ÖZET: Kafkas Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, 2021 yılı boyunca vadeli mevduatlardan elde ettiği faiz gelirlerini muhasebeleştirirken, gelir vergisi stopajı düşülerek net tutar üzerinden işlem yapmıştır. Yapılan denetimlerde, bu durumun Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddelerine aykırı olduğu tespit edilmiştir. Yönetmelik, gelirlerin doğru bir şekilde yansıtılmasını ve gayrisafi olarak kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır.

Denetim sonuçlarına göre, Kafkas Üniversitesi’nin vadeli mevduat hesaplarından elde ettiği brüt faiz geliri toplamı 139.052,29 TL olarak belirlenmiştir. Ancak, muhasebe kayıtlarında 642 Faiz Gelirleri Hesabı, brüt tutardan stopaj kesintisi düşülerek 120.915,03 TL olarak gösterilmiştir. Bu durum, 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı’nda toplamda 18.137,26 TL’lik bir eksikliğe yol açmıştır.

İdare, mevzuata uygun işlemler gerçekleştireceğini belirtmesine rağmen, 2021 yılı itibarıyla bu uyumsuzluk devam etmektedir. Sonuç olarak, tahakkuk eden faiz gelirlerinin brüt tutar üzerinden muhasebeleştirilmesi ve stopaj kesintilerinin ayrı bir hesapta kaydedilmesi gerekmektedir.

BULGU: Vadeli Mevduat Faiz Gelirlerinin Net Tutar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Kafkas Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 2021 yılı içerisinde vadeli mevduatlardan faiz geliri elde ettiği ancak bunlara ilişkin muhasebe kayıtları incelendiğinde tahakkuk eden faiz gelirinin gelir vergisi stopajı düşülerek net tutar üzerinden muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gelir tablosu ilkeleri” başlıklı 35’inci maddesinde; gerçekleşen gelirlerin olduğundan fazla gösterilemeyeceği ifade edilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in “Gayrisafilik ilkesi” başlıklı 54’üncü maddesinde; gelir ve giderlerin, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça gayrisafi olarak kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik’in 102 Bankalar Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın işleyişi” başlıklı 74’üncü maddesinde; banka tarafından hesaplanıp muhasebe biriminin hesabına kaydedildiği bildirilen faiz gelirlerinden tevkifat tutarları düşüldükten sonra kalan kısmın bu hesaba, faiz gelirlerinden yapılan tevkifatların ise 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına kaydedilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Buna göre, tahakkuk eden faiz gelirlerinin, stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutarı üzerinden 642 Faiz Gelirleri Hesabında, buna ilişkin olarak stopaj yapılan vergi ve benzeri giderlerin de 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Kafkas Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 2021 yılı vadeli mevduat hesaplarından elde ettiği faiz gelirleri toplamının brüt olarak 139.052,29 TL (120.915,03×1,15) olduğu, ancak 642 Faiz Gelirleri Hesabının, brüt faiz gelirlerinden stopaj tutarlarının düşülmüş haliyle 120.915,03 TL alacaklandırıldığı tespit edilmiştir.
Bu uygulama sonucunda 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar ve 642 Faiz Gelirleri Hesabının muhasebe kayıtlarında 18.137,26 TL tutarında eksik göründüğü saptanmıştır.
İdare tarafından yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerine uygun şekilde işlem tesis edileceği belirtilse de mevzuata aykırılık teşkil eden husus 2021 yılı sonu itibariyle devam etmektedir.
Sonuç olarak, tahakkuk eden faiz gelirlerinin, stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutarı üzerinden 642 Faiz Gelirleri Hesabında, buna ilişkin olarak stopaj yapılan vergi ve benzeri giderlerin de 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.