|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi, vadesi geçmiş, ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülüklerin izlenmesinde mevzuata uygun hesapları kullanmamıştır. Belediyenin, 6736, 7020, 7143, 7256, 7326 ve 7440 sayılı kanunlar çerçevesinde ödenecek vergi ve diğer yükümlülükler hesap grubunda yer alan 360 ve 361 numaralı hesapları yeniden yapılandırdığı, ancak 368 ve 438 numaralı hesapların kullanılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, mali yıl içinde ve sonrasında ödenmesi beklenen borçların takibinde eksiklikler yaratmaktadır.
Yapılan incelemeler, 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı ile 361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı’nın düzenli ödemelerinin muhasebeleştirilmediğini göstermektedir. Ayrıca, 362 ve 363 numaralı hesaplara ilişkin borçların geçmiş dönemlerde de dahil olmak üzere kaydedilmediği belirlenmiştir. Bu hesapların kullanımıyla ilgili mevzuat hükümleri, vadesi geçmiş borçların ve ertelenmiş veya taksitlendirilmiş ödemelerin doğru bir şekilde izlenmesini zorunlu kılmaktadır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan “Dönemsellik” ilkesi gereği, kamu idarelerinin mali raporlamalarını belirli dönemler itibarıyla yapmaları esastır. Bu bağlamda, vadesinde ödenmeyen ve ertelenen borçların izlenmesi için ilgili hesapların doğru bir şekilde kullanılması gerekmektedir. Aksi takdirde, ödenecek vergi ve diğer yükümlülükler hesap grubunda hatalı verilerin oluşması kaçınılmazdır. |
BULGU: Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Olan Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülüklerin İzlenmesinde Mevzuata Uygun Hesapların Kullanılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin 6736, 7020, 7143, 7256, 7326, 7440 sayılı Kanunlar kapsamında Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesap Grubunda yer alan 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı ile 361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabına ilişkin borçlarını yeniden yapılandırdığı, ancak mali yıl içinde ve mali yıldan sonra ödeneceği bilinen borçların takibi için 368-Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı ile 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabının kullanılmadığı,
Ayrıca kanuni süresi içerisinde ödenmeyen Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesap Grubunda yer alan 362-Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı ile 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına ilişkin borçlarının takibi için 368-Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabının kullanılmadığı,
Görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 368-Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı “Hesabın niteliği” başlıklı kısmında,
“MADDE 278- (1) Bu hesap, kanuni süresi içerisinde ödenmeyen vergi ve diğer yükümlülükler ile ertelenen veya taksitlendirilen vergi ve diğer yükümlülüklerin erteleme veya taksitlendirme vadesinin bir yılı aşmayan kısımlarının izlenmesi için kullanılır.”,
Aynı Yönetmelik’in 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı “Hesabın niteliği” başlıklı kısmında ise,
“MADDE 322- (1) Bu hesap, kamuya olan vergi ve benzeri borçlardan vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya takside bağlanmış olup bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olan kısmının izlenmesi için kullanılır.” denilmiştir.
Yapılan incelemede, ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesap Grubunda yer alan:
-360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına; 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun uyarınca yapılan yapılandırma gereğince düzenli olarak gerçekleştirilen ödemelerin her ay 360.01-Gelir Vergisi Hesabı ayrıntısında borç kaydı yapıldığı,
-361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabına; 6736, 7020, 7143, 7256, 7326, 7440 sayılı Kanunlar kapsamında yapılan yapılandırmalar gereğince İller Bankası tarafından İller bankası Paylarından kesinti yapılmak suretiyle düzenli olarak gerçekleştirilen ödemelerin, geçmiş dönemler de dahil olmak üzere ilgili hesaba borç kayıtlarının yapılmak suretiyle muhasebeleştirilmediği,
-Ayrıca ilgili iki hesap yeniden yapılandırıldıkları halde mali yıl içinde ve mali yıldan sonra ödeneceği bilinen borçların takibi ve izlenmesi için 368-Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı ile 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabının kullanılmadığı,
-362-Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı ile 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına ilişkin borçlarının geçmiş dönemler de dahil olmak üzere ilgili hesaplara borç kaydı yapılmadığı,
-Ayrıca ilgili iki hesaba ilişkin kanuni süresi içerisinde ödenmeyen borçlarının takibi ve izlenmesi için 368-Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabının kullanılmadığı,
-Böylece kanuni süresi içerisinde ödenmeyen vadesi geçmiş borçların 368-Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabında izlenmemesi ile ertelenmiş veya taksitlendirilmiş borçların da 368-Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı ile 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında izlenmemesi neticesinde, Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesap Grubunda yer alan ilgili hesapların hatalı veriler içerdiği,
Tespit edilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen ve muhasebe sistematiğinin temel kavramlarından biri olan “Dönemsellik” ilkesi gereği, kamu idarelerinin faaliyetlerini belirli dönemler itibarıyla raporlamaları ve diğer dönemlerden bağımsız olarak saptamaları esastır.
Mezkur mevzuat hükümleri ve “Dönemsellik” ilkesi uyarınca, idarelerce vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve benzeri nitelikteki ödemelerden; 1 yıldan daha uzun sürede ödenecek olanların 438-Kamuya olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında, kanuni süresi içerisinde ödenmeyen vergi ve diğer yükümlülükler ile ertelenen veya taksitlendirilen vergi ve diğer yükümlülüklerin erteleme veya taksitlendirme vadesinin bir yılı aşmayan kısımlarının 368-Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabında izlenmesi gerekmektedir.