Vadesi Geçmiş Su Alacaklarının Tahsil Edilmemesi (Sayıştay)

BULGU: Vadesi Geçmiş Su Alacaklarının Tahsil Edilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

İdarenin abonelerinden olan vadesi geçmiş su tüketim bedeli ile diğer alacaklarının mevzuat hükümleri çerçevesinde tahsil edilmesine yönelik işlemlerinin gerçekleştirilmediği görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde; “…Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.

Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.”,

Aynı Kanun’un “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde de “Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.”

İlave olarak Kanun’un “Malî hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinde de;

cc

e) İlgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek…”

Hükümlerine yer verilmiştir.

KASKİ Tarifeler Yönetmeliği’nin “Yaptırımlar Tarifesi -Tahsilatın Hızlandırılması” başlıklı 31’inci maddesinde; “(1) Tahsilatı hızlandırma ve abonelerin borçlarını süreleri içinde ödemelerini temin için ihbarnamenin son ödeme tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenmemesi halinde tahsili hususunda bu yönetmelik hükümleri ve genel hükümler suretiyle tahsilat yapılır…” düzenlemesine yer verilmiştir.

KASKİ Hukuk Müşavirliği Yönetmeliği’nin “Görev ve yetki” başlıklı 5’inci maddesinde ise,“ (1) Hukuk Müşavirliği’nin görev ve yetkileri şunlardır:

b) İdare leh veya aleyhine açılan davalar ile icra takiplerini adli ve idari yargı mercileri, hakem veya hakem heyetleri ile arabulucular nezdinde takip ederek sonuçlandırmak, bunların dosyalarını düzenlemek ve kayıtlarını tutmak,

h) Genel Müdürlük Makamınca verilen diğer görevleri ifa etmek,”

Görev ve yetkilerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında; KASKİ Genel Müdürlüğünde kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan dolayı olan sorumluluğun gerekleri üst yöneticiler, harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve diğer birimler aracılığıyla yerine getirilmesi gerekmektedir.

KASKİ’nin asli gelirleri, su hizmeti verilmesi karşılığında abonelerden elde edilen su tüketim bedelleri ile diğer hizmet gelirlerinden meydana gelmekte olup, tahakkuk eden fatura bedellerinin süresinde tahsil edilememesi durumunda, İdarenin işletme ve yatırım faaliyetlerinin olumsuz etkilenmesine yol açacaktır. Bu nedenle İdarenin görev ve yetkilerini tam olarak yapabilmesi için zamanında ödenmeyen su tüketim bedelleri ile diğer hizmet gelirlerinin abonelerden tahsili önem arz etmektedir.

KASKİ’nin gelir işlemlerinin incelenmesinde; 31.12.2024 tarihi itibariyle vadesi geçmiş su alacak bedeli olarak kayıtlarda görülen 17.598.374,03 TL anapara, 5.188.356,33 TL faiz tutarı olmak üzere toplam 22.786.730,36 TL’nin tahsili için icra işlemlerinin yürütüldüğü anlaşılmıştır.

Diğer yandan, vadesi geçmiş olmasına karşın hukuki süreç başlatılmayan su tüketim bedelleri ile diğer hizmetlere ilişkin alacak bedellerinin ayrıntısına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Tablo 10: 31.12.2024 Tarihi İtibariyle Vadesi Geçmiş Su ve Diğer Alacaklar

Sonuç itibarıyla, aboneler tarafından zamanında ödenmeyen su tüketim bedelleri ile diğer hizmet gelirlerinden kaynaklanan alacakların tahsil edilmesi sorumluluğu kapsamında, vadesi geçmiş alacak tutarlarının mevzuat hükümleri çerçevesinde tahsil işlemlerinin sağlanmasına yönelik hukuki işlemlerin yapılması gerekmektedir.