|
ÖZET: Vadesi geçmiş ve yapılandırılan borçların yanlış hesaplarda takip edilmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde, vadesi geçmiş vergi borçları ve sosyal güvenlik kesintileri, 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı yerine, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı ile 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı’nda izlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen kurallara göre, bu tür borçların doğru hesaplarda takip edilmesi gerekmektedir.
Yönetmelik’in ilgili maddeleri, vadesi geçmiş ve ertelenmiş borçların nasıl kaydedileceğine dair açık hükümler içermektedir. Özellikle bir yıldan daha uzun sürede ödenecek borçların 438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı’nda izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Denetim sırasında, idarenin 2024 yılı itibarıyla ödenmeyen vergi ve SGK prim borçlarının bir kısmının yapılandırıldığı ancak bu borçların tümünün 360 ve 361 nolu hesaplarda takip edilmeye devam edildiği tespit edilmiştir. Kamu idaresi, denetim bulgusunu kabul ederek, vadesi geçen ve yapılandırılan borçların mali tablolarda doğru bir şekilde görünmesi için gerekli düzeltmeleri yapmayı taahhüt etmiştir. Bu kapsamda, vergi ve SGK borçlarının vadesi geçtiği tarihten sonra 368 nolu hesaba kaydedilmesi ve erteleme ya da taksitlendirme durumunda vade yapısının dikkate alınarak kayıt işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerektiği önerilmektedir. |
BULGU: Vadesi Geçen ve Yapılandırılan Borçların Yanlış Hesaplarda Takip Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Vadesi geçmiş vergi borcu ve sosyal güvenlik kesintileri ileertelenen veya taksitlendirilen vergi ve diğer yükümlülüklerin 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı (ertelenmiş ya da takside bağlanmış olup bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olanların 438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı) yerine 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı ile 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabında izlendiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 278 ve 279’uncu maddesinde; kanuni süresi içerisinde ödenmeyen vergi ve diğer yükümlülükler ile ertelenen veya taksitlendirilen vergi ve diğer yükümlülüklerin erteleme veya taksitlendirme vadesinin bir yılı aşmayan kısımlarının 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabında izleneceği; vadesi geçmiş ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülüklerin bu hesaba alacak, ilgisine göre 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı, 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Diğer yandan Yönetmelik’in 322’nci maddesine göre, kamuya olan vergi ve benzeri borçlardan vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya takside bağlanmış olup bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olanların 438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Buna göre, bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olan tutarlar bu hesaba alacak, 360 Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler hesap grubunda yer alan ilgili hesaplara borç kaydedilmelidir. Bu hesapta kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenler ise bu hesaba borç, 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına alacak kaydedilmelidir.
Konu ile ilgili yerinde yapılan denetimde, İdarenin 2024 yılı sonu itibarıyla kanuni süresi içerisinde ödenmeyen vergi ve SGK prim borcu olduğu, bunların bir kısmının yapılandırıldığı ancak bu yönde bir ayrıma gidilmeyerek tüm borçların 360 ve 361 nolu hesaplarda izlenmeye devam edildiği görülmüştür.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta bulguya iştirak edilmiş olup, Kurumun vadesi geçen, ertelenen veya taksitlendirilen borçlarının mali tablolarda görünmemesine sebep olan bu durumun düzeltilmesi adına, vergi ve SGK borçlarının vadesi geçtiği tarihten sonra 368 nolu hesaba kaydedilmesi, erteleme ya da taksitlendirme yapılması halinde ise vade yapısı dikkate alınarak kayıt işleminin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.