|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, il belediyesinin vadesi geçmiş vergi ve sigorta primleri ile kamu idarelerine ait ödenmemiş paylar nedeniyle bütçeye önemli bir yük getirdiğini ortaya koymaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11. maddesi, üst yöneticilerin kamu kaynaklarının etkili ve verimli bir şekilde yönetiminden sorumlu olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 8. maddede, kamu kaynaklarının elde edilmesi ve kullanılmasıyla ilgili yetkililerin bu süreçte hukuka uygun hareket etme yükümlülüğü vurgulanmaktadır. 34. madde ise, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olması durumunda ödemelerin öncelik sırasına göre yapılacağını ifade etmektedir.
Yapılan incelemeler, vadesi geçmiş vergi ve primlerin yanı sıra kamu idarelerine ait payların bulunduğunu, ancak diğer ödemelere öncelik verilmesi nedeniyle bu borçların biriktiğini göstermektedir. Kamu idaresinin açıklamasında, ödenmeyen borçların taksitlendirilmesi ve yapılandırılması gibi adımların atıldığı, ayrıca geçmişteki doğal afetler ve COVID-19 salgınının bu süreci olumsuz etkilediği belirtilmiştir. Normalleşme süreciyle birlikte finansal durumun iyileşeceği umulmaktadır. Kamu kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesi için, idarenin vergi ve sigorta primleri ile kamu idarelerine ait payları zamanında ödemesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Vergi ve Primler ile Kamu İdarelerine Ait Payların Mevzuatta Öngörülen Sürelerde Ödenmemesi Nedeniyle Bütçeye Ek Yük Getirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdarenin vadesi geçmiş vergi ve sigorta primleri ile kamu idarelerine ait ödenmemiş payları nedeniyle bütçeye yüksek tutarda yük getirildiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11’inci maddesinde; üst yöneticilerin kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını sağlamaktan sorumlu oldukları ve bu sorumluluklarının gereklerini harcama yetkilileri aracılığıyla yerine getirecekleri belirtilmektedir.
Aynı Kanun’un 8’inci maddesinde de; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesi ve kullanılmasından sorumlu oldukları hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanun’un 34’üncü maddesinde ise kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği, ancak sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede, vadesi geçmiş vergi ve primler ile kamu idarelerine ait paylar bulunmasına rağmen diğer ödemelere öncelik verilmesi nedeniyle yıllar itibarıyla biriken ve vadesi geçmiş kamuya olan borçların olduğu tespit edilmiştir.
Kamu İdaresinin cevabında özetle, ödenmeyen vergi ve primler ile kamu idareleri paylarına ait borçların taksit veya yapılandırıldığı, mali sorunların çözülebilmesi için gerekli çalışmalar başlatıldığı, geçmişte yaşanan depremler ve COVID-19 salgınının bu süreci sekteye uğrattığı, normalleşme ile birlikle yaşanacak olumlu gelişmelerin finansal yapıya olumlu şekilde yansıyacağı ifade edilmiştir.
Kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli yönetilmesi ve kullanılmasının temini için, İdarenin vergi ve sigorta primleri ile kamu idarelerine ait payları süresinde ödemesi gerekmektedir.