|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, vergi ve sosyal güvenlik prim borcu sorgulamasının ihale tarihine göre yapılmadığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10. maddesinin dördüncü fıkrası, kesinleşmiş vergi ve sosyal güvenlik prim borcu bulunan isteklilerin ihale dışı bırakılacağını belirtmektedir. İhale süreçlerinde, isteklilerin bu belgeleri ihale tarihine göre ibraz etmesi zorunludur.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve diğer ilgili yönetmelikler, isteklilerin vergi ve sosyal güvenlik prim borcu olmadığına dair belgelerin son başvuru veya ihale tarihi itibarıyla geçerli olmasını şart koşmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği de, bu belgelerin ilgili sosyal güvenlik ve vergi dairelerinden alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Yapılan incelemelerde, bazı isteklilerin ihale tarihi itibarıyla düzenlenmemiş belgeler sunduğu görülmüştür. Bu durum, mevzuat gereği ihale dışı bırakılması gereken isteklilerle sözleşme yapma riski taşımaktadır. İdare, bu konunun mevzuata uygun şekilde uygulanması için gerekli yazışmaları yapmıştır ve belgelerin ihale tarihine göre düzenlenmesi gerektiğini belirtmiştir. |
BULGU: Vergi ve Sosyal Güvenlik Prim Borcu SorgulamasınınSon Başvuru ve/veya İhale Tarihi İtibarıyla Yapılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
İhale üzerinde kalan istekli tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bendi kapsamında vergi ve sosyal güvenlik prim borcu olmadığına dair ibraz edilen belgelerde, ihale tarihinin esas alınmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında; kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu ve vergi borcu olan isteklilerin ihale dışı bırakılacağı açıkça ifade edilmiştir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 52’nci maddesinde; Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince; Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan, Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan aday ve isteklilerin ihale dışı bırakılacağı düzenlenmiştir. Ayrıca ihale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu, bu belgelerin, ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerektiği ifade edilmiştir.
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 50’nci maddesinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ise 51’inci maddesinde de, istekliden istenilmesi gereken vergi ve sosyal güvenlik prim borcu olmadığına dair belgenin son başvuru veya ihale tarihi itibarıyla olması gerektiği düzenlenmiştir.
Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 17.3.3’üncü maddesinde; isteklilerin sosyal güvenlik prim borcu olmadığına ilişkin belgenin işyerinin kayıtlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden alınması, ilgili müdürlükçe aynı işverene ait Türkiye genelini kapsayacak şekilde araştırılma yapılacağı ve belgenin son başvuru veya ihale tarihi itibarıyla olması gerektiği ifade edilmiştir.
Aynı Tebliğ’in 17.4.3’üncü maddesinde de; isteklilerin vergi borcu olmadığına dair belgenin vergi dairesinden veya Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresi üzerinden alınacağı ve son başvuru veya ihale tarihi itibarıyla olan durumunu göstermesi gerektiği belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; ihale üzerinde kalan isteklinin ihale tarihi itibarıyla vergi ve sosyal güvenlik prim borcu olmadığına dair belgeyi sözleşeme imzalamadan önce idareye sunması gerektiği ve ihale tarihi itibarıyla vergi ve sosyal güvenlik prim borcu olan isteklinin ihale dışı bırakılacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, İdare tarafından yapılan mal ve yapım ihalelerinde istekli tarafından ihale tarihi itibarıyla düzenlenmemiş, farklı tarihlerde düzenlenmiş vergi ve sosyal güvenlik prim borcu olmadığına dair belgelerin idareye sunulduğu görülmüştür. Bu durum ihale tarihi itibarıyla vergi ve sosyal güvenlik prim borcu olan, mevzuat gereği ihale dışı bırakılması gereken istekli ile sözleşme yapma riski taşımaktadır.
İdare, bulguya konu hususun mevzuata uygun olarak uygulanması için ilgili birimlere gerekli yazışmaları yaptığını belirtmiştir.
İstekliden alınan vergi ve sosyal güvenlik prim borcu olmadığına dair belgenin ihale tarihi esas alınarak düzenlenmesi gerekmektedir.