ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, il belediyesinin vergi ve sosyal güvenlik kurumu borçlarının vade ayrımı yapılmadan kısa vadeli borçlar içinde izlendiğini ortaya koymuştur. İdarenin yapılandırdığı toplam 10.564.311,75 TL tutarındaki borçların 2.121.577,08 TL’lik kısmı, bir yıl ve daha kısa vade ile 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler hesabında yer almalıdır. Ancak, bu durum uzun vadeli borçların kısa vadeli borçlar arasında görünmesine yol açmıştır.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kamuya olan ertelenmiş veya taksitlendirilmiş borçların izlenmesine dair kuralları belirlemektedir. 368 nolu hesap, bir yıl içinde ödenecek olan borçların kaydedilmesi için kullanılırken, 438 nolu hesap ise bir yıldan uzun süreli borçların izlenmesi amacıyla tasarlanmıştır. Bu bağlamda, idarenin borçlarının tamamının kısa vadeli yabancı kaynaklar içinde gösterilmesi, bilançoda 368 nolu hesapta 8.442.734,67 TL fazla ve 438 nolu hesapta aynı tutarda eksiklik yaratmıştır.

BULGU: Vergi ve Sosyal Güvenlik Kurumu Borçlarının Vade Ayrımı Yapılmadan Tamamının Kısa Vadeli Borçlarda İzlenmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

İdarenin yapılandırmış olduğu vergi ve benzeri yükümlülüklerinin vade ayrımı yapılmadan tamamının 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler hesabında izlenildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler “Hesabının İşleyişi” başlıklı 278’inci maddesinde;
“Bu hesap, kanuni süresi içerisinde ödenmeyen vergi ve diğer yükümlülükler ile ertelenen veya taksitlendirilen vergi ve diğer yükümlülüklerin erteleme veya taksitlendirme vadesinin bir yılı aşmayan kısımlarının izlenmesi için kullanılır.
Uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki kamuya olan ertelenmiş veya taksitlendirilmiş borçlar hesabında kayıtlı vergi ve diğer yükümlülüklerden dönem sonunda erteleme veya taksitlendirme süresi bir yılın altına inenler bu hesaba kaydedilir.” denilmektedir.
Yönetmelik’in “438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı” başlıklı 322’nci maddesinde;
“Bu hesap, kamuya olan vergi ve benzeri borçlardan vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya takside bağlanmış olup bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olan kısmının izlenmesi için kullanılır.” denilmiştir.
İdarenin 2022 yılı itibariyle kamuya olan ertelenmiş veya taksitlendirilmiş borçlarının tamamı 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler hesabında izlenerek uzun vadeli borçların kısa vadeli borçlar içerisinde görünmesine neden olunmuştur.
İdarenin yapılandırılan toplam 10.564.311,75 TL vergi ve sosyal güvenlik kurumu borcunun vadesi 1 yıl ve daha az olan 2.121.577,08 TL’lik kısmının 368 nolu hesapta izlenmesi gerekmektedir. Vergi ve sosyal güvenlik kurumu borcunun tamamının kısa vadeli yabancı kaynaklarda izlenmesi neticesinde; bilançoda 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler hesabı 8.442.734,67 TL fazla ve 438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar hesabı aynı tutarda eksik yer almıştır.