|
ÖZET: Vadesinde tahsil edilemeyen kira ve irtifak hakkı bedellerinin mali tablolarda doğru bir şekilde yer almadığı tespit edilmiştir. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik’in 13. maddesi gereğince, irtifak hakkı ve kullanım izni bedellerinin peşin, kira bedellerinin ise dört eşit taksitte tahsil edilmesi öngörülmektedir. Bu bedellerin zamanında tahsil edilmemesi durumunda, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca gecikme faizi uygulanması gerekmektedir. Ancak, amme alacağı niteliği taşımayan alacakların takibi için mevzuatta net bir düzenleme bulunmamaktadır.
2014-2021 yılları arasında tahsil edilmeyen kira ve irtifak hakkı bedellerinin toplamı 320.009.773,76 TL olarak belirlenmiştir. 2021 yılı mali tablolarında ise, yalnızca 933.860,65 TL tutarında bir kayıt yer almakta olup, bu durum 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’ndaki alacakların eksik kaydedildiğini göstermektedir. Vadesinde tahsil edilmeyen 319.075.913,11 TL tutarındaki alacağın, ilgili hesaba aktarılmaması nedeniyle mali tabloların doğruluğu etkilenmiştir. Sonuç olarak, vadesinde tahsil edilmeyen kira ve irtifak hakkı alacaklarının 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına kaydedilmesi ve takibinin sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir. Bu durum, mali tabloların daha doğru ve eksiksiz bir şekilde yansıtılmasına katkı sağlayacaktır. |
BULGU: Vadesinde Tahsil Edilemeyen Kira ve İrtifak Hakkı Bedellerinin Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında İzlenmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Hazine taşınmazları üzerinde tesis edilen kira ve irtifak hakkı işlemlerinden kaynaklanan ve vadesinde tahsil edilemeyen alacakların mali tablolarda tam ve doğru olarak yer almadığı görülmüştür.
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik’in 13’üncü maddesine göre, irtifak hakkı ve kullanım izni bedelleri sözleşmede öngörülen tarihte peşin; kira bedelleri ise dörtte biri peşin kalanı ise üçer aylık dönemler halinde olacak şekilde dört eşit taksitle tahsil edilecektir. Söz konusu bedellerin, bu hükme uygun olarak tahsil edilememesi durumunda, anılan Yönetmelik’in 15’inci maddesi gereğince, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’a göre belirlenen oranda gecikme faizi uygulanacaktır.
Sözleşmeden kaynaklanan ve niteliği gereği amme alacağı olmayan alacakların takibine ilişkin, anılan mevzuatta açık bir düzenleme yapılmadığından, Bakanlık tarafından vadesinde tahsil edilmeyen alacakların hem aslının hem de faizinin genel hükümlere göre takibe alınması gerekmektedir. Tahakkuk ettirildikten sonra takibe alınan söz konusu mülkiyet gelirlerinin, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin (MYMY) 54’üncü maddesi hükmü uyarınca, 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Hazine taşınmazlarına ilişkin işlemlerin takip edildiği Milli Emlak Otomasyon Projesi (MEOP) sisteminden alınan bilgilere göre; 2014-2021 yılları arasında vadesi geldiği halde tahsil edilmeyen 91.667.198,55 TL tutarında kira ile 228.342.575,21 TL tutarında irtifak hakkı bedeli olmak üzere toplam 320.009.773,76 TL alacak bulunmaktadır.
2021 yılı mali tabloları üzerinde yapılan incelemede ise, taşınmazlara ilişkin kira ve irtifak hakkı bedellerinin takip edildiği, 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar (Kira Gelirleri içerisinde) Hesabında 933.860,65 TL tutarında kayıt olduğu tespit edilmiştir.
Bu itibarla, vadesi geldiği halde tahsil edilmeyen 319.075.913,11 TL tutarında alacağın, 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına aktarılmaması nedeniyle 2021 yılı Bilançosunda 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabındaki tutarın eksik kaydedildiği anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak, vadesinde tahsil edilemeyen kira ve irtifak hakkı alacaklarının 121- Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına kaydedilerek takibinin sağlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.