ÖZET: Sosyal Güvenlik Kurumları’nın 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, vadesinde tahsil edilemeyen prim alacaklarının 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’nda izlenmediğini ortaya koymuştur. Hizmet akdiyle çalışanlar, bağımsız çalışanlar ve çalışmayanlar adına tahakkuk eden bu prim gelirleri, Sosyal Güvenlik Kurumu Muhasebe Yönetmeliği’nin 35. maddesine göre takip edilmesi gereken alacaklar arasında yer almasına rağmen, muhasebe kayıtlarına tam olarak yansıtılmamaktadır. Muaccel hale gelen prim alacakları, merkez tarafından otomatik olarak icra havuzuna aktarılmakta ve icra süreci başlatılmaktadır.

Yapılan incelemelerde, 2022 dönem sonundan itibaren hizmet akdiyle çalışanlar ve bağımsız çalışanlardan alınacak prim borçlarının izlendiği yardımcı hesapların işlem görmediği belirlenmiştir. 2024 yılında icraya 169.689.251.928,18 TL alacak intikal ettirilmiş ve bu alacaklardan 53.828.931.545,72 TL tahsilat yapılmasına rağmen, bu işlemlere dair muhasebe kayıtları oluşturulmamıştır. Kamu İdaresi, takibe alınan prim alacaklarının muhasebe kayıtlarıyla entegrasyonunu sağlamak amacıyla iki farklı yazılım projesine başlamıştır. Bu yazılımların tamamlanmasıyla birlikte, vadesinde tahsil edilemeyen prim ve bağlı gelirlerin mali tablolarda doğru bir şekilde raporlanması hedeflenmektedir.

BULGU: Vadesinde Tahsil Edilmemesi Nedeniyle Takibe Alınan Prim Alacaklarının Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında İzlenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Sosyal Güvenlik Kurumları

Hizmet akdiyle çalışanlar, bağımsız çalışanlar veya çalışmayanlar adına tahakkuk eden ve vadesinde tahsil edilemediği için takibe alınan prim gelirlerinin, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’nda takip edilmediği görülmüştür.

Sosyal Güvenlik Kurumu Muhasebe Yönetmeliği’nin 35’inci maddesinde, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen sosyal güvenlik gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirleri alacaklarından takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının kullanılacağı ifade edilmiştir.

Muaccel hale gelmiş prim alacakları merkez tarafından otomatik olarak topluca icra havuzuna aktarılmakta ve bu alacaklar için icra takip süreci başlamaktadır. Ayrıca, tüm illerde bulunan işveren servisleri tarafından da icraya bazı alacaklar aktarılmaktadır. Muhasebe işlemlerinin gerçekleştirildiği MOSİP Sistemi ile prim tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin gerçekleştirildiği kaynak sistemler arasında tam olarak entegrasyon sağlanamaması nedeniyle icra birimine aktarılarak takibe alınan prim alacakları muhasebe kayıtlarına tam ve doğru olarak yansıtılmamaktadır.

Yapılan incelemede hizmet akdiyle çalışanlar ile bağımsız çalışanlar veya çalışmayanlardan alınacak takibe alınmış prim borçlarının izlendiği yardımcı hesapların 2022 dönem sonundan beri hiç işlem görmediği, 2024 yılında icraya 169.689.251.928,18 TL alacak intikal ettirilmesine ve bu alacaklardan 53.828.931.545,72 TL tahsilat yapılmasına rağmen bu işlemlere ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından, takibe alınan prim alacaklarının muhasebe kayıtlarıyla entegre olmasını sağlamak amacıyla iki farklı yazılım projesine başlanıldığı ifade edilmiştir.

Yazılım çalışmalarının tamamlanarak; vadesinde tahsil edilemeyen prim ve prime bağlı gelirlerin, takibe alındıkları andan itibaren mali tablolarda tam ve doğru olarak raporlanması sağlanmalıdır.