|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin vadesi geçmiş vergi ve sosyal güvenlik primleri ile kamu idarelerine ait ödenmemiş paylar nedeniyle bütçeye önemli bir faiz yükü eklediğini ortaya koymuştur. İdarenin taşınmazlarının borca karşılık devredilmesi, bu durumun bir sonucu olarak değerlendirilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, kamu idarelerinin ödemeleri öncelik sırasına göre yapmasını öngörmekte, vadesi geçmiş borçların öncelikli olarak ödenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak yapılan incelemeler, bu hükme uyulmadığını ve vadesi geçmiş borçların birikerek önemli bir yük oluşturduğunu göstermektedir.
Söz konusu borçların zamanında ödenmemesi, yıl içinde satışı gerçekleştirilen taşınmazdan elde edilen 114.290.000,00 TL tutarındaki gelirin ilgili kurumlar tarafından bankalar aracılığıyla el konulmasına yol açmıştır. Ayrıca, üç taşınmazın belediyenin vergi borcuna karşılık olarak vergi dairesine devredildiği tespit edilmiştir. İdare, ekonomik sıkıntılar nedeniyle ödenemeyen borçlar karşılığında taşınmazların devredildiğini ve gelecekte kamu kaynaklarının daha etkili kullanılmasına öncelik vereceğini belirtmiştir. Ancak, idarenin ödemelerini vadesinde yapması ve faiz yükünden kaçınması gerektiği açıktır. Kamu kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli yönetimi için, vergi ve sosyal güvenlik primlerinin zamanında ödenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu durum, hem idarenin mali durumunu iyileştirecek hem de kamu yararını koruyacaktır. |
BULGU: Vergi ve Sosyal Güvenlik Primlerinin Mevzuatta Öngörülen Sürelerde Ödenmemesi Nedeniyle Bütçeye Ek Faiz Yükü Getirilmesi ve İdare Taşınmazlarının Borca Karşılık Devredilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin vadesi geçmiş vergi ve sigorta primleri ile kamu idarelerine ait ödenmemiş paylar nedeniyle bütçeye yüksek tutarda faiz yükü getirildiği ve idare taşınmazlarının borca karşılık devredildiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34’üncü maddesinde; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği, ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği hükmü yer almaktadır.
İdarenin hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde; yukarıda belirtilen Kanun hükmü doğrultusunda işlem yapılmadığı; vadesi geçmiş vergi ve primler bulunmasına rağmen diğer ödemelere öncelik verilmesi nedeniyle yıllar itibariyle biriken ve vadesi geçmiş kamuya olan borçların olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu borçların vadesinde ödenmemesi nedeniyle yıl içerisinde satışı yapılan taşınmazdan elde edilen 114.290.000,00 TL tutarında gelire İlgili Kurumlar tarafından banka aracılığı ile el konulmuştur. Ayrıca üç taşınmazın Belediyenin vergi borcuna karşılık vergi dairesine devredildiği görülmüştür.
İdare cevabında; ekonomik sıkıntılardan dolayı ödenememiş Vergi ve Sosyal Güvenlik Primleri ile Kamu İdarelerine ait borçlar karşılığında İdarenin daha fazla faiz yüküyle karşılaşmaması amacıyla bazı taşınmazların borca karşılık verildiği, sonraki dönemlerde kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve daha verimli kullanılması için kamu ve kamu idarelerine ait payların ödenmesine öncelik verileceği ifade edilmiştir.
Her ne kadar İdare cevabında taşınmazlarının borca karşılık devredilme sebebinin İdarenin daha fazla faiz yüküyle karşılaşmaması olarak belirtiltimişse de İdarenin ödemelerini vadesinde yapması ve herhangi bir faiz yüküne maruz kalmaması gerekmektedir.
Sonuç olarak; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli yönetilmesi ve kullanılmasının temini için, İdarenin vergi ve sigorta primlerini süresinde ödemesi kamu yararına olacaktır.