ÖZET: Şirket tarafından vergi ve SGK borçları vade tarihlerinin geçirilmesi sebebiyle gecikme cezaları ödendiği tespit edilmiştir. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Kabul edilmeyen indirimler” başlıklı 11’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, kurum kazancının tespitinde bu Kanuna göre hesaplanan kurumlar vergisi ile her türlü para cezaları, vergi cezaları, amme alacaklarının tahsil usulü hakkındaki Kanun hükümlerine göre ödenen cezalar, gecikme zamları ve faizler ile Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ödenen gecikme faizlerinin indirim konusu yapılamayacağı ifade edilmiştir. Şirket tarafından bu şekilde ödenen gecikme zammı ve faizleri şirketin hasılatından indirimi kabul görmeyen giderler olması nedeniyle şirketin kurum kazancına ilave edilerek vergi matrahına eklenmektedir. Bu sebeple kanunen kabul edilmeyen giderler şirketin gelirlerinin azalmasına sebep olduğu gibi vergi matrahını da arttırmaktadır.

BULGU: Vergi ve Sosyal Güvenlik Kurumu Borçlarının Vadesinde Ödenmemesi Sebebiyle Gecikme Cezasının Ödenmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirketin, vergi ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) borçlarını vadesinde ödemediği ve bu nedenle gecikme cezası ödediği tespit edilmiştir.
A) Vergi Borcunun Vadesinde Ödenmemesi Sebebiyle Gecikme Cezası Ödenmesi:
Yapılan incelemelerde, şirket tarafından vergi borcu vade tarihlerinin geçirilmesi sebebiyle 780.364,36 TL gecikme cezası ödendiği görülmüştür.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Kabul edilmeyen indirimler” başlıklı 11’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, kurum kazancının tespitinde bu Kanuna göre hesaplanan kurumlar vergisi ile her türlü para cezaları, vergi cezaları, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ödenen cezalar, gecikme zamları ve faizler ile Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ödenen gecikme faizlerinin indirim konusu yapılamayacağı ifade edilmiştir.
Şirket tarafından bu şekilde ödenen gecikme zammı ve faizlerin şirketin hasılatından indirimi kabul görmeyen giderler olması nedeniyle şirketin kurum kazancına ilave edilerek vergi matrahına eklenmektedir. Dolayısıyla yapılan bir gider sonucunda bu tutarın kurum kazancından indirimi kabul edilmemesi ve kurum kazancına ilave edilmesi şirketin vergi yükünü arttırmaktadır. Bu sebeple kanunen kabul edilmeyen giderler şirketin gelirlerinin azalmasına sebep olduğu gibi vergi matrahını da arttırmaktadır. Böyle giderler dolaylı olarak şirketin öz sermayesinde azalışa sebep olmaktadır. Şirket tarafından 2021 yılında vergi vade tarihlerinin geçirilmesi sebebiyle 780.364,36 TL kanunen kabul edilmeyen gider yapıldığı tespit edilmiştir.
Tablo 3: Vergi Ödeme Tablosu ve Ödenen Gecikme Cezaları

ÖDEME TARİHİ ÖDEME TÜRÜ ÖDENEN TUTAR GECİKME GÜNÜ GECİKME CEZASI
26.01.2021 Vergi Ödemesi 8.145.752,89 2 115.508,88
1.02.2021 Vergi Ödemesi 276.469,27 6 24.209,63
16.03.2021 Vergi Ödemesi 22.243.185,85 17 211.878,83
31.03.2021 Vergi Ödemesi 3.641.984,55 4 9.701,44
29.04.2021 Vergi Ödemesi 9.040.574,07 2 4.828,95
3.06.2021 Vergi Ödemesi 5.749.166,11 7 24.428,77
30.07.2021 Vergi Ödemesi 7.296.278,79 32 126.773,91
13.08.2021 Vergi Ödemesi 6.759.196,88 14 17.723,90
30.09.2021 Vergi Ödemesi 19.857.687,75 34 106.262,41
4.11.2021 Vergi Ödemesi 9.252.087,92 8 44.258,65
13.12.2021 Vergi Ödemesi 8.810.615,92 17 79.225,26
31.12.2021 Vergi Ödemesi 10.710.554,01 4 15.563,73
TOPLAM TOPLAM 92.262.384,08 TOPLAM 780.364,36

Sonuç olarak şirket tarafından vergilerin ödenmesinde temerrüde düşmeyecek şekilde nakit planlaması yapılarak gecikme zammı veya faizi şeklinde kanunen kabul edilmeyen gider tutarının ortadan kaldırılması gerekmektedir.
B) SGK Borçlarının Vadesinde Ödenmemesi Sebebiyle Gecikme Cezası Ödenmesi
Şirket tarafından SGK borcu vade tarihlerinin geçirilmesi sebebiyle 649.879,64 TL gecikme cezası ödendiği görülmüştür.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Kabul edilmeyen indirimler” başlıklı 11’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, kurum kazancının tespitinde bu Kanuna göre hesaplanan kurumlar vergisi ile her türlü para cezaları, vergi cezaları, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ödenen cezalar, gecikme zamları ve faizler ile Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ödenen gecikme faizlerinin indirim konusu yapılamayacağı ifade edilmiştir.
Şirket tarafından bu şekilde ödenen gecikme zammı ve faizleri şirketin hasılatından indirimi kabul görmeyen giderler olması nedeniyle şirketin kurum kazancına ilave edilerek vergi matrahına eklenmektedir. Dolayısıyla yapılan bir gider sonucunda bu tutarın kurum kazancından indirimi kabul edilmemesi ve kurum kazancına ilave edilmesi şirketin vergi yükünü arttırmaktadır. Bu sebeple kanunen kabul edilmeyen giderler şirketin gelirlerinin azalmasına sebep olduğu gibi vergi matrahını da arttırmaktadır. Böyle giderler dolaylı olarak şirketin öz sermayesinde azalışa sebep olmaktadır. Şirket tarafından 2021 yılında bahse konu ödemelere ilişkin vade tarihlerinin geçirilmesi sebebiyle 649.879,64 TL kanunen kabul edilmeyen gider yapıldığı tespit edilmiştir.
Tablo 4: SGK Ödeme Tablosu ve Ödenen Gecikme Cezaları

ÖDEME TARİHİ ÖDEME TÜRÜ ÖDENEN TUTAR GECİKME GÜNÜ GECİKME CEZASI
4.05.2021 SGK Ödemesi 1.216.837,28 4 35.500,02
5.05.2021 SGK Ödemesi 1.436.757,12 5 27.223,97
12.07.2021 SGK Ödemesi 190.710,71 14 4.810,22
30.07.2021 SGK Ödemesi 2.918.027,34 28 53.821,07
30.07.2021 SGK Ödemesi 7.296.278,79 32 126.773,91
2.08.2021 SGK Ödemesi 235.581,59 1 5.291,70
10.08.2021 SGK Ödemesi 1.622.594,35 8 18.892,05
13.08.2021 SGK Ödemesi 1.938.048,14 10 51.010,60
30.09.2021 SGK Ödemesi 1.354.045,03 29 46.577,12
11.10.2021 SGK Ödemesi 238.166,11 10 6.037,09
21.10.2021 SGK Ödemesi 1.789.036,49 20 62.672,73
22.10.2021 SGK Ödemesi 59.749,17 21 2.565,99
28.10.2021 SGK Ödemesi 3.777.197,95 84 100.568,88
10.12.2021 SGK Ödemesi 4.451.573,61 10 108.134,29
TOPLAM TOPLAM 24.073.030,07 TOPLAM 649.879,64

Sonuç olarak şirket tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemelerde temerrüde düşmeyecek şekilde nakit planlaması yapılarak gecikme zammı veya faizi şeklinde kanunen kabul edilmeyen gider tutarının ortadan kaldırılması gerekmektedir.