|
ÖZET: Belediyenin mal ve hizmet alımlarında, hak sahiplerine yapılan ödemelerde vadesi geçmiş vergi borcunun kontrol edilmediği tespit edilmiştir. 30.06.2007 tarihli Tahsilat Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri gereğince, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan ödemelerde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 22/A maddesi uyarınca vadesi geçmiş borçların varlığı sorgulanmalıdır. Bu durum, 28.07.2024 tarihli 7524 sayılı Kanun ile de desteklenmiştir; bu kanunla, mahkeme kararları ve icra daireleri üzerinden yapılacak ödemelerde de vadesi geçmiş borç durumu belgesinin aranması zorunluluğu getirilmiştir.
Yapılan incelemeler sonucunda, belediyenin mali işlemlerinde, hak sahiplerinin borç durumlarının kontrol edilmediği ortaya çıkmıştır. Bu durum, ilgili mevzuat hükümlerine aykırıdır ve idari para cezası uygulanması riski taşımaktadır. Ödemeler sırasında, tahsil dairelerinden alınan bilgi ve belgeler doğrultusunda, vadesi geçmiş borç tutarının 2.000 TL’yi aşması halinde, borç tutarının tahsil dairesine, geri kalan kısmın ise yükleniciye ödenmesi gerektiği belirtilmiştir. Kamu idaresi, gelecekte bu tür işlemlerde mevzuata uygun hareket edileceğini taahhüt etmiştir. Bu bağlamda, belediyenin mal ve hizmet alımları sırasında vadesi geçmiş vergi borçlarının kontrol süreçlerinin etkin bir şekilde uygulanması önem arz etmektedir. |
BULGU: Vadesi Geçmiş Vergi Borcu Durumunu Gösterir Belge Aranılmadan Ödeme Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin mal ve hizmet alımlarına ilişkin olarak hak sahiplerine yaptığı ödemelerde, vadesi geçmiş vergi borcunun ödeme sırasında sorgulanmadığı görülmüştür.
30.6.2007 tarih ve Seri: A 1 Sıra no’lu Tahsilat Genel Tebliği’nin “V. Amme Alacağı Ödenmeden Yapılmayacak İşlemler ile İşlem Yapanların Sorumlulukları” bölümünde; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamına giren kurumların bu Kanun kapsamında hak sahiplerine 2.000 (5.000 – RG-3/3/2020-31057) Liranın üzerinde yapacakları ödemeler sırasında, 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 22/A maddesine istinaden, kapsamı bu Tebliğ’de belirlenmiş borçlarının 5.000 lirayı aşması halinde ödeme yapılmayacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı bölümde, söz konusu kontrolün 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamına giren kurumların muhasebe birimlerince yapılacağı ve hak sahiplerinin 6183 Sayılı Kanun’un 22/A maddesine göre borcu bulunup bulunmadığını gösteren standart tipteki yazıların talep edilmesi halinde hak sahiplerine vergi dairelerinin bu Tebliğ’de belirtilen ilgili birimlerince verileceği hususu düzenlenmiştir.
Ayrıca 28.7.2024 tarihli ve 7524 sayılı Kanunun 1’inci maddesi ile bu bentte yer alan “her türlü ödemelerde,” ibaresi “her türlü ödemelerde (mahkeme kararları ve icra dairelerinin ödeme veya icra emirleri üzerine yapılacak ödemeler dâhil),” şeklinde değiştirilerek ikincil mevzuat değişikliği yerine kanunda değişiklik yapılmıştır.
Bu itibarla, icra dairelerinin ödeme veya icra emirleri üzerine yapılacak ödemeler ile mahkeme ilamları üzerine yapılacak olan ödemelerin anılan tebliğin V.(2)/a-i bölümünde sayılan ödemelerin içinde olduğu, söz konusu ödemeler sırasında ilgililerden 6183 sayılı Kanun’un 22/A maddesi uyarınca vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgenin aranılması gerektiği aksi takdirde borcun olmadığına dair belgeyi aramaksızın ödeme yapanlara ve işlem tesis eden kurum ve kuruluşlara idari para cezası verilir.
Yine aynı bölümün devamındaki hükümlere göre, vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge arama zorunluluğu getirilen kurum ve kuruluşlarca yapılacak ödemeler esnasında, tahsil dairelerinin verdiği bilgi ve belgeye istinaden kapsama giren alacak türlerinin toplam tutarının (vadesi geçmiş borç tutarı) 2.000 (5.000 – RG-3/3/2020-31057) TL’yi aşması halinde, borç tutarının ilgili tahsil dairesine, bakiyesinin de yükleniciye ödenmesi gerekmektedir.
Yukarıda ifade edilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak Belediyenin mali iş ve işlemleri incelendiğinde mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemelerden önce hak sahiplerinin 6183 sayılı Kanun’un 22/A maddesine göre borcunun bulunup bulunmadığının kontrolünün yapılmadığı görülmüştür. Kamu İdaresince, bundan sonraki süreçlerde ilgili mevzuata uygun şekilde işlem yapılacağı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, Belediyenin mal ve hizmet alımlarına ilişkin olarak hak sahiplerine yaptığı ödemelerde vadesi geçmiş vergi borcunun olup olmadığına ilişkin kontrollerin etkin hale getirilmesi gerekmektedir.