|
ÖZET: Vadesi geçmiş bazı kira alacakları için icra işlemlerinin başlatılmadığı tespit edilmiştir. 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, belediye tarafından tahakkuk ettirilen ve tahsil süresi dolmuş olan kira alacakları için 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu çerçevesinde herhangi bir icra takibi yapılmamıştır. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, belediyelere ait vergi ve diğer amme alacakları için geçerli iken, kira gelirleri ve benzeri alacaklar için 6098 sayılı Borçlar Kanunu ile 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümleri uygulanmaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, belediyenin kiracılarından toplamda 2.158.325,16 TL tutarında kira alacağının vadesinin geçtiği ve bu alacaklar için icra takibi başlatılmadığı belirlenmiştir. İcra ve İflas Kanunu’nun 143. maddesi, alacaklıların alacaklarını tahsil edememeleri durumunda icra dairesine başvurarak aciz vesikası düzenletme hakkına sahip olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kamu gelirlerinin zamanında ve eksiksiz tahsil edilmesinin sorumluluğunu ilgili kişilere yüklemektedir. Sonuç olarak, kira alacakları gibi icra takibine tabi olan alacakların tahsil edilmemesi durumunda, icra işlemlerinin başlatılması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, kamu idarelerinin mali yönetim açısından dikkate alması gereken önemli bir husustur. |
BULGU: Vadesi Geçtiği Halde Tahsil Edilmeyen Bazı Kira Alacakları İçin İcra İşlemlerinin Başlatılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından tahakkuk ettirilip tahsil zamanı geçmiş olmasına rağmen bazı kira alacaklarının tahsil edilmediği ve bu kira alacakları için 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre icra takibi başlatılmadığı görülmüştür.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un “Kanunun şümulü” başlıklı 1’inci maddesinde, belediyelere ait vergi, resim, harç, para cezası gibi asli ile faiz gibi fer’i amme alacakları hakkında 6183 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı belirtilmektedir. Kamu idarelerinin, kira gelirleri ile sözleşme, haksız fiil ve haksız iktisaptan kaynaklanan alacakları için ise genel esaslara göre işlem yapıldığından bu nitelikteki alacaklar hakkında 6098 sayılı Borçlar Kanunu ile 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümleri geçerlidir.
İcra ve İflas Kanunu’nun 143’üncü maddesinde de; “Alacaklı alacağının tamamını alamamış ve aciz vesikası düzenlenmesi için gerekli şartlar yerine gelmişse, icra dairesi kalan miktar için hemen bir aciz vesikası düzenleyip alacaklıya ve bir suretini de borçluya verir; bu belgeler hiçbir harç ve vergiye tabi değildir. … Bu borç, borçluya karşı, aciz vesikasının düzenlenmesinden itibaren yirmi yıl geçmesiyle zamanaşımına uğrar” hükümleri bulunmaktadır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 38’inci maddesinde; Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanların, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Yapılan incelemeler sonucunda, Belediyenin kiracısı olan kişilerden toplam 2.158.325,16 TL kira alacağının vadesi geçtiği halde 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre icra takibi başlatılmadığı tespit edilmiştir.
Tablo 7: Vadesi Geçen Kira Alacakları Tablosu
(TL)
| Bulunduğu Bölge | Cari Borç | Gecikmiş Kira Dönemi |
| Eski Garaj | 192.477,00 | |
| Mahkeme Mah. | 55.460,00 | |
| Bahçelievler Mah | 34.045,00 | |
| Ören Mah. Ayaklı Caddesi No:1 | 1.218.353,16 | |
| Ören Mah. Ören Çarşı Meydanı No:19 | 15.240,00 | |
| Ören Mah. | 36.233,00 | |
| Ören Mah. M.Şahabettin Önal Caddesi | 69.320,00 | |
| Ören Mah. M.Şahabettin Önal Caddesi | 70.614,00 | |
| Ören Mah. M.Şahabettin Önal Caddesi | 74.154,00 | |
| Ören Mah. M.Şahabettin Önal Caddesi | 90.675,00 | |
| İskele Mah. | 62.419,00 | |
| Pelitköy Mh.No.12 | 135.150,00 | |
| Şahinler Mah. | 15.030,00 | |
| Taylıeli Mah. Beydağ | 89.155,00 | |
| Toplam | 2.158.325,16 |
Sonuç olarak, kira alacakları gibi İcra İflas Kanunu hükümlerine göre takip edilen alacaklarda alacağın alınamaması halinde icra işlemlerinin başlatılması gerekmektedir.