ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin kamu idarelerine olan borçlarını zamanında ödemediğini ve bu durumun bütçeye ek faiz yükü getirdiğini ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olması halinde ödemelerin öncelik sırasına göre yapılacağını belirtmektedir. Ancak yapılan incelemeler, bu hükme uyulmadığını ve vadesi geçmiş vergi, prim ve diğer ödemelere öncelik verilmediğini göstermektedir.

Sonuç olarak, 41.501.812,19 TL tutarındaki vadesi geçmiş borçların yapılandırılması sürecinde, idareye toplam 26.690.914,84 TL ek faiz yükü oluşmuştur. Yapılandırılan borçlar arasında Sosyal Güvenlik Kurumu’na olan borçlar, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı borçları ve İstanbul Kalkınma Ajansı’na olan borçlar yer almaktadır. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin ve hukuka uygun bir şekilde kullanılabilmesi için idarenin borçlarını mevzuatta belirtilen sürelerde ödemesinin önemini vurgulamaktadır.

BULGU: Vergi ve Primler ile Kamu İdarelerine Ait Payların Mevzuatta Öngörülen Sürelerde Ödenmemesi Nedeniyle Bütçeye Ek Faiz Yükü Getirilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdarenin diğer kamu idarelerine olan borçlarının zamanında ödenmemesi nedeniyle bütçeye ek faiz yükü oluştuğu görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34’üncü maddesinde, kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin; muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği, ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, 5018 sayılı Kanun hükmü doğrultusunda işlem yapılmadığı; vadesi geçmiş vergi ve primler ile kamu idarelerine ait paylar bulunmasına rağmen diğer ödemelere öncelik verilmesi nedeniyle yıllar itibariyle biriken ve vadesi geçmiş kamuya olan borçların aşağıdaki tabloda detayları belirtilen kanunlar çerçevesinde yapılandırıldığı ve vadesinde ödenmeyen toplam 41.501.812,19 TL prim ve kamu payı borcunun yapılandırması kapsamında da İdareye toplam 26.690.914,84 TL ek faiz yükü oluştuğu tespit edilmiştir.
İdarenin yapılandırılan borçları aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

Tablo 11: İdarenin Yapılandırılan Borçlarına İlişkin B Tablo 11: İdarenin Yapılandırılan Borçlarına İlişkin B ilgiler ilgiler
Nevi Yapılandırma Ana Para (TL) Faiz (TL) Borç Toplamı (TL)
Sosyal Güvenlik Kurumuna Borçlar (7256 sayılı Kanun) 8.079.922,09 1.775.548,32 9.855.470,41
Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payı Borcu (6736, 7143 Sayılı Kanunlar) 31.500.002,99 24.586.722,68 56.086.725,67
İstanbul Kalkınma Ajansı (7256 Sayılı Kanun) 1.921.887,11 328.643,84 2.250.530,95
TOPLAM 41.501.812,19 26.690.914,84 68.192.727,03

Kamu kaynağının etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılmasını temin amacıyla, İdarenin kamu kurumlarına olan borçlarının mevzuatında belirtilen şekliyle zamanında ödenmesi sağlanmalıdır.