|
ÖZET: Vadesi geçmiş su alacaklarının tahsilatında gecikmeler yaşandığı, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında ortaya konmuştur. İl belediyesi, abonelerden kaynaklanan bu alacakların takip ve tahsil işlemlerini zamanında gerçekleştirememiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, üst yöneticilerin kaynakların etkin kullanımını sağlama ve mali yönetim sisteminin işleyişini gözetme sorumluluğunu vurgulamaktadır. Aynı zamanda, kamu gelirlerinin zamanında tahsil edilmesi gerektiği de belirtilmiştir.
Kilis Belediyesi Su ve Kanalizasyon Hizmetleri Yönetmeliği, abonelerin fatura bedellerini zamanında ödemelerini zorunlu kılmakta ve ödemeyenler için çeşitli yaptırımlar öngörmektedir. 31 Aralık 2024 itibarıyla aktif ve pasif abonelerden toplam 25.213.280,32 TL alacak bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak, idarenin mevzuat çerçevesinde gerekli yaptırımları uygulamaması nedeniyle bu alacakların tahsilatı gerçekleştirilememiştir. Kamu idaresi, vadesi geçmiş alacakların tahsili için hukuki süreçlerin başlatıldığını ve sistem altyapısının güncellenerek tahsilat etkinliğinin artırılacağını belirtmiştir. Kamu hizmetlerinin sürdürülebilirliği açısından, bu alacakların tahsilat süreçlerinin zamanında tamamlanması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Vadesi Geçmiş Su Alacaklarının Tahsil Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Abonelerden kaynaklanan vadesi geçmiş su alacaklarının takip ve tahsil işlemlerinin zamanında gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde; üst yöneticilerin, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesini ve kullanılmasını sağlamaktan, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden mahalli idarelerde meclislerine karşı sorumlu oldukları ifade edilmiştir. Yine üst yöneticilerin bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri belirtilmiştir.
5018 sayılı Kanun’un “Gelirlerin Toplanması Sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde, kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsiliyle yetkili olanların, ilgili mevzuatta öngörülen işlemleri zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirmekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Kanun’un “Mali hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde de; ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek mali hizmetler biriminin görevleri arasında sayılmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde; belediyenin hak ve menfaatlerini korumak, gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek belediye başkanının görevleri arasında sayılmıştır.
Diğer yandan Kilis Belediyesi Su ve Kanalizasyon Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Zamanında ödenmeyen borçlar” başlıklı 26’ncı maddesinde; abonelerin tahakkuk eden fatura bedellerini son ödeme tarihine kadar ödemekle yükümlü olduğu ifade edilmiştir. Borcunu ödemeyen abonelerin suyunun kapatılabileceği, süresinde ödenmeyen borçlara 6183 sayılı Kanunun 51’inci maddesinde belirtilen oranda gecikme zammı uygulanacağı ve yasal yollara başvurulacağı belirtilmiştir. Kapama tarihinden itibaren altı ay içinde borç tahsil edilemezse, güvence bedelinin borca mahsup edilerek kesin hesap faturasının düzenleneceği ve abonelik sözleşmesinin feshedilebileceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca, gerekli görülmesi halinde sayacın sökülebileceği düzenlenmiştir.
31.12.2024 tarihi itibarıyla aktif abonelerden (abonelik sözleşmesi devam eden) 24.706.908,40 TL, pasif abonelerden (sözleşmesi devam etmeyen) 506.371,92 TL olmak üzere toplam 25.213.280,32 TL alacak bulunduğu, ancak idarenin mevzuatta belirtilen yaptırımları uygulamaması nedeniyle bu tutarların tahsil edilemediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta özetle, vadesi geçmiş su alacaklarının tahsili için kesme işlemleri ve hukuki takip süreçlerinin başlatıldığı, sistem altyapısının güncellenerek tahsilat etkinliğinin artırılmasının hedeflendiği belirtilmiştir.
İdarenin, kamu hizmetlerinin finansmanında aksama yaşanmaması için vadesi geçmiş su alacaklarına ilişkin hukuki takibatı başlatması ve tahsilat süreçlerini zamanaşımı sürelerini gözeterek tamamlaması gerekmektedir.