ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin vergi kesintilerini zamanında Gelir İdaresi Başkanlığı’na iletmediğini ortaya koymuştur. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 8. maddesi, vergi sorumlusunun alacaklı vergi dairesiyle muhatap olduğunu belirtirken, mükellef tanımının da vergi sorumlularını kapsadığı vurgulanmaktadır. Aynı Kanun’un 11. maddesi, vergi kesme yükümlülüğü bulunanların, kesilen vergilerin tam olarak ödenmesinden ve diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesinden sorumlu olduğunu ifade etmektedir. Belediyeler, vergi yükümlüsü adına kesilen vergileri vergi dairesine ödemekle yükümlüdür.

Denetim sonucunda, İdarenin 2022 yılı itibarıyla Gelir İdaresi Başkanlığı’na 33.963.678,79 TL tutarında vergi borcu olduğu tespit edilmiştir. İdare, nakit sıkıntısı nedeniyle bu tutarları ödeyemediğini, 2021 Nisan – 2022 Aralık dönemine ait vergi borcunun yapılandırıldığını ve ödemelerin taksitler halinde gerçekleştirileceğini açıklamıştır. Ayrıca, cari vergi borçlarının zamanında ödenmesi için gerekli önlemlerin alınacağı belirtilmiştir.

Sonuç olarak, İdarenin vergi kesintilerini zamanında iletmemesi, hem haksız bir kaynak yaratmakta hem de hukuki sorumluluk doğurmaktadır. Ayrıca, gecikme zamları ve vergi ziyaı gibi ek maliyetler, İdarenin giderlerini artırarak kamu yararına aykırı bir durum yaratmaktadır. Bu nedenle, ödemelerin düzenli olarak yapılması büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Vergi Kesintilerinin Gelir İdaresi Başkanlığına Gönderilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdarenin sorumlu sıfatıyla kestiği vergileri süresinde Gelir İdaresi Başkanlığına göndermediği görülmüştür.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 8’inci maddesinde; vergi sorumlusunun, verginin ödenmesi bakımından, alacaklı vergi dairesine karşı muhatap olan kişi olduğu; aynı Kanun’un müteakip maddelerinde geçen “mükellef” tabirinin vergi sorumlularına da şamil olduğu hüküm altına alınmıştır.
Mezkûr Kanun’un 11’inci maddesinde yaptıkları veya yapacakları ödemelerden vergi kesmeye mecbur olanların, verginin tam olarak kesilip ödenmesinden ve bununla ilgili diğer ödevleri yerine getirmekten sorumlu olacağı ifade edilmiştir. Belediyeler karşı tarafın vergisini istihkakından kesmek veya makbuz karşılığı tahsil etmek suretiyle vergi yükümlüsü adına vergi dairesine ödemek zorundadır. Bu uygulamanın amacı Devletin vergi alacağını güvence altına almaktır.
Yapılan incelemede, İdarenin 2022 yılı sonu itibari ile yapılandırma haricinde Gelir İdaresi Başkanlığına 33.963.678,79 TL tutarında ödemesi gereken vergi borcunun bulunduğu tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti sonrasında İdare tarafından; nakit sıkıntısı nedeniyle ödenemeyen tutarlarla ilgili çalışmaların yapıldığı, 2021 Nisan – 2022 Aralık dönemlerini kapsayan vergi borcunun yapılandırıldığı, ödemelerin taksitler halinde gerçekleştirileceği, cari vergi borçlarının zamanında ödenmesi için gereken hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin sorumlu sıfatıyla kestiği vergileri süresinde Gelir İdaresi Başkanlığına göndermemesi İdare için haksız bir yabancı kaynak yarattığı gibi hukuki sorumluluk da doğurmaktadır. Ayrıca zamanında ve tam ödenmeyen tutarlar için katlanılacak gecikme zamları ve vergi ziyaı da İdare giderlerinin mevzuata aykırı bir şekilde artmasına neden olacağından ödemelerin düzenli olarak yapılmaya devam edilmesi kamunun yararına olacaktır.