ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, doğal gaz abonelikleri için firmalara bir yıldan uzun süreli verilen güvence bedellerinin muhasebe kayıtlarında hatalı bir şekilde takip edildiğini ortaya koymuştur. Bu bedellerin, 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı yerine 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı altında izlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde, 226 No.lu hesabın uzun süreli depozito ve teminatların kaydedilmesi için kullanılması gerektiği vurgulanmaktadır.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’nın 2017-2021 yıllarına ait bilançolarında, bu hatalı uygulamanın sonuçları gözlemlenmiştir. Söz konusu yıllarda, 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı yerine 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı altında izlenen değerlerin toplamı, önemli tutarlara ulaşmıştır. Bu durum, bilançoların doğruluğunu etkilemiş ve hatalı kayıtların oluşmasına neden olmuştur.

Kamu idaresi, bu bulgular doğrultusunda gerekli düzeltici işlemlere başlamıştır. Doğru muhasebe uygulamalarının sağlanması amacıyla, bir yıldan uzun süreli doğal gaz abonelikleri için ödenen güvence bedellerinin 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı üzerinden izlenmesi gerekmektedir. Bu adım, mali tabloların güvenilirliğini artıracak ve kamu kaynaklarının etkin yönetimini destekleyecektir.

BULGU: Verilen Depozito ve Teminatlar Hesaplarının Hatalı Kullanılması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Doğal gaz abonelikleri için ilgili firmalara bir yıldan daha uzun süre için verilen güvence bedellerinin 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı yerine 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında takip edildiği görülmüştür.
Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Duran Varlıklar” ana hesap grubu içerisinde yer alan 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 142’nci maddesinde bu hesabın, kamu idarelerince, bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak diğer kamu idareleri veya kişilere bir yıldan daha uzun süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Dönen Varlıklar” ana hesap grubu içerisinde yer alan 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 60’ıncı maddesinde bu hesabın, kamu idarelerince bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak diğer kamu idarelerine veya kişilere bir yıldan daha az süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Buna göre bir yıldan daha uzun süreli yapılan doğal gaz abonelikleri için ilgili firmalara ödenen güvence bedellerinin 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı yerine 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Uygulamada, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının 2017, 2018, 2019, 2020 ve 2021 yılı bilançolarında görülen ve sürekli olarak devretmelerinden bir yıldan daha uzun süreli verilen depozito ve teminat niteliğinde oldukları anlaşılan değerler 2017 yılı için 36.198,75 TL; 2018 yılı için 36.817,94 TL; 2019 yılı için 36.817,94 TL; 2020 yılı için 36.628,46 TL; 2021 yılında ise 48.158,72 TL 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı yerine 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında izlendiği dolayısıyla 126 ve 226 No.lu hesaplar itibarıyla bilançoda hataya neden olunduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresince, bulgu konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ifade edilmiştir.
Duran varlıkların tam ve doğru olarak muhasebe kayıtları ile mali tablolara yansıtılması için bir yıldan daha uzun süreli yapılan doğal gaz abonelikleri için ilgili firmalara ödenen güvence bedellerinin muhasebeleştirilmesinde 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının kullanılması gerekmektedir.