|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında Yıldız Teknik Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü’nün vadeli mevduat hesaplarından elde ettiği faiz gelirlerinin muhasebeleştirilmesi incelenmiştir. Yapılan denetim sonucunda, tahakkuk eden faiz gelirinin gelir vergisi stopajı düşüldükten sonra net tutar üzerinden kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin gelir tablosu ilkeleri ve gayrisafi gelir ilkesi gibi maddelerine aykırıdır.
Yönetmelik gereğince, gelirlerin brüt tutarları üzerinden muhasebeleştirilmesi gerektiği belirtilmektedir. Özellikle 74. madde, banka tarafından hesaplanan faiz gelirlerinin stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutarları üzerinden kaydedilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Yıldız Teknik Üniversitesi’nin 2021 yılı için brüt faiz gelirleri toplamı 1.386.154,98 TL olarak belirlenmişken, 642 Faiz Gelirleri Hesabı’na yalnızca stopaj sonrası tutar olan 1.205.352,16 TL kaydedilmiştir. Sonuç olarak, bu hatalı uygulama nedeniyle 2021 yılı mali tablolarında 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar ile 642 Faiz Gelirleri Hesabı’nda toplamda 180.802,82 TL’lik bir eksiklik ortaya çıkmıştır. İdare, 2022 yılından itibaren mevzuat hükümlerine uygun hareket edildiğini belirtse de, geçmişteki bu hata mali raporlamada önemli bir sorun teşkil etmektedir. |
BULGU: Vadeli Mevduat Faiz Gelirlerinin Net Tutar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Yıldız Teknik Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 2021 yılı içerisinde vadeli mevduatlardan faiz geliri elde ettiği ancak bunlara ilişkin muhasebe kayıtları incelendiğinde tahakkuk eden faiz gelirinin gelir vergisi stopajı düşülerek net tutar üzerinden muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gelir tablosu ilkeleri” başlıklı 35’inci maddesinde; gerçekleşen gelirlerin olduğundan fazla gösterilemeyeceği ifade edilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in “Gayrisafilik ilkesi” başlıklı 54’üncü maddesinde; gelir ve giderlerin, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça gayrisafi olarak kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik’in 102 Bankalar Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın işleyişi” başlıklı 74’üncü maddesinde; banka tarafından hesaplanıp muhasebe biriminin hesabına kaydedildiği bildirilen faiz gelirlerinden tevkifat tutarları düşüldükten sonra kalan kısmın bu hesaba, faiz gelirlerinden yapılan tevkifatların ise 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına kaydedilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Buna göre, tahakkuk eden faiz gelirlerinin, stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutarı üzerinden 642 Faiz Gelirleri Hesabında, buna ilişkin olarak stopaj yapılan vergi ve benzeri giderlerin de 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Yıldız Teknik Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 2021 yılı vadeli mevduat hesaplarından elde ettiği faiz gelirleri toplamının brüt olarak 1.386.154,98 TL (1.205.352,16 x 1,15) olduğu, ancak 642 Faiz Gelirleri Hesabının, brüt faiz gelirlerinden stopaj tutarlarının düşülmüş haliyle 1.205.352,16 TL alacaklandırıldığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından 2022 yılından itibaren yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine uygun olarak işlem tesis edildiği ifade edilse de söz konusu hatalı uygulama sonucunda 2021 yılı mali tablolarında 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar ve 642 Faiz Gelirleri Hesabı 180.802,82 TL tutarında eksik görünmektedir.