Vekalet verilen kişi tarafından vekil edilen kişi aracılığıyla ihaleye girilebilir mi (KİK)

21.04.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[12.37].(0263)./2011-56E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Gürsu Belediye Başkanlığı tarafından 17.03.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Belediyemiz Mücavir Alanlarımızda Evsel Katı Atıkların Toplanması, Nakli, Cadde, Sokak ve Pazaryerlerinin Temizlenmesi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Erhan Nak. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 30.03.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 31.03.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 18.04.2011 tarih ve 19965 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1) Birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunmadığı,

2) Teklifte yer alan vekaletnamenin mevzuata uygun olarak düzenlendiği,

3) İhalede geçerli teklif olarak belirlenen tekliflerin aşırı düşük olduğu, bu nedenle açıklama istenmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 25 inci maddesinde, 33 ay sürecek işin yapımı sırasında 4 işçinin asgari ücretten % 10 fazla ücret alması, kalan 36 işçiye ise asgari ücret ödenmesi, 4 işçinin toplam 2400 saat ve 36 işçinin toplam 21600 saat fazla çalışma yapması ve her işçinin resmi tatil ve Ulusal Bayram’da 37’şer gün çalışması öngörülmüştür. Dolayısıyla, fazla çalışma maliyeti hesaplanırken, asgari ücretten % 10 fazla ücret alacak 1 işçinin 600 saat çalışacağından hareketle 4 işçinin 4×600=2400 saatlik ve asgari ücret ödenecek 1 işçinin 600 saat çalışacağından hareketle 36 işçinin 36×600=21600 saatlik ücretinin ve resmi tatil ve Ulusal Bayram günlerinde yapılacak çalışmaya ilişkin maliyet hesaplanırken, asgari ücretten % 10 oranında fazla ücret alacak işçilerin toplam 37×4=148 günlük, asgari ücret düzeyinde ücret alacak işçilerin toplam 36×37=1332 günlük ücretinin bulunması gerekmektedir.

İdare tarafından isteklilere verilen birim fiyat teklif cetvelinin işçiliğe ilişkin kısmının;

Şeklinde oluşturulduğu anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Birim Fiyat Teklif Cetvelinin (Standart Form – KİK015.3./H) 4 numaralı dipnotunda, hesaplama yapılırken her bir iş kaleminin miktar sütunundaki/sütunlarındaki rakam/rakamlar ile teklif edilen birim fiyat çarpılarak o iş kalemine ait teklif tutarının bulunacağı hükme bağlanmıştır.

İdari şartnamede işçilik maliyetine ilişkin olarak yer alan düzenlemelere göre 4 işçinin 2400 saatlik fazla çalışma maliyetinin 17.760,00 TL ve resmi tatil ve Ulusal Bayram günlerinde toplam 148 günlük çalışma maliyetinin 5.476,00 TL olduğu görülmüştür. Söz konusu süreler idare tarafından birim fiyat teklif cetveline aktarılırken, 4 işçinin toplam çalışma süreleri olduğu göz ardı edilerek, 1 işçiye ait çalışma süresi olarak aktarılmıştır. Dolayısıyla, birim fiyat teklif cetveli ile anılan dipnota göre hesaplama yapıldığında, toplam fazla çalışma süresinin 9.600 saat ve resmi tatil ve Ulusal Bayram günlerinin 592 gün olarak dikkate alınması gerekmektedir. Bu durumda, idari şartname ile birim fiyat teklif cetveli arasında bir uyumsuzluk ortaya çıkmakta ve asgari işçilik maliyetleri değişmektedir.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin saatlik ve günlük ücretleri 4’e bölerek birim fiyatını tespit ettiği ve anılan dipnota uygun olarak ilgili satırlardaki tüm rakamları birbiriyle çarparak toplam tutara ulaştığı, toplam tutarı asgari işçilik maliyetinin altında olmamakla birlikte, idarenin hatasını telafi etmek amacıyla düşürdüğü birim fiyatların asgari ücretin altında olduğu, ihalenin istekli üzerinde kalması halinde, ödemenin birim fiyat teklif cetveline göre yapılacağı tespit edilmiştir.

İhaleye katılan diğer isteklilerin birim fiyat teklif cetvelleri incelendiğinde, anılan dipnotun dikkate alınmadığı ve teklif edilen fiyatların idari şartnamede yer alan düzenlemeler esas alınarak hesaplandığı, bu nedenle bu tekliflerde aritmetik hata bulunduğu belirlenmiştir.

Bu çerçevede, ihale dokümanı kapsamındaki idari şartnameye göre tekliflerin hazırlanması durumunda birim fiyat teklif cetvelinin miktar sütunundaki işçi sayılarının dikkate alınmaması gerektiği, bunun cetvelde aritmetik hata yapılmasına yol açacağı, birim fiyat teklif cetveline göre teklif verilmesi halinde birim fiyatların asgari ücretin altına düşeceği ve bu hususun sözleşmenin uygulanması aşamasında hak edişler ödenirken soruna neden olacağı anlaşılmıştır. Ayrıca, ihalede teklifin hesaplanmasına ilişkin iki ayrı düzenlemeye yer verildiği, her iki yöntemle de teklif sunan isteklilerin bulunduğu, bu teklifleri birbiriyle karşılaştırmanın mümkün olmadığı belirlenmiştir. Bu itibarla, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 38 inci maddesinin ikinci fıkrasında, vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulmasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin şirket müdürü ve ortağı olan Akif Er’e ilişkin imza sirkülerinin teklif dosyasında bulunduğu, Akif Er’in Hüseyin Ekinci’yi “başkalarını da tevkil, teşrik ve azle” münferiden yetkili kıldığı, Hüseyin Ekinci’nin de Mehmet Serkan Güneş’e ihalelere katılma konusunda vekalet verdiği, bu vekaletnameye dayanılarak ihaleye Mehmet Serkan Güneş’in vekaleten katıldığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede, başvuru sahibinin vekaletnamelerinde eksiklik bulunmadığı sonucuna varılmış olup iddia uygun bulunmuştur.

3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan teklifleri tespit edeceği; bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği hükme bağlanmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 8 inci maddesinde; idarelerce yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar, ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar, ilgili odalarca belirlenmiş fiyatlar, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması veya uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatların biri, birkaçı veya tamamı herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanılarak tespit edileceği ve istenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturaların değerlendirmeye alınmayacağı ve fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verileceği; anılan Yönetmeliğin 59 uncu maddesinde, tekliflerin, diğer tekliflerle veya yaklaşık maliyetle karşılaştırılarak aşırı düşük olup olmadığının tespit edileceği hüküm altına alınmıştır.

İdari şartnamede ihale konusu iş, 33 ay süre ile belediye mücavir alanlarında ortalama 49.500 ton katı atık toplama, taşıma, cadde, sokak ve pazaryerlerinin temizlenmesi ve yıkanması olarak tanımlanmıştır. Söz konusu işin yapılması için 3 adedi idareye ait olmak üzere 5 adet 13+1,5 m3 sıkıştırmalı çöp aracı, 1 adet 10+1,5 m3 sıkıştırmalı çöp aracı, 1 adet vakumlu süpürme aracı, 1 adet konteynır yıkama aracı, 1 adet arazöz ve adet açık kasalı kamyon ile 40 işçinin çalıştırılması öngörülmüştür. Ayrıca şartnamenin 25 inci maddesinde teklif fiyata dahil olan giderler ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir.

Bu çerçevede, ihale konusu işin maliyetinin işçilik maliyeti ile araç giderlerinden oluştuğu anlaşılmaktadır. İdare tarafından yaklaşık maliyet hesaplanırken, araç maliyetlerine ilişkin olarak piyasada bu alanda faaliyet gösteren şirketlerden fiyat teklifi alınarak araştırma yapıldığı, ayrıca diğer belediyelerin ihale konusu işle benzer nitelikteki ihalelerinde gerçekleşen fiyatlar ile çeşitli şirketlerden alınan fiyatlara % 10 oranında kar eklenerek yaklaşık maliyetin tespit edildiği, karsız yaklaşık maliyetin 4.270.536,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

İhalede üç adet geçerli teklif bulunduğu, ihale üzerinde kalan istekli olan Gintem Katı Atık Yön. A.Ş.’nin teklifinin 3.209.795,92 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan S.G.S. Tur. Taş. Ltd. Şti.’nin teklifinin 3.337.042,00 TL ve başvuru sahibi Kara-Can Tem. Ltd. Şti.’nin teklifinin 3.665.894,04 TL olduğu, karsız yaklaşık maliyetten düşük olan bu tekliflerin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek sorgulanması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.