Verilen Depozito, Teminat, Güvence Bedeli Tutarlarından Bazılarının Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında Muhasebeleştirilmemesi (Sayıştay)

BULGU: Verilen Depozito, Teminat, Güvence Bedeli Tutarlarından Bazılarının Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında Muhasebeleştirilmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Bakanlığın depozito, teminat, güvence bedeli olarak verilen tutarların tamamını Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydetmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 60’ıncı ve 142’nci maddelerine göre, kamu idarelerince bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak diğer kamu idarelerine veya kişilere bir yıldan daha az süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı, bir yıldan daha uzun süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için ise de 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının kullanılması gerekmektedir.
Bakanlığın Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı incelendiğinde; 12 elektrik aboneliği, 3 su aboneliği ve 11 doğalgaz aboneliği için verilen depozito ve teminatların muhasebe kaydının olduğu, bu doğrultuda 126 Verilen Depozito ve Teminatlar hesabında 15.892,44 TL, 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında 400.045,25 TL kayıtlı olduğu görülmüştür.
Ancak Bakanlık, merkez teşkilatının yanında 13 Bölge Müdürlüğü, DLH Marmaray Bölge Müdürlüğü, 3 Denizdibi Tarama Başmühendisliği ve 21 Bölge Liman Başkanlığı, 1 Ulusal Deniz Emniyeti Başkanlığı ve 50 Liman Başkanlığından oluşan taşra teşkilatı ile hizmet vermektedir. Teşkilat yapısındaki büyüklükten de anlaşılacağı üzere çok sayıda hizmet birimi ve bunların elektrik, su, doğalgaz abonelikleri bulunması gerekmektedir. Ancak Bakanlık tarafından ödenmiş olan ve geri alınmak üzere diğer kamu idareleri veya kişilere verilen depozito ve teminat niteliğindeki, elektrik, su, doğalgaz gibi aboneliklerden doğan güvence bedeli ve benzeri değerlerin ilgili hesaplarda kaydına rastlanılmamıştır.
10.01.2023 tarihli 2542 yevmiye numarası ile Bakanlığa 143.447,13 TL tutarında doğalgaz güvence bedeli iadesi gerçekleştirilmiş ve söz konusu tutar banka hesabı karşılığında 333 Emanetler Hesabına alınmıştır. Tahsil edilen tutar Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında takip edilmediği, bunun yerine söz konusu depozito ödendiği yılda 630 Giderler Hesabına kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği için tahsil edildiklerinde niteliği belirlenemediğinden emanetler hesabında bekletilmektedir.
Verilen depozito ve teminatların muhasebeleştirilmemesi, kamu idarelerince yaptırılan bir işin karşılığı olarak verilen değerlerin izlenmesini güçleştirmekte ve kamu idarelerine ait mali tablolarının faaliyet alacakları hakkında doğru ve güvenilir bilgi sunmasını engellemektedir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa iştirak edilerek, verilen depozito ve teminatlara ilişkin detaylı bir inceleme yapıldığı bu doğrultuda hali hazırda devam eden elektrik, doğalgaz ve su aboneliklerine ait güncel depozito miktarlarının tespitine ilişkin hizmet sağlayıcılarına yazı yazıldığı, depozito miktarlarının tespiti akabinde, ilgili Saymanlık ve Mal Müdürlüklerine 126-226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına ilgili kayıtların yapılmasına ilişkin yazılı bildirimde bulunulduğu ve Muhasebe Müdürlüğü ile görüşülerek gerekli düzeltme işlemlerine ivedilikle başlanıldığı belirtilmiş olup yapılacak depozito ödemelerinde bulguda belirtilen hesap kodlarından işlem yapılması konusunda gerekli özen ve hassasiyet gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Bakanlık tarafından verilen depozito ve teminatların idarelerde bulunmayan kayıtlarının, ilgili kurum veya kişilerden edinilerek 126-226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kayıtlarının yapılması gerekmektedir.