|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bir belediye şirketinin vergi ve prim borçlarını zamanında ödememesi nedeniyle ek maliyetlerle karşılaştığını ortaya koymuştur. Türk Ticaret Kanunu’nun 18. maddesi, her tacirin işlerini basiretli bir iş adamı gibi yürütmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, tacirlerin hukuki ve fiili durumları iyi kavrayabilmeleri, öngörülü ve tedbirli davranmaları beklenmektedir.
İncelemeler sonucunda, şirketin 2024 yılı içerisinde vergi yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle 12.820.764,19 TL, SGK yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle ise 11.135.468,59 TL gecikme cezası ödediği tespit edilmiştir. Bu durum, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun çerçevesinde fer’i alacakların doğmasına yol açarak şirketin mali yükünü artırmaktadır. Şirket, Sosyal Güvenlik Kurumu’na olan borçlarının yapılandırıldığını ve taksitlerin ödendiğini belirtse de, asıl sorun hakedişlerin zamanında alınmaması ve tutarlarının şirket giderlerini karşılayacak şekilde belirlenmemesidir. Dolayısıyla, Ankara Büyükşehir Belediyesi ve ASKİ Genel Müdürlüğü’nden hakediş ödemelerinin zamanında tahsil edilmesi, kamu borçlarının vadesinde ödenmesi ve gecikmelerin önlenmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Vergi ve Prim Borcu Gibi Bazı Ödemelerin Zamanında Ödenmemesi Nedeniyle İlave Maliyetlere Katlanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin vergi ve prim borcu gibi bazı ödemelerin zamanında ödenmemesi nedeniyle ilave maliyetlere katlandığı görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 18’inci maddesinde her tacirin, ticaretine ait bütün işlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Söz konusu hüküm doğrultusunda, her tacirin öngörülü, konusunu bilen, hukuki ve fiili durumları kavrayabilme özelliklerine sahip olması gerekmektedir. Basiretli iş adamı kavramı iyi niyeti de içine almakla birlikte, iyi niyetten de öte tedbirli bir hareketi, vasat bir şahıstan daha fazla özen gösterme gereğini, ticari hayatın gereklerini ve teamüllerini iyi bilmeyi ve gelecekteki şartları tahmini de ifade etmektedir.
Yapılan incelemede, Şirketin 2024 yılı içerisinde vergisel yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle 12.820.764,19 TL, SGK mevzuatına yönelik yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle ise 11.135.468,59 TL gecikme cezası ödediği görülmüştür.
Söz konusu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre gecikme faizi, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun’a göre gecikme zammı gibi fer’i alacakların doğmasına ve Şirketin ilave mali yük altına girmesine sebebiyet vermektedir.
Şirket vermiş olduğu cevapta, Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borç bakiyesinin yapılandırıldığını ve yapılandırmaya ilişkin taksitlerin ödenmeye devam edildiğini ayrıca cevap tarihi itibarıyla vadesi geçmiş herhangi bir borcun bulunmadığını ifade etmiştir.
Ancak, her ne kadar Şirket, borçların yapılandırıldığını bildirmiş olsa da, bulgumuz da söz konusu olan borçların yapılandırılması değil, hakedişlerin zamanın da alınmaması ve hakediş tutarlarının Şirket giderlerini karşılayacak şekilde belirlenmemesi nedeniyle gecikme cezası ödenmek zorunda kalınmasıdır.
Bu nedenle, Ankara Büyükşehir Belediyesinden ve Aski Genel Müdürlüğünden hakediş ödemelerinin zamanında tahsil edilmesinin sağlanması, kamuya ait borçların zamanında ödenerek fer’i borçların tahakkuk etmesine müsaade edilmemesi, kanunen zorunlu ödemelerin vadelerine dikkat edilmesi ve ödemelerin geciktirilmeksizin yapılması gerekmektedir.