|
ÖZET: Yıl sonu itibarıyla, Sultanhisar Belediyesi’nde 2024 yılı denetimleri sırasında, “120 Gelirlerden Alacaklar” ve “121 Gelirlerden Takipli Alacaklar” hesaplarında yer alan kira alacaklarının zamanında tahsil edilmediği ve bu alacaklara ilişkin faiz tahakkuk işlemlerinin yapılmadığı belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 4. maddesinde tahakkuk esasının, ekonomik değerlerin muhasebeleştirilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Ayrıca, 88. maddede, gelirlerden alacaklar hesabında tahakkuk ettirilen faizlerin doğru bir şekilde kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Bu yönetmelik hükümleri doğrultusunda, muhasebe sisteminin tahakkuk esasına dayandığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, taşınmaz kiralarının zamanında tahsil edilmemesi durumunda oluşan gecikme faizlerinin de muhasebe kayıtlarına alınması ve mali tablolarda gösterilmesi gerekmektedir. Gecikme faizi, bir fer’i alacak olarak kabul edilmekte olup, bu tutarların tahakkuk ettirilmesi mali şeffaflık ve hesap verme sorumluluğu açısından kritik bir öneme sahiptir. Sonuç olarak, kira ödemelerinin zamanında yapılmadığı durumlarda, borçlunun temerrüde düştüğü kabul edilerek gecikme faizi hesaplamalarının gerçekleştirilmesi ve muhasebe kayıtlarına işlenmesi gerekmektedir. Bu uygulama, mali yönetim açısından önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir. |
BULGU: Vadesinde Ödenmeyen Kira Alacakları İçin Yıl Sonunda Faiz Tahakkuk Ettirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Sultanhisar Belediyesinde 2024 yılı kapsamında yapılan incelemeler neticesinde, “120 Gelirlerden Alacaklar ” ve “121 Gelirlerden Takipli Alacaklar” hesabında bulunan kira alacaklarından tahsilatı süresi içinde yapılamayanlara yıl sonu itibariyle gerekli faiz tahakkuk işleminin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde tahakkuk esası, “bir ekonomik değer yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilmesi” şeklinde tanımlanmıştır.
Mezkûr Yönetmeliği’nin “Gelirlerden Alacaklar” hesabının işleyişini gösteren 88’inci maddesinde, gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı alacaklar için tahakkuk ettirilen faiz tutarlarının bu hesaba borç ve karşılığında 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilmesi gerektiği belirtilmektedir. Yönetmelik hükümlerinden anlaşılacağı üzere, muhasebe sistemimiz tahakkuk esasına dayanmaktadır. Tahakkuk esasında işlemler ve olaylar, nakit akımlarının gerçekleşmesine bağlı olmaksızın, işlem ve olayların ortaya çıktıkları anda muhasebe sistemine aktarılmasını gerektirmektedir. Taşınmaz kiralarının süresinde tahsil edilmemesine bağlı olarak ortaya çıkan gecikme faizi tutarlarının da, asıl alacak gibi nakit akışına bakılmaksızın muhasebe kayıtlarına alınması ve yılsonunda mali tablolarda gösterilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan, bir fer’i alacak olan gecikme faizi tutarlarının tahakkuk ettirilerek muhasebe sisteminde kayıt altına alınması hem mali şeffaflık hem de hesap verme sorumluluğu açısından önem arz etmektedir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve mevzuat hükümleri çerçevesinde, kira ödemelerinin süresinde yapılmadığı, diğer bir ifadeyle borçlunun temerrüde düştüğü durumlarda, gecikme faizi hesaplamalarının yapılarak muhasebe kayıtlarına alınması gerekmektedir.