|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin vergi gelirlerinin tahakkuk tahsilat oranlarının düşük olduğunu ortaya koymaktadır. Belediyenin 2022 bütçe yılı gelir kesin hesap cetvellerine göre, vergi gelirleri tahsilatı toplamda 79.732.424,26 TL olarak gerçekleşmiştir. Bu tutarın büyük bir kısmı, 39.699.909,31 TL ile mülkiyet üzerinden alınan vergiler ve 31.402.559,77 TL ile dâhilde alınan mal ve hizmet vergilerinden oluşmaktadır. Yılsonu itibarıyla, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında 80.675.258,02 TL tutarında alacak kaydedilmiştir.
Dâhilde alınan mal ve hizmet vergilerinin 18.911.045,38 TL’lik kısmı, su ve kanalizasyon idaresi tarafından su faturaları ile tahsil edilen konutlara ait çevre temizlik vergisi gelirlerinden gelmektedir. Ancak, belediyenin vergi gelirlerine ilişkin tahakkuk ve tahsilat verileri incelendiğinde, etkin bir tahsilat uygulamasının mevcut olmadığı anlaşılmaktadır. Özellikle su idaresi tarafından tahsil edilen çevre temizlik vergisinin belediyeye ödenmediği görülmektedir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44. maddesi, su ve kanalizasyon idarelerinin tahsil ettiği çevre temizlik vergisinin süresinde ödenmemesi durumunda belirli yükümlülükler getirmektedir. Bu çerçevede, belediyenin su ve kanalizasyon idaresinin tahsil ettiği vergileri etkin bir şekilde alması gerekmektedir. Kamu İdaresi tarafından vergi gelirlerinin tahsiline yönelik işlemler yapılmasına rağmen, tahakkuk ve tahsilat bilgilerinin birlikte değerlendirildiğinde vergi tahsilat sisteminin etkin bir şekilde işletilmediği ortaya çıkmaktadır. |
BULGU: Vergi Gelirlerinin Tahakkuk Tahsilat Oranlarının Düşük Olması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından ilgili kanunlar kapsamında tahakkuk ettirilen vergi gelirlerinin tahakkuk tahsilat oranlarının düşük olduğu görülmüştür.
Belediyenin 2022 bütçe yılı gelir kesin hesap cetvellerine göre hesap dönemi içerisinde Vergi gelirleri tahsilatı net 79.732.424,26 TL tutarında gerçekleşmiştir. Bu tutarın önemli bir kısmını 39.699.909,31 TL ile Mülkiyet Üzerinden Alınan vergiler ve 31.402.559,77 TL ile Dâhilde Alınan Mal ve Hizmet Vergileri oluşturmaktadır. Belediyenin yılsonu itibarıyla 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında kayıtlı 80.675.258,02 TL tutarında alacağı bulunmaktadır. Bu tutarın 33.230.658,66 TL sı Mülkiyet Üzerinden Alınan Vergilerden, 28.232.023,20 TL Dâhilde Alınan Mal ve Hizmet Vergileri oluşturmaktadır. Dâhilde Alınan Mal ve Hizmet Vergilerinin 18.911.045,38 TL tutarındaki kısmı ise ilgili su ve kanalizasyon idaresi tarafından 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunun mükerrer 44’üncü maddesi hükümleri doğrultusunda su faturaları ile birlikte tahsil edilen konutlara ait çevre temizlik vergisi gelirlerinden oluşmaktadır.
Belediyenin vergi gelirlerine ilişkin tahakkuk ve tahsilat verileri incelendiğinde etkin bir tahsilat uygulamasının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Özellikle su idaresi tarafından su faturaları ile birlikte tahsil edilen konutlara ait çevre temizlik vergisinin belediyeye ödenmediği anlaşılmaktadır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44’ncü maddesinde aşağıdaki düzenlemeye yer verilmiştir.
“Su ve kanalizasyon idareleri büyük şehir dahilindeki her ilçe veya ilk kademe belediyesinin belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunan konutlara ilişkin olarak tahsil ettiği çevre temizlik vergisi ile bu verginin süresinde ödenmemesi nedeniyle tahsil ettiği gecikme zammının yüzde seksenini tahsilatı takip eden ayın yirminci günü akşamına kadar bir bildirim ile ilgili belediyeye bildirerek aynı süre içinde öder.
Tahsil ettiği vergiyi veya gecikme zammını yukarıda belirtilen süre içinde ilgili belediyeye yatırmayan idarelerden, bu tutarlar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilir.”
Bu düzenleme ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde belediye tarafından su ve kanalizasyon idaresinin su faturaları ile tahsil ettiği konutlara ait çevre temizlik vergisi ve diğer vergi alacaklarının vergi mükelleflerinden etkin bir şekilde tahsil edilmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresi tarafından vergi gelirlerinin tahsiline yönelik 6183 sayılı Kanun hükümlerince işlem yapıldığı ve su idaresinden olacağın tahsili için yazışmalar yapıldığı belirtilmiş olmakla beraber tahakkuk ve tahsilat bilgilerinin birlikte değerlendirildiğinde vergi tahsilat sisteminin etkin bir şekilde işletilmediği görülmüştür.