ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, İl Belediyesi’nin vadeli mevduat hesaplarının 102 Bankalar Hesabı’nda izlenmediğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı, tanımlanmayan diğer değerlerin izlenmesi için kullanılmakta; bu hesap üzerinden yapılan para transferleriyle ilgili işlemler de düzenlenmiştir. Ancak inceleme sonucunda, vadesiz hesaplardan vadeli hesaplara yapılan transferlerin kayıtlarda doğru bir şekilde yer almadığı tespit edilmiştir.

Yapılan işlemler sırasında 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı’nın borçlu ve 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı’nın alacaklı olarak çalıştığı, fakat 102 Bankalar Hesabı’nın borçlu ve 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı’nın alacaklı olması gereken durumların kaydedilmediği görülmüştür. Bu durum, bilanço verilerinde 102 Bankalar Hesabı’nın 7.429.229,49 TL eksik, 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı’nın ise aynı tutar kadar fazla görünmesine neden olmuştur. Kamu İdaresi, vadeli mevduat hesaplarına ilişkin kayıtların mevzuata uygun olarak düzeltildiğini belirtmiş, ancak 2025 yılında yapılan düzeltmelerin 2024 yılı mali tablolarındaki hatayı gidermediği ifade edilmiştir.

BULGU: Vadeli Mevduat Hesaplarının Bankalar Hesabı’nda İzlenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kamu İdaresinin vadeli mevduat hesaplarının 102 Bankalar Hesabı’nda izlenmediği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı ile ilgili “Hesabın Niteliği” başlıklı 70’inci maddesinde; 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı’nın, hazır değerler hesap grubunda sayılan hesaplar içerisinde tanımlanmayan ve niteliği itibariyle bu grupta izlenmesi gereken diğer değerlerin izlenmesi için kullanılacağı; “Hesabın İşleyişi” başlıklı 72’nci maddesinde; muhasebe birimlerine ait ulusal para birimi cinsinden banka hesapları arasındaki para aktarımı için bankaya verilen talimatların 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı’na borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı’na alacak; muhasebe birimlerine ait banka hesapları arasındaki para aktarımı için bankaya verilen talimatlardan yerine getirilenlerin 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı’na alacak, 102 Banka Hesabı’na borç kaydedileceği ifade edilmiştir.

Yönetmelik’in 102 Banka Hesabı ile ilgili “Hesabın İşleyişi” başlıklı 57’nci maddesinde; muhasebe birimlerine ait banka hesapları arasındaki para aktarımı için bankaya verilen talimatlardan yerine getirilenlerin 102 Banka Hesabı’na borç, 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı’na alacak; muhasebe birimlerine ait banka hesapları arasındaki para aktarımı için bankaya verilen talimatlardan yerine getirilenlerin 102 Banka Hesabı’na alacak, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı’na borç kaydedileceği açıklanmıştır.

Yapılan incelemede, vadesiz banka hesabında biriken tutarların vadeli banka hesabına gönderilmesi için virman işlemlerinin yapıldığı, bu işlemler yapılırken 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı borçlu ve 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı alacaklı çalıştığı, vadesiz hesaptan para çıkışı olduğunda 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı borçlu ve 102 Bankalar Hesabı alacaklı çalıştığı, buna karşın gerçekleşen transfer işlemi neticesinde 102 Bankalar Hesabı borçlu ve 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı alacaklı çalışması gerekirken ilgili kaydın yapılmadığı, dolayısıyla 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı’nda aslında vadeli banka hesabına gönderilen tutarların izlendiği tespit edilmiştir.

İlgili işlem sonucunda Bilanço’da 102 Bankalar Hesabı’nın 7.429.229,49 TL eksik, 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı’nın da aynı tutar kadar fazla görülmesine sebep olunmuştur.

Kamu İdaresi cevabında, İdareye ait vadeli mevduat hesaplarına ilişkin kayıtların mevzuata uygun olarak düzeltildiği ifade edilmiştir.

Bulgu konusu hususa ilişkin 2025 yılında yapılan kayıtların, 2024 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.

Kamu İdaresinin banka hesapları arasında para aktarma işlemlerinde 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı’nın işlem gerçekleştiğinde alacaklı çalıştırılarak 102 Bankalar Hesabı’na aktarılması gerekmektedir.