ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, üniversite döner sermaye işletmelerinin mali tablolarında vadeli mevduat faiz gelirlerinin net tutar üzerinden muhasebeleştirildiği belirlenmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 54. maddesinde, gelir ve giderlerin gayrisafi olarak kaydedilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Ayrıca, 74. maddede, banka tarafından hesaplanan faiz gelirlerinden vergi kesintilerinin düşülmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Döner Sermaye İşletmesinin kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmadığı için, mali tabloların doğruluğunu sağlamak amacıyla tahakkuk eden faizlerin brüt tutarının 642-Faiz Gelirleri hesabına alacak, vergi kesintilerinin ise 612-Diğer İndirimler hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir. 2021 yılında, Döner Sermaye İşletmesi, vadeli mevduat hesaplarından 1.216.845,52 TL brüt faiz geliri elde etmiş ve bu tutar üzerinden 60.842,28 TL vergi kesintisi yapılmıştır. Ancak, işletmenin faiz gelirlerinin bir kısmını brüt tutar üzerinden muhasebeleştirmemesi nedeniyle, toplam 21.120,28 TL vergi kesintisi mali tablolarında yer almamıştır.

Bu bağlamda, döner sermaye işletmesinin bankalarda bulunan vadeli mevduat hesaplarından elde edilen faiz gelirlerini gayrisafilik ilkesi gereği brüt tutar üzerinden muhasebeleştirmesi ve yapılacak vergi kesintilerini doğru bir şekilde 612-Diğer İndirimler hesabında izlemesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.

BULGU: Vadeli Mevduat Faiz Gelirlerinin Net Tutar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversite Döner Sermaye İşletmesi mali tablolarının incelenmesi neticesinde vadeli mevduattan alınan faiz gelirlerinin net tutar üzerinden muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gayrisafilik ilkesi” başlıklı 54’üncü maddesinde;
“Gelir ve giderler, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça gayrisafi olarak kaydedilir.”
Denilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in 102-Bankalar Hesabının İşleyişini düzenleyen 74’üncü maddesinde ise;
“Banka tarafından hesaplanıp muhasebe biriminin hesabına kaydedildiği bildirilen faiz gelirlerinden tevkifat tutarları düşüldükten sonra kalan kısım bu hesaba, faiz gelirlerinden yapılan tevkifatlar vergi mükellefi olan işletmelerde 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına, diğer işletmelerde “61 Satış İndirimleri” hesap grubunun ilgili hesabına borç, faiz gelirlerinin brüt tutarı 642 FaizGelirleriHesabına alacak kaydedilir.”
Düzenlemesine yer verilmiştir.
Döner Sermaye İşletmesinin kurumlar vergisi mükellifiyeti bulunmamaktadır.
Bu bağlamda mali tabloların doğruluğunun sağlanması açısından tahakkuk ettirilen faizlerin brüt tutarının 642-Faiz Gelirleri hesabına alacak, faiz gelirleri üzerinden yapılan vergi kesintisinin 612-Diğer İndirimler hesabına, kalan tutarın da 102- Bankalar Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir.
Vadeli hesapların bulunduğu bankalardan alınan bilgiler neticesinde 2021 yılında Döner Sermaye İşletmesinin vadeli mevduat hesaplarından 1.216.845,52 TL brüt faiz geliri elde ettiği ve faiz geliri üzerinden 60.842,28 TL bankalar tarafından vergi kesintisi yapıldığı görülmüş olup Döner Sermaye İşletmesinin faiz gelirlerinin bir kısmını brüt tutar üzerinden muhasebeleştirmemesinden dolayı faiz geliri üzerinden yapılan toplam 21.120,28 TL vergi kesintisinin İşletmenin mali tablolarında yer almadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar uyarınca Döner Sermaye İşletmesinin bankalarda bulundurduğu vadeli mevduat hesaplarından elde edilen faiz gelirlerini gayrisafilik ilkesi gereği brüt tutarı üzerinden muhasebeleştirmesi ve yapılacak vergi kesintilerini 612-Diğer İndirimler hesabında izlemesi gerektiği değerlendirilmektedir.