2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 65
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 67
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 67
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 68
DENETİM GÖRÜŞÜ 68
DENETİM BULGULARI 68
BULGU LİSTESİ
A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
B. Diğer Bulgular
1. Gelir Gider Dengesini Sağlayamayan Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okullarının Bulunması
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
1.1. Mevzuat ve Görevler
Öğretmenevleri ve Akşam Sanat Okulları Şubat 2013-2665 sayılı Tebliğler Dergisi’nde yayımlanan “Öğretmenevi, Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Uygulama Yönergesi” kapsamında sevk ve idare edilmekteyken, bu kurumların yönetim, işleyiş ve denetimlerine ilişkin usul ve esaslar 29 Nisan 2021 tarih ve 31469 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulları Uygulama Yönetmeliği” ile yeniden düzenlenmiştir.
Bu kurumlar aynı zamanda Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından her yıl yayımlanan Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ hükümlerine; mal ve hizmet alımları ile yapım ve onarımlarında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili diğer düzenlemelere; konaklama ünitesi dışında kalan tüm hizmet ünitelerinin maliyet unsurları, hizmet kalitesi ve ekonomik olmak ölçütleri göz önünde bulundurularak kiraya verilmesinde ise 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve ilgili diğer düzenlemelere tabidir.
Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okullarının faaliyet alanı ve görevleri ilgili Yönetmelik’te düzenlenmiştir. Buna göre kurumun amacı; misafirlerinin öncelikle konaklama ihtiyacı ile birlikte yiyecek, içecek, toplantı, organizasyon ve diğer sosyal, kültürel ihtiyaçlarını karşılamak, mevzuatı çerçevesinde mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları ile yükseköğretim kurumları öğrencilerinin mesleki eğitim ve staj çalışması yapmalarına ve çırak öğrencilerin beceri eğitimine imkân sağlamaktır.
Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı 552 adet Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü bünyesinde Sosyal Tesisler ve İşletmeler Daire Başkanlığı’na bağlı olarak faaliyetlerini sürdürmektedir.
Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Kurumların yapısı ve işleyişi, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulları Yönetmeliği’nde düzenlenmiştir. Kurum yöneticisi olan müdürler, harcama yetkilisi olarak kurumun idari, mali ve diğer iş ve işlemlerini; mevzuat hükümleri, çalışma programları, bütçe esasları ve Türk millî eğitiminin amaç ve ilkelerine uygun biçimde yürütmekten sorumludur. Bu görevlerin ifasına yardımcı olmak üzere kurum büyüklüğüne göre değişmekle birlikte kurumlarda en az bir müdür yardımcısı görev yapmaktadır. Hizmetler bu yöneticilere bağlı olarak çalışan memur, işçi ve stajyer öğrenciler tarafından yürütülmektedir.
2021 yıl sonu itibariyle Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okullarında 548 müdür, 726 müdür yardımcısı, 446 memur, 2.485’i belirsiz süreli ve 2.207’si hizmet alımı olmak üzere toplam 4.692 işçi görev yapmaktadır.
Mali Yapı
Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okullarının 2021 yılsonu itibariyle toplam oda kapasitesi 12.535, toplam yatak kapasitesi 26.038, yıllık toplam konaklama kapasitesi ise 9.373.680 kişidir.
2021 yılında 1.603.190 Milli Eğitim Bakanlığı personeli, 1.600.436 diğer kamu kurumu personeli ve 1.272.261 sivil olmak üzere toplam 4.475.887 kişiye konaklama hizmeti verilmiştir. Gerçekleşen doluluk oranı ise ortalama %48 düzeyindedir.
MEBBİS Öğretmenevi Faaliyet Modülü üzerinden alınan konsolide gelir tablosu verilerine göre, Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okullarının 2021 mali yılı toplam geliri 710.926.572,00 TL, toplam net kâr ise 56.111.696,00 TL olarak gerçekleşmiştir. Mevcut 552 öğretmenevi ve akşam sanat okulundan 495’i kâr etmiştir .
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Öğretmenevi ve akşam sanat okulları, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulları Yönetmeliği çerçevesinde muhasebe ve mali işlemlerini yürütmektedir. Öğretmenevi ve akşam sanat okulları tekdüzen muhasebe sistemi ve kendilerine özgü özel hesap planına tabi olmakla birlikte, Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Usul ve Esaslar’ın hesapların konsolide edilmesine ilişkin hükümlerine de tabidir. Söz konusu Usul ve Esaslara göre, her biri ayrı bir raporlama birimi olan sosyal tesislerin mali raporlarının (bilanço, gelir tablosu ve işletme hesabı özeti) faaliyet döneminin bitimini takip eden bir ay içerisinde bağlı olunan kamu kurum ve kuruluşunun merkez birimine gönderilerek konsolide edilmesi ve konsolide edilen mali tabloların Mart ayı sonuna kadar Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderilmesi gerekmektedir.
Ancak Milli Eğitim Bakanlığında öğretmenevi ve akşam sanat okullarının konaklama, rezervasyon ve giriş çıkış işlemlerinin takip edilmesi için kullanılan MEBBİS (Milli Eğitim Bakanlığı Bilişim Sistemleri) kapsamındaki Öğretmenevleri Faaliyet Modülünden, sistem henüz tamamlanamamış olduğundan, konsolide bilanço üretilememekte, sadece konsolide gelir tablosu alınabilmektedir.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.
Yevmiye defteri,
Envanter Defteri,
Gelir tablosu,
Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tablolarından sadece (konsolide) gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
DENETİM GÖRÜŞÜ
Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulları 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
DENETİM BULGULARI
Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.