|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, abonelerden kaynaklanan vadesi geçmiş su alacaklarının takip ve tahsil işlemlerinin zamanında yapılmadığı belirlenmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, üst yöneticilerin kaynakların etkili bir şekilde yönetilmesinden ve kamu gelirlerinin zamanında tahsil edilmesinden sorumlu olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca, mali hizmetler birimi ve iç denetçilerin bu süreçlerdeki rolleri de belirtilmiştir.
Denetim sonuçlarına göre, 31 Aralık 2024 itibarıyla su faturalarından kaynaklanan toplam tahakkuk 397.186,57 TL olarak kaydedilmiş, tahsilat ise 113.637,15 TL seviyesinde kalmıştır. Bu durumda, tahakkuk/tahsilat oranı %35,65 olarak gerçekleşmiştir. İlgili idare, bu durumu düzeltmek için gerekli önlemleri alacağını ifade etmiştir. Ancak, idarenin gelir kalemlerinin farklı mevzuatlara tabi olması ve zamanaşımı sürelerinin dikkate alınmaması, tahsilat süreçlerinde sıkıntılara yol açabilir. Kamu hizmetlerinin finansmanında aksama yaşanmaması için, vadesi geçmiş su alacaklarına yönelik hukuki takibatın başlatılması ve tahsilat süreçlerinin zaman aşımına uğramadan tamamlanması önem arz etmektedir. Bu bağlamda, idarenin alacaklarını etkin bir şekilde yönetmesi, mali sürdürülebilirlik açısından kritik bir gereklilik haline gelmektedir. |
BULGU: Vadesi Geçmiş Su Alacaklarının Tahakkuk ve Tahsil İşlemlerinin Zamanında Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Yapılan incelemede, abonelerden kaynaklanan vadesi geçmiş su alacaklarının takip ve tahsil işlemlerinin zamanında gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde; üst yöneticilerin, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesini ve kullanılmasını sağlamaktan, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden mahalli idarelerde meclislerine karşı sorumlu oldukları ifade edilmiştir. Yine üst yöneticilerin bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri belirtilmiştir.
5018 sayılı Kanun’un “Gelirlerin Toplanması Sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde, kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsiliyle yetkili olanların, ilgili mevzuatta öngörülen işlemleri zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirmekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Kanun’un “Mali hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde de; ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek mali hizmetler biriminin görevleri arasında sayılmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde; belediyenin hak ve menfaatlerini korumak, gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek belediye başkanının görevleri arasında sayılmıştır.
Yapılan incelemelerde, 31.12.2024 tarihi itibarıyla idarenin su faturalarından doğan 78.446,90 TL tahakkukun 2023 yılından 2024 yılına devrettiği, 2024 yılı içerisinde 318.739,67 TL yeni tahakkuk yapıldığı belirlenmiştir. Böylece toplam tahakkuk 397.186,57 TL, tahsilat 113.637,15 TL, 2025 yılına devreden tahakkuk ise 205.655,64 TL olmuştur. 2024 yılı tahakkuk/tahsilat oranı 35,65 seviyesinde kalmıştır.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta, bulgu konusu hususun düzeltilmesi adına gerekli önlemlerin alınacağı ifade edilmiştir.
İdarenin gelir kalemleri farklı mevzuatlara tabi olup, her biri için farklı zamanaşımı süreleri öngörülmektedir. Bu sürelerin dikkate alınmaması halinde, zamanaşımına uğrayan borçlar eksik borç niteliğine dönüşecek ve yalnızca borçlunun kendi isteğiyle ödeme yapması durumunda tahsil edilebilecektir.
İdarenin, kamu hizmetlerinin finansmanında aksama yaşanmaması için vadesi geçmiş su alacaklarına ilişkin hukuki takibatı başlatması ve tahsilat süreçlerini zamanaşımı sürelerini gözeterek tamamlaması gerekmektedir.