|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı vefat eden abonelerin aboneliklerinin feshedilmediğini ve sayaçlarının aktif durumda kaldığını ortaya koymuştur. İSU Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği’nin 46. maddesi, vefat eden abonelerin borç ve alacaklarının varislerine geçtiğini ve varislerin ölüm tarihinden itibaren dört ay içinde başvurarak abonelik sözleşmesini feshetmeleri gerektiğini belirtmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, 2024 yılı itibarıyla 13.716 vefat eden abonenin sistemde aktif olarak yer aldığı ve birçok sayaçlarının çalışır durumda olduğu tespit edilmiştir.
İdare, vefat eden abonelere ait fesih ve devir işlemlerinin yönetmeliğe uygun olarak yürütüldüğünü savunsa da, bu durumun aksine, sistemdeki aktif abonelikler ve sayaçların durumu, işlemlerin yeterince düzenli yürütülmediğini göstermektedir. Ayrıca, MERNİS kayıtlarından varis bilgilerine ulaşılamadığı gerekçesiyle su kesimlerinin “yaşamsal hak” olarak değerlendirilmesi, mevzuat hükümlerinin ihlaline yol açmaktadır. Vefat eden abonelerin durumlarının tespiti ve gerekli işlemlerin başlatılması, idarenin sorumluluğundadır. Sonuç olarak, vefat eden abonelerin abonelikleri ile ilgili işlemlerin, mevzuat hükümleri doğrultusunda zamanında ve eksiksiz bir şekilde yapılması gerekmektedir. Aksi takdirde, yeni kullanıcıların abonelik sözleşmesi olmaksızın su tüketimi yapması, hukuki sorunlar ve gelir kaybı gibi riskler doğurabilir. |
BULGU: Vefat Eden Abonelerin Aboneliklerinin Feshedilmeyerek Kullanıma Kapatılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Vefat eden bazı abonelerin abonelik sözleşmelerinin feshedilmediği ve sayaçlarının kullanıma kapatılmadığı görülmüştür.
İSU Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Abone sözleşmesi” başlıklı 46’ıncı maddesinin yedinci fıkrasında; “Vefat eden abonenin borç ve alacakları varislerine intikal eder. Abonenin varisleri abonenin ölüm tarihinden itibaren 4 ay içinde İdareye başvurarak aboneliğe tahakkuk eden tüm borçları ödeyerek sözleşmeyi fesih ettirmek zorundadır…” denilerek, abonenin vefatı halinde fesih işlemlerinin yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
İSU Abone Bilgi Yönetim Sistemi (ABYS) üzerinden yapılan incelemede, 2024 yıl sonu itibariyle 13.716 vefat etmiş abone olduğu, bu abonelerin sistem üzerinde aktif olarak yer aldığı, çoğunun sayaçlarının işler halde olduğu tespit edilmiştir.
Vefat eden abonelerin abonelik sözleşmelerinin feshedilerek sayaçların kullanıma kapatılmaması, bu aboneliklerden su tüketimi yapan kişilerin kimler olduğunun tespit edilmesini ve oluşan alacağın takibini imkânsız hale getirecektir.
İdare tarafından verilen cevapta, her ne kadar vefat eden abonelere ait abonelik fesih ve devir işlemlerinin yönetmeliğe uygun olarak ilçe müdürlükleri tarafından yürütüldüğü, kurum genelinde bilgi güncelleme çalışmaları kapsamında vefat eden abonelerin tespit edilerek gerekli tebligatların yapıldığı ve abonelik devri işlemlerinin gerçekleştirildiği ifade edilse de, 13.716 vefat etmiş abonenin sistemde hâlen aktif olarak yer aldığı ve çoğunun sayaçlarının işler durumda olduğu tespit edilmiştir.
Yine idare cevabında, her ne kadar MERNİS kayıtlarından varis bilgilerine ulaşılamadığı, bu nedenle vatandaş başvurusu yapılmadıkça su kesiminin “yaşamsal hak” gerekçesiyle gerçekleştirilemediği ve sürecin manuel olarak takip edildiği ifade edilmişse de, bu durum mevzuat hükümlerini ve idarenin sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır.
Zira, İSU Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği’nin 46. maddesi uyarınca, vefat eden abonelerin borç ve alacaklarının varislerine intikal edeceği ve varislerin ölüm tarihinden itibaren 4 ay içinde başvurarak abonelik sözleşmesini feshetmeleri gerektiği düzenlenmiştir. Bu düzenleme, idareye de vefat durumlarını tespit etme ve buna ilişkin gerekli idari işlemleri başlatma sorumluluğu yüklemektedir. Ayrıca, 13.716 vefat etmiş abonenin sistemde aktif olarak görünmesi, bu işlemlerin düzenli şekilde yürütülmediğini ortaya koymaktadır. “Yaşamsal hak” gerekçesiyle işlem yapılmaması, mevzuatın açık hükümleri karşısında geçerli bir gerekçe olarak değerlendirilemez. Çünkü burada söz konusu olan, yeni bir kullanıcı tarafından sözleşmesiz ve izinsiz kullanımın devam etmesidir; bu durumun denetimsiz bırakılması hem hukuki sorumluluk hem de gelir kaybı açısından risk oluşturmaktadır.
Sonuç olararak, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince, abonelerin vefat durumunda mevzuat hükümleri doğrultusunda işlem yapılması gerekmektedir.