|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin vadesi geçmiş vergi ve sigorta primleri ile kamu idarelerine ait ödenmemiş paylarının bütçeye önemli bir yük getirdiğini ortaya koymaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu kaynaklarının etkili ve verimli bir şekilde yönetilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ancak yapılan incelemeler, idarenin bu yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve diğer ödemelere öncelik verilmesi nedeniyle kamuya olan borçların biriktiğini göstermektedir.
İdarenin toplam borç miktarı 1.300.482.276,79 TL olup, vadesi geçmiş borç tutarı 952.257.000,00 TL’dir. Bu durum, 2024 yılı için 55.451.882,64 TL’lik bir gecikme zammı ile sonuçlanmıştır. Denetim bulgularına dayanarak, idarenin bu sorunla ilgili olarak kendi imkanları çerçevesinde bir çalışma yapacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak, kamu kaynaklarının etkin ve verimli yönetimi için, idarenin vergi ve sigorta primleri ile kamu idarelerine ait payları zamanında ödemesi büyük önem taşımaktadır. Bu, hem bütçe dengesinin sağlanması hem de kamu hizmetlerinin sürdürülebilirliği açısından kritik bir gerekliliktir. |
BULGU: Vergi ve Primler ile Kamu İdarelerine Ait Payların Mevzuatta Öngörülen Sürelerde Ödenmemesi Nedeniyle Bütçeye Ek Yük Getirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin vadesi geçmiş vergi ve sigorta primleri ile kamu idarelerine ait ödenmemiş payları nedeniyle bütçeye yüksek tutarda yük getirildiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11’inci maddesinde; üst yöneticilerin kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını sağlamaktan sorumlu oldukları ve bu sorumluluklarının gereklerini harcama yetkilileri aracılığıyla yerine getirecekleri belirtilmektedir. Aynı Kanun’un 8’inci maddesinde de; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesi ve kullanılmasından sorumlu oldukları hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanun’un 34’üncü maddesinde ise kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği, ancak sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede, vadesi geçmiş vergi ve primler ile kamu idarelerine ait paylar bulunmasına rağmen diğer ödemelere öncelik verilmesi nedeniyle yıllar itibarıyla biriken ve vadesi geçmiş kamuya olan borçların olduğu tespit edilmiştir.
İdare borçlarının anapara toplamı 1.300.482.276,79 TL’dir. İdarenin vadesi geçmiş borç tutarı ise 952.257.000,00 TL’dir. İdare, geciken borçları nedeniyle 2024 yılında toplam 55.451.882,64 TL ek yükle (gecikme zammı) karşı karşıya kalmıştır.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından özetle, bulgu konusu hususa ilişkin Belediye imkanları çerçevesinde çalışma yapılacağı, ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli yönetilmesi ve kullanılmasının temini için, İdarenin vergi ve sigorta primleri ile kamu idarelerine ait payları süresinde ödemesi gerekmektedir.